reportage

De stormloop op Iran

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (midden) en staatssecretaris voor Buitenlandse Handel Pieter De crem mochten gisteren even op de thee bij de Iraanse president Hassan Rohani. ©BELGA

Net zoals zowat de hele westerse wereld probeert ons land een graantje mee te pikken van de rehabilitatie van Iran. ‘Dit is het land met het meeste potentieel van het Midden-Oosten.’

Sinds de nucleaire deal van afgelopen zomer is de scramble for Iran helemaal losgebarsten. Net zoals de westerse mogendheden zich in de 19de eeuw haastten om een deel van Afrika in te palmen, azen ze nu op een deel van de Iraanse koek.

Daarom zijn minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders (MR) en staatssecretaris voor Buitenlandse Handel Pieter De Crem (CD&V) met een twintigtal bedrijven op bezoek in de hoofdstad Teheran. Ze zoeken uit hoe Belgische ondernemingen in Iran een voet tussen de deur kunnen krijgen.

©Mediafin/Mapbox/OpenStreetMaps

Veel Europese landen gingen ons land al vooraf en de voorbije dagen toerden onder meer delegaties uit Oostenrijk en Zuid-Afrika in Teheran. ‘De interesse hoeft niet te verwonderen, want Iran is het land met het grootste potentieel van het Midden-Oosten’, zegt Kris Put, de vertegenwoordiger van Flanders Investment and Trade (FIT) in Teheran. ‘De sancties zijn hard aangekomen. Daardoor is er behoefte aan zowat alles: nieuwe machines en technologie, betere gezondheidszorg, toeristische infrastructuur,…’

De sancties zijn hard aan gekomen. Daardoor is er behoefte aan zowat alles.
Kris Put
Vertegenwoordiger Flanders Investment and Trade in Iran

Na Turkije is Iran de grootste economie van het Midden-Oosten. Maar door de internationale sancties die in het vorige decennium tegen het land werden genomen omdat het een kernbom wilde bouwen, is de economie gekapseisd. Enkel de hoogstnoodzakelijke producten mochten nog naar het land worden uitgevoerd. Daardoor is de Belgische export naar Iran teruggevallen van meer dan 1 miljard euro in 2005 naar slechts 335 miljoen euro vorig jaar.

In het nucleaire akkoord belooft Iran zijn pogingen om een kernwapen te ontwikkelen stop te zetten. In ruil bouwt de internationale gemeenschap de sancties geleidelijk af. Daardoor moet de economie er opnieuw zuurstof krijgen. Onze bedrijven ruiken alvast hun kans. ‘Als de sancties worden afgebouwd, kan het snel gaan’, zegt De Crem. ‘In dat geval kunnen we onze export op korte termijn optrekken tot 1 miljard euro.’

Exmar

Zeker olie- en gasbedrijven reppen zich richting de Perzische golf. Zo’n 10 procent van de olie- en bijna 16 procent van de gasreserves liggen binnen de grenzen van de Islamitische republiek. De rederij Exmar staat alvast te popelen om het Iraanse gas vloeibaar maken, zodat het over het water verscheept kan worden. ‘Alleen al door de investering die ik op het oog heb, kunnen we de Belgische export naar Iran verdrievoudigen’, bezweert topman Nicolas Saverys.

Pieter De Crem is staatssecretaris voor Buitenlandse Handel.

1. Waarom bent u met 20 bedrijven naar Iran getrokken?

‘Op vraag van onze bedrijven, die graag op verkenning wilden trekken nu het door het nucleaire akkoord opnieuw mogelijk wordt zaken te doen met het land. We ontmoeten ook de politieke leiders, zodat we druk kunnen uitoefenen om bepaalde belangrijke beslissingen te nemen.’

2. Wat verwacht u van de Iraanse regering?

‘Onze bedrijven moeten zeker zijn dat ze in een veilige omgeving kunnen investeren. De bal ligt in het kamp van de Iraniërs. Zij moeten het nucleaire akkoord naleven en hun binnenlandse markt hervormen. Zo moeten zo hun privatiseringspolitiek voortzetten en een regulier betalingssysteem op poten zetten.’

3. Is zaken doen met een land dat de mensenrechten met voeten treedt te verantwoorden?

‘De mensenrechten worden hier niet nageleefd zoals onze standaarden dat vereisen. Iran heeft nog een lange weg te gaan. Maar we moeten Teheran de kans geven economische stabiliteit te scheppen, wat zal leiden tot stabiliteit in de regio én aan de grenzen van de Europese Unie. Vergeet ook niet dat de individuele sancties wegens mensenrechtenschendingen van kracht blijven.’

Vooraleer de investering van Exmar kan doorgaan, moet Teheran evenwel toegang krijgen tot het internationale betaalverkeer. Een Iraans bedrijf kan vooralsnog geen geld overmaken aan een westers bedrijf en de Iraanse tegoeden in het buitenland zijn bevroren. Zolang dat niet verandert, zullen er weinig ondernemingen naar het sjiitische land afzakken.

Tegen het einde van dit jaar of in het begin van 2016 moet er duidelijkheid komen. In december onderzoekt het Internationaal Atoomagentschap of Iran zich aan de afspraken houdt. ‘Pas als daarover klaarheid is en de Amerikanen het licht op groen zetten, zullen de banken de sprong wagen en kunnen onze bedrijven hun plannen concretiseren’, klinkt het in diplomatieke kringen.

Niet enkel olie- en gasbedrijven kijken met grote begerige naar Iran. Met een bevolking van 80 miljoen inwoners gaat het over een grote markt en het bruto binnenlands product per inwoner ligt dubbel zo hoog als in Egypte. Bovendien staat volgens het Amerikaanse ministerie van Financiën voor 100 miljard euro Iraans geld geparkeerd op buitenlandse rekeningen. De Iraanse centrale bank houdt het op 30 miljard euro, maar hoe dan ook gaat het om een bom geld die kan terugvloeien. Om die reden is een bouwbedrijf als Soudal, maar ook de Antwerpse diamantsector, heel geïnteresseerd.

‘Tot het invoeren van de internationale sancties was de haven van Antwerpen samen met Hamburg de belangrijkste hub voor schepen van en naar Iran. Het ging over ettelijke honderdduizenden tonnen aan vracht per jaar, waaronder heel wat staal en andere grondstoffen. Het voorbije decennium is de trafiek bijna helemaal stilgevallen, want onder meer staal mocht niet meer naar Iran worden geëxporteerd.’

‘We hopen onze sterke positie van weleer opnieuw in te kunnen nemen. Iran is een interessant land voor ons. Vooreerst moet het land worden heropgebouwd, waardoor het heel wat grondstoffen en machines nodig heeft. Maar het is net als Antwerpen ook een hub voor gebieden die geen eigen toegang tot de zee hebben, waaronder een aantal gewezen Sovjetrepublieken.’

‘Twee weken geleden is al een delegatie van de Haven naar Teheran afgezakt. Het resultaat daarvan hopen we binnenkort te kunnen presenteren. Als alles goed gaat, tekenen we eerstdaags een samenwerkingsovereenkomst met de haven van Bandar Abbas.’

Het Iraanse regime ziet de internationale investeerders graag komen. ‘Door de sancties hebben we hard geleden en we hopen dat het tij nu kan keren’, stelde Mohsen Jalalpour, de voorzitter van de Iraanse kamer van koophandel. President Hassan Rohani heeft met het nucleaire akkoord gegokt. Hij had een deal nodig om de economie uit het slop te trekken. Anders dreigde de bevolking te gaan morren. Tussen 2009 en 2012 kwam het meermaals tot zware rellen uit protest tegen de economische malaise.

Rohani gebruikt de interesse van het Westen om zich te profileren in de aanloop naar de parlementsverkiezingen van februari. Hij hoopt dat de kiezer hem voor zijn keuze weg van het isolement zal belonen. De president is daarom gretig met het ontvangen van internationale delegaties. Ook Reynders en De Crem mochten even op de thee. Zulke bezoekjes worden breed uitgesmeerd in de regimetrouwe pers.

Door zich op te werpen als verzoener en noodzakelijke schakel bij het oplossen van regionale conflicten, zoals de oorlog in Syrië, slaagt Rohani er bovendien in om de schaduwzijde van zijn regime weg te stoppen. Naar verwachting worden dit jaar weer meer dan 700 mensen geëxecuteerd en wie openlijk kritiek uit op het regime riskeert nog altijd in de gevangenis te belanden.

‘We zijn ons van het probleem bewust’, sust Reynders. De hoop is dat het regime door de toenadering tot het Westen ook aan het eigen volk een softer gezicht zal tonen. België heeft alvast een samenwerkingsakkoord getekend, waarbij het de bedoeling is om de dialoog tussen beide landen voort te zetten. ‘Daarbij gaat het ook over de mensenrechten’, besluit Reynders.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud