Nationale Bank botst met regering over te soepel woonkrediet

Gouverneur Jan Smets van de Nationale Bank ©BELGA

De Nationale Bank ziet toenemende risico's op de Belgische vastgoedmarkt en wil dat de banken extra buffers aanleggen. Maar de federale regering blokkeert dat.

Volgens de Nationale Bank heeft een te groot deel van de recent toegekende hypotheekleningen een te hoog risicoprofiel. De helft van de in 2016 verleende woonkredieten had een quotiteit (geleend bedrag tegenover aankoopprijs) boven 80 procent. In 35 procent van de gevallen lag de quotiteit boven 90 procent.

Dubbel gevaar

De Nationale Bank stelt voor dat de banken meer geld opzij zetten als buffer voor mogelijke wanbetalingen, bovenop een eerste buffer die sinds 2013 tot mei 2017 van kracht was. 'Ondanks die eerste buffer bleven de banken genereus met woonkredieten', verklaarde gouverneur Jan Smets bij de voorstelling van het jaarrapport over financiële stabiliteit. De Nationale Bank ziet daarin een dubbel gevaar: de schuldenlast van de Belgische gezinnen blijft stijgen en de banken stapelen bijkomende kredietrisico's op.

Een tweede, meer gerichte buffer kan de banken aanzetten tot een conservatiever beleid bij het toekennen van een woonkrediet, stelt de financiële waakhond voor. Die is volgens Smets nodig omdat de banken niet vanzelf hun kredietvoorwaarden gaan verstrengen. 'De hypotheeklening is een sterproduct voor de banken. Er is veel concurrentie op die markt, met beperkte winstmarges tot gevolg', stelt de gouverneur vast.

Njet van regering

Maar de federale regering volgt de toezichthouder niet. Minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) liet vorige week per brief weten dat de regering wel instemt met een verlenging van de aflopende maatregel, maar een nieuwe risico-analyse wil vooraleer bijkomende buffers op te leggen. Volgens de Bankwet is het fiat van de regering nodig.

De tweede buffer was erop neergekomen dat de banken naar schatting 560 miljoen euro extra kapitaal dienden aan te houden, zo is uit goede bron vernomen. Dat zou bovenop de 820 miljoen voor de maatregel uit 2013 gekomen zijn.

De vraag naar een nieuwe analyse kan verbazing wekken, omdat de Nationale Bank al jaren op dezelfde nagel klopt. De algemene gezondheid van de Belgische hypotheekmarkt is goed, is de stelling van de toezichthouder, maar een beperkt aantal gezinnen lopen het risico dat ze bij een crisis hun lening niet meer tijdig kunnen afbetalen. De Nationale Bank spreekt van 'pockets of risk' bij de kredietnemers.

Uit een enquête uit 2014 bleek al dat voor 8 procent van de gezinnen de hypotheekaflossingen meer dan de helft van hun maandinkomen uit maken. Voor 13 procent van de gezinnen gaat het om 40 procent van hun maandelijkse loonbrief.

Geen plafond quotiteit

Smets: 'Het klopt dat België de voorbije tien, twintig jaar geen vastgoedcrisis gekend heeft, in tegenstelling tot andere Europese landen. Maar onze taak is om mogelijke problemen te voorzien. In het geval van een economische schok stijgt de werkloosheid, waardoor de waarschijnlijkheid stijgt voor de banken dat ze verliezen op hun kredietportefeuilles moeten incasseren. Voor alle duidelijkheid: we pleiten niet voor een verbod op hypotheekleningen boven 80 procent of een plafond voor de quotiteit, alleen voor maatregelen uit voorzichtigheid.'

De gouverneur drijft de onenigheid met de regering niet op de spits en spreekt van 'een faire vraag' naar meer informatie. 'In oktober beschikken over nieuwe gegevens om een analyse te maken.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect