Advertentie
Advertentie
interview

Iedereen een coach!

©rv

Coaching is big business. Maar werkt het ook? Wij spraken met drie toppers die zich laten begeleiden door een coach met een uitstekende reputatie. Helaas zijn er ook veel kwakzalvers die snel geld ruiken. Onschuldig is dat niet. ‘Slechte coaching kan mensen beschadigen.’

Tik coaching in op Google: 273 miljoen hits. Zoek selectiever op professionele of executive coaching: de lijst blijft eindeloos met 589.000 en 11.900.000 pagina’s. Het taboe rond coaching brokkelt af. Het behoort tegenwoordig tot het standaardpakket van managers en high potentials die de moed hebben in de spiegel te kijken. Coaching is begeerd in tijden waarin ambitieuze mensen jobhoppend door hun carrière walsen en vaak snel en zonder veel voeling met de bedrijfscultuur op verantwoordelijke posities worden gezet.

Nu de vraag niet meer bij te houden is, schieten ook de coaches en coachingorganisaties als paddenstoelen uit de grond. Sinds enkele jaren is er een wildgroei. Hoeveel coaches zijn actief in Vlaanderen? Hoeveel mensen nemen een coach? Niemand die het weet. En dat wordt stilaan een probleem.

‘Iedereen doet maar wat’, zegt Frederik Anseel. De professor bedrijfspsychologie aan de Universiteit Gent is zowat de enige in ons land die een poging onderneemt om het fenomeen ernstig te onderzoeken. ‘Wereldwijd bestaan er nog géén tien degelijke wetenschappelijke studies met een controlegroep over coaching’, zegt hij. ‘Uit slechts één daarvan blijkt een gematigd positief effect op latere prestaties. Dat is het.’

Wie zegt dat je een dure coach nodig hebt? Misschien lukt het evengoed tijdens het golfen met collega-managers.
Frederik Anseel, professor bedrijfspsychologie

Anseel gelooft in het heilzame effect van goede coaching. Net daarom is hij argwanend tegenover het leger zelfverklaarde coaches dat zich aanbiedt. Ze zwaaien met certificaten en accreditaties, zoals die van de International Coaching Federation (ICF). Maar dat betekent weinig tot niets, zegt Anseel. ‘ICF werkt met elf competenties die je als coach moet aantonen. Bij één daarvan staat: ‘Accesses own intuition and trusts one’s inner knowing - goes with the gut.’ Sorry, maar ik vind dat complete onzin. Dat zegt: ‘Vertrouw maar op je buikgevoel.’ Als psycholoog zou ik zeggen: dat moet je vooral níét doen.’

Het probleem is dat er geen reglementering is. Iedereen kan een bordje met ‘coach’ aan zijn deur hangen. Of op LinkedIn aangeven dat hij ‘top performers coacht’. ‘Ik ken mensen die dat schrijven, en van wie ik zeker weet dat het niet klopt’, zegt Anseel. ‘Je kan het maar proberen, hè. Je weet nooit wie toehapt.’

Business draait goed

Er zitten veel charlatans in de sector. Mensen die managers met paarden laten rondlopen, coaches die zonder veel wetenschappelijk draagvlak hun eigen methode ontwikkelden. Hoe weet je dan wie betrouwbaar is? ‘Alle coaches denken van zichzelf dat ze aan de juiste kant van het spectrum zitten. Als ik voor een zaal coaches spreek, komen ze achteraf allemaal naar mij: ‘Goed dat u kritisch bent. De kwakzalvers moeten eruit.’ Als ik hun voorstel om deel te nemen aan een onderzoek, houden ze de boot af. ‘Ik heb dat niet nodig, mijn business draait goed.’’

Met coaching valt geld te verdienen. Je zit snel aan seniorconsultancytarieven, met prijzen van 250 tot 2.500 euro per sessie. Vaak zijn het hr-managers die op een zijspoor raakten en zichzelf heruitvinden. Consultants die een markt ruiken en ook coaching aanbieden. Of om het even wie die ergens bij een coachingfederatie een opleiding volgde.

Om op te vallen zetten coaches en organisaties hun eigen methode in de kijker. Zoveel coaches, zoveel filosofieën, zegt Anseel. Welke methode is goed, en heeft coaching überhaupt een impact? ‘Dat weten we dus niet, omdat er zo weinig onderzoek naar gebeurt. ‘Het werkt omdat ik voel dat het werkt’, hoor ik meestal. Maar dat zegt niets. Ook de internationale federaties, met 100.000 of meer leden, hebben enkel tevredenheidscijfers. Dat is heel subjectief. Mislukkingen hoor je nooit. Stel dat je 10.000 euro in een coachingtraject investeerde, en dat het niets opleverde. Niemand zal dat toegeven.’

De coaches en coachees die we spraken, zijn nochtans overtuigd van het effect. ‘Mijn tussenkomst betaalt zich minstens drie, vier keer terug’, zegt Leon Vliegen, die 500 tot 700 euro per sessie vraagt. ‘Natuurlijk kan je dat niet hard maken, hr-beleid is altijd een beetje een blackbox. Maar ik zie wel wat de resultaten zijn.’

Anseel betwist niet dat er methodes zijn die werken. Het spiegeleffect, reflectie, je eigen rol in gebeurtenissen verklaren: die principes zijn gekend uit de bedrijfspsychologie. ‘Maar wie zegt dat je dat met een dure coach moet doen? Misschien lukt dat evengoed tijdens het golfen of fietsen met collega-managers.’

Naar de kindertijd

Als coachees zelf vinden dat ze er beter van worden, maakt het dan veel uit? Toch wel, waarschuwt Anseel. ‘Slechte coaching kan schade aanrichten. Veel coaches begeven zich op het terrein van de therapie. Ze doen uitspraken over iemands identiteit of grijpen terug naar de kindertijd. Dat is er ver over. Coaches krijgen vaak mensen met stressklachten of burn-outs over de vloer, terwijl ze in principe niet zijn opgeleid om daarmee om te gaan.’

Anseel zette onlangs een grootschalig onderzoek op waar de Vlaamse overheid aan meewerkt. At random, met metingen voor en na, en met een controlegroep. Brunhilde Borms, de spil van het coachingnetwerk bij de Vlaamse overheid, doet mee omdat ze zweert bij het belang van meer professionalisering. ‘Als we hier zo hard op inzetten, willen we ook weten waarom we dat doen. Het is ook een kans om onze methodes te verfijnen.’

‘Ik wil weten wat de werkzame bestanddelen van coaching zijn’, zegt Anseel. ‘Coaches die zichzelf serieus nemen, zouden dat ook moeten willen. Het buik-gevoel moet eruit. Maar de meeste coaches durven die confrontatie niet aan. Dat zegt voor mij al genoeg.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud