Exit Zilverfonds drukt staatsschuld met 22 miljard

Uit het archief: Johan Vande Lanotte stelt het Zilverfonds voor. ©Photo News

De staatsschuld is in 2017 voor het eerst in bijna 20 jaar verminderd. Maar dat betekent niet dat de overheid nu minder moet besparen.

De tabel bij het maandelijkse persbericht over de staatsschuld bevat op het eerste gezicht uitstekend nieuws. De staatsschuld verminderde in 2017 met liefst 19,3 miljard euro naar 385,9 miljard. Maar die daling is uitsluitend te danken aan de opheffing van het Zilverfonds. Die ingreep drukte de schuld met 22,3 miljard.

'De staat had tot en met eind 2016 een schuld tegenover beleggers en tegenover het Zilverfonds, dat als een aparte entiteit werd beschouwd', zegt Jean Deboutte, directeur van het Federaal Agentschap van de Schuld. 'Bij de afschaffing van het Zilverfonds begin 2017 heeft de staat de activa van het Zilverfonds overgenomen. De Belgische staat werd dus eigenaar van schuld aan zichzelf.'

'Het Zilverfonds was nooit meer dan een lege doos', zei minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) toen de regering in 2016 besliste het Zilverfonds af te schaffen. De overheid kocht staatsobligaties en zette die opzij in het Zilverfonds. Het was een soort vestzak-broekzakoperatie.

Vande Lanotte

Het Zilverfonds fonds werd in 2001 opgericht door de paars-groene regering op voorstel van Johan Vande Lanotte (sp.a), de toenmalige minister van Begroting. Vande Lanotte wilde het fonds spijzen met eenmalige inkomsten en toekomstige begrotingsoverschotten om de stijgende pensioenuitgaven te betalen. Maar de in het vooruitzicht gestelde begrotingsoverschotten zijn er niet gekomen.

De afschaffing van het Zilverfonds heeft geen significante invloed op de totale overheidsschuld, die ook rekening houdt met de schulden van de regio's, lokale overheden en de sociale zekerheid. Bij de berekening van de overheidsschuld worden vorderingen en schulden van overheden en overheidsinstellingen tegenover elkaar geschrapt. Het einde van het Zilverfonds levert alleen een kleine structurele besparing op van 120.000 euro.

De Europese Commissie houdt de ruimere overheidsschuld in het oog. Volgens de jongste raming van de Nationale Bank is de overheidsschuld in 2017 met zowat 6 miljard euro gestegen naar 453 miljard of 103,3 procent van het bruto binnenlands product.

Van Overtveldt wil de schuldgraad tegen het einde van de regeerperiode in 2019 terugdringen tot minder dan 100 procent van het bbp. De Nationale Bank voorspelt bij ongewijzigd beleid een schuld van 101,2 procent van het bbp.

Om de schuld in 2019 onder 100 procent te verlagen, moet de overheid voor zowat 5,5 miljard euro extra besparen en/of activa verkopen. De federale regering is van plan in de lente een deel van haar belang in Belfius te gelde te maken. Ze kan ook nog een deel van haar participatie in BNP Paribas verkopen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect