'Herstel kan tot 2,5 jaar duren'

Het personeel van Swissport. De bagagehandelaar kondigde begin juni het faillissement aan. 1.500 jobs gingen daarbij verloren. ©Photo News

'De echte crisis moet nog komen', waarschuwt de werkgeversorganisatie VBO. De ongeziene economische krimp zet een rem op investeringen en het aantal faillissementen dreigt te verdubbelen. 'Het herstel kan tot 2,5 jaar duren.'

'Alles samen stevent de Belgische economie dit jaar af een grootste economische krimp uit de naoorlogse geschiedenis, met 8,3 procent. Er is een krater geslagen in onze welvaart', zegt VBO-toman Pieter Timmermans. 'Het bbp zal 45 à 50 miljard lager uitvallen dan voorzien.'

En van een snel herstel is nog lang geen sprake, blijkt uit de halfjaarlijkse bevraging van het VBO bij zijn verschillende sectorfederaties. Het kan zelfs tot 2,5 jaar duren voor het precrisisniveau opnieuw wordt bereikt. 

'De komende maanden komt nog veel op ons af', zegt VBO-hoofdeconoom Edward Roosens. 'Sommige delen van de economie zijn nog altijd gesloten, zoals de massa-evenementen of het nachtleven. Daarnaast zie je dat consumenten nog vaak schrik hebben en minder uitgeven.' In het tweede kwartaal wordt een daling met 20 à 25 procent in de consumptie verwacht, tegen eind 2020 zou dat nog altijd 5 à 10 procent minder zijn dan normaal.

Een deel van de impact komt ook pas met vertraging. 'In de bouw bijvoorbeeld', zegt Roosens. 'Daar hebben we in eerste instantie gezien dat veel werven moesten sluiten. Maar tegelijk zijn er in maart, april en mei veel minder projecten in gang gezet bij architecten. Dat zal zijn effect hebben in het najaar.'

De uitvoer naar het buitenland komt ook maar zeer traag weer op gang, wat een exportgericht land als België danig parten speelt. 'In mei en juni is er wel herstel, maar voor het hele jaar zal de Belgische uitvoer toch nog altijd 8 à 12 procent lager liggen', voorspelt het VBO.

Frieten en bier

'Over zes maanden verwachten bedrijven nog altijd maar een omzetniveau dat 5 à 9 procent onder het niveau van 2019 ligt. Alleen de chemie, de banksector en de voedingswinkels verwachten hun activiteit dit jaar op peil te kunnen houden.'

De diamantsector ziet de omzet met de helft tot driekwart dalen. Mensen hebben andere dingen aan hun hoofd dan juwelen kopen en veel trouwplannen zijn uitgesteld.
Edward Roosens
Hoofdeconoom VBO

Bij de grote verliezers zijn de diamantsector, de textielfabrikanten en de voedingsindustrie. 'Mensen hebben in deze crisis wel andere dingen aan hun hoofd dan juwelen kopen en veel trouwplannen zijn uitgesteld. De textielfabrikanten leden door het sluiten van de kledingwinkels, maar ook door buitenlandse concurrentie via e-commerce. En je zou denken dat iedereen moet eten, maar een deel van de Belgische voedingsindustrie is zeer gespecialiseerd: de verkoop van frieten en bier hangt erg af van de horeca, die zwaar getroffen is, en chocolade hangt af van het toerisme. Daar is er dus wel een stevige impact'. 

Behalve met een probleem met de vraag kampen ook veel bedrijven met verstoringen in de productieketting. 'De gezondheidsmaatregelen, zoals het beperken van het aantal klanten per winkel en de afstandsregels op de vloer, hebben een impact op de productiviteit, veroorzaken extra kosten en wegen uiteindelijk op de rentabiliteit', zegt Roosens.

Het gevolg is dat veel bedrijven in overlevingsmodus zijn gegaan. 'De crisis heeft druk gezet op de liquiditeit en solvabiliteit', aldus Roosens. 'Investeringsplannen zijn daarom teruggeschroefd of uitgesteld.' Gemiddeld zouden de investeringsbudgetten over heel 2020 met 10 à 15 procent dalen.

De overheid lanceerde de voorbije maanden een set beschermingsmaatregelen die bedrijven ademruimte moeten geven om de crisis door te komen. 'Dat was positief', aldus Roosens. Niettemin acht 5 à 8 procent van de bedrijven die het VBO in zijn halfjaarlijkse enquête heeft bevraagd een faillissement 'waarschijnlijk tot zeer waarschijnlijk'. 'Dat zou een verdubbeling betekenen van het aantal faillissementen ten opzichte van vorig jaar. Daarom is het belangrijk nu na te denken over bijkomende maatregelen.'

Tot 140.000 jobs

De krimp van de activiteiten laat zich ook duidelijk voelen in de werkgelegenheid. In de eerste weken van de lockdown ging ongeveer een kwart van de werknemers in de privésector in tijdelijke werkloosheid. Door een reeks versoepelingen daalde dat aantal eind mei tot nog 10 procent, of zo'n 333.000 werknemers per dag. Maar het systeem van tijdelijke werkloosheid is slechts een tijdelijk stootkussen.

Een meerderheid van de bedrijven rekent erop de komende zes maanden zijn personeelsbestand af te bouwen. Vooral in de uitzendsector, de kledingwinkels en de voedingsindustrie zouden jobs sneuvelen. Het VBO rekent op 60.000 à 90.000 jobs die verloren gaan bij privébedrijven. Nog eens 50.000 jobs zouden sneuvelen door faillissementen. 'De werkloosheidsgraad zal tegen het einde van 2020 dan ook stijgen tot 7,5 à 8 procent.'

Gitzwart

'Dat zijn gitzwarte cijfers', benadrukt Timmermans. Hij herhaalt daarom zijn oproep snel een regering te vormen  'In 2021 is een krachtig herstel mogelijk, van 6 à 7 procent, maar dan is er ook wel een regering nodig die werk maakt van een ambitieus herstelplan', zegt de VBO-topman. Volgens Timmermans moet vooral een tweede lockdown vermeden worden. 'Er is eenheid van commando nodig. Deze zomer moeten alle voorbereidingen voor een tracingapp en beschermingsmateriaal genomen worden.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud