Verlenging looptijd staatsschuld kost België 2 miljard

Pierre Wunsch, de gouverneur van de Nationale Bank. ©Photo News

Het beleid om de looptijd van de staatsschuld te verlengen heeft de jongste jaren veel geld gekost maar biedt bescherming tegen een mogelijke rentestijging.

Het Federaal Agentschap van de Schuld heeft de gemiddelde looptijd van de Belgische staatsschuld sinds 2010 verlengd van zes jaar naar bijna tien jaar om ons land minder kwetsbaar te maken voor een rentestijging. Die verlenging van de looptijd is meer uitgesproken dan in andere landen. De Nationale Bank heeft onderzocht wat de voor- en nadelen zijn van dat beleid.

De verlenging van de looptijd van de schuld heeft de jongste jaren de rentelasten verhoogd, omdat de rente op nieuwe staatsobligaties hoger is naarmate de looptijd toeneemt. Daardoor zijn de rentelasten dit jaar 2,1 miljard euro of 0,45 procent van het bruto binnenlands product (bbp) hoger, zegt de Nationale Bank in haar economisch tijdschrift.

Rentestijging

Maar dat wil niet noodzakelijk zeggen dat de verlenging van de looptijd slecht beleid is. Hoe langer de looptijd van de staatsschuld, hoe kleiner het herfinancieringsrisico en hoe kleiner de impact van een toekomstige rentestijging. Alles hangt dus af van de toekomstige evolutie van de rente.

De verlenging van de looptijd van de schuld levert op lange termijn winst op in bijna alle scenario's met een rentestijging. Het volstaat dat de tienjaarsrente tegen 2025 stijgt naar 1 procent en daarna stabiel blijft. In dat scenario zullen de over de hele periode gecumuleerde rentelasten vanaf 2041 lager zijn. Hoe groter de rentestijging, hoe groter de meevaller. Als de tienjaarsrente klimt naar 5 procent is er al winst vanaf 2028.

Maar sommige economen sluiten niet uit dat de rente in Europa nog zeer lang zeer laag blijft, zoals in Japan. Als de tienjaarsrente in 2019 gemiddeld 0,52 procent bedraagt en daarna stabiel blijft - het basisscenario van de vooruitzichten die de Nationale Bank in juni publiceerde - zou de verlenging van de looptijd van de schuld ook op lange termijn de rentelasten verhogen.

Begrotingsevenwicht

Voorts onderzocht de Nationale Bank hoe gevaarlijk de hoge Belgische overheidsschuld is in een context van lage rente. Ze speelt daarmee in op de recente discussie over het begrotingsbeleid in veel landen. Sommige vooraanstaande economen zeggen dat de overheden in een context van gratis geld geld mogen lenen om investeringen te financieren.

België lijkt niet meer van plan om te streven naar structureel begrotingsevenwicht tegen 2021. Daardoor zal de overheidsschuld bij ongewijzigd beleid wellicht hoger blijven dan 100 procent van het bbp.

De rentelasten daarentegen zijn lager dan ooit. Dat is te danken aan de historisch lage rente. De overheid kan vervallende obligaties met een relatief hoge rente geleidelijk vervangen door nieuwe met een lage rente. De tienjaarsrente daalde enkele maanden geleden voor het eerst is onder nul. Dat wil zeggen dat beleggers bereid zijn te betalen om geld te lenen aan de Belgische staat.

Roekeloos

De lage rente beperkt het risico van een sneeuwbaleffect van stijgende rentelasten en toename van het begrotingstekort en overheidsschuld. Maar de Nationale Bank waarschuwt. 'De zeer lage rente kan op middellange en lange termijn niet als normaal worden beschouwd. Het zou roekeloos zijn om het begrotingsbeleid en het schuldbeheer te baseren op de hypothese dat deze gunstige financieringsvoorwaarden blijven duren.'

De Nationale Bank beklemtoont dat België de sanering van de overheidsfinanciën moet voorzetten. 'Het terugdringen van de overheidsschuld moet de centrale doelstelling blijven van het begrotingsbeleid. Die schuld maakt ons land immers kwetsbaar voor een rentestijging die op termijn mag worden verwacht.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect

Gesponsorde berichten

n