Aalsterse burgemeester vraagt carnavalisten 'niet te kwetsen om te kwetsen'

Een 'antisemitische' praalwagen op Aalst Carnaval riep vorig jaar veel verontwaardiging op.

Christoph D'Haese (N-VA) past zijn standpunt in de controverse over Aalst Carnaval aan.

D'Haese vraagt 'het joodse thema niet op te zoeken als het niet nodig is', nadat Israël een forse waarschuwing aan ons land heeft gericht.

De schrik zit er goed in dat de carnavalisten zondag voor het oog van de wereldpers Aalst te kijk zetten als de antisemitische hoofdstad. De Oost-Vlaamse stad ligt onder het vergrootglas omdat carnavalisten het signaal gaven zondag met een hele reeks joodse karikaturen te komen. Ze beroepen zich op de vrije meningsuiting, nadat over een 'antisemitische' praalwagen vorig jaar controverse was ontstaan. De Unesco trok het status van Aalst Carnaval als werelderfgoed in.

Ik ben geen censuurburgemeester.
Christoph D'Haese
Burgemeester Aalst

D'Haese hield lang vol dat hij weinig kon doen. Hij wil geen 'censuurburgemeester' zijn, en humor, spot en satire kan hij niet beknotten. Nu roept hij de carnavalisten wel op tot terughoudendheid, al benadrukt hij dat Aalst Carnaval zijn vrijheid moet behouden. 'Aalst zal altijd een buitenbeentje blijven. Het thema leeft hier hard. Alles wordt bekeken vanuit verschillende ideologische brillen.'

De Aalsterse burgemeester roept de carnavalisten op niet te kwetsen om te kwetsen. 'Al denk ik dat de echte carnavalist het stilaan gehad heeft met het onderwerp. We moeten oog hebben voor het feit dat een ruime gemeenschap zich mogelijk gegriefd voelt en daar respect voor hebben. Als we de gevoeligheden uit de weg kunnen gaan of een thema visualiseren zonder dat het kwetst, roep ik op dat te doen.'

Omkeringsritueel

'Er zijn losse en vaste groepen tijdens de stoet', zegt D'Haese. 'De vaste groepen sturen op voorhand hun thema's door en daar zijn geen grote moeilijkheden mee. Maar bij de losse groepen zitten mensen die vandaag en morgen in hun kleerkast duiken en attributen bijeenzoeken. Die vrijheid kan ik moeilijk beteugelen. Sensibiliseren is één zaak, verbieden en censureren is iets anders.'

De kritiek komt volgens D'Haese ook van mensen die het carnavalsfeest nog nooit meemaakten. Dat is iets wat je moet vatten, een soort omkeringsritueel. Man wordt vrouw, rijk wordt arm, wit wordt zwart. Dat verdient niet altijd de prijs van 'fijnzinnigheid' of esthetiek, maar dat is nu eenmaal Aalst, waar de vrijheid van expressie getoond wordt. Mensen zijn vrij dat te verwerpen.'

Bij de losse carnavalsgroepen zitten mensen die vandaag en morgen in hun kleerkast duiken en atttributen bijeen zoeken. Ik kan die vrijheid moeilijk beteugelen.
Christoph D'Haese
Burgemeester Aalst

D'Haese lanceert nog een oproep aan de internationale gemeenschap en media. 'Je kan op veel dingen je vergrootglas richten, maar richt dat ook eens op de creativiteit van de carnavalisten en op de jongeren die aan al die wagens werken.'

Vlaams minister van Samenleven Bart Somers (Open VLD) had D'Haese donderdag opgeroepen de carnavalisten te overtuigen het niet op de spits te drijven. 'Men lacht niet met de slachtoffers van de Holocaust.'

De Belgische politiek zit steeds meer met de kwestie in haar maag, nu de stoet reacties ontlokt uit Israël. Het land zit in een politieke crisis, waardoor het thema er niet echt een headline is in het nieuws, maar de Israëlische ambassadeur in België, Emmanuel Nahson, laat verstaan dat dat snel zal veranderen als zondag beelden met antisemitische karikaturen de wereld overgaan.

Nahson trok in een Belgisch mediaoffensief alle registers open tegen de carnavalsoptocht in Aalst. 'Vrije meningsuiting? Please. Dit is 2020. Het is totaal niet meer oké Joden, zwarten, homo's, transgenders of andere minderheden belachelijk te maken. We leven niet meer in de middeleeuwen', klinkt het tegenover De Tijd.

Vrije meningsuiting? Please. Dit is 2020. Het is toch totaal niet meer oké Joden, zwarten, homo's, transgenders of andere minderheden belachelijk te maken. We leven toch niet meer in de Middeleeuwen.
Emmanuel Nahson
Israëlisch ambassadeur in België

Nahsons uitspraken zijn het verlengstuk van een officiële verklaring door de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Israel Katz. 'België moet zich als westerse democratie schamen om zo’n antisemitische, giftige vertoning toe te laten. We roepen de overheid op die haatparade te veroordelen en te verbieden', klonk het. Nahson zei 'te hopen dat de carnavalisten de komende dagen tot hun zinnen komen en alles wat naar Jodenhaat ruikt uit de stoet schrappen'.

De Vismooil'n

De controverse begon vorig jaar met de carnavalsgroep De Vismooil'n. Die besloot het een jaartje rustig aan te doen en kwam er in associatie met vrekkigheid bij uit om een 'Joodse' praalwagen te bouwen. Dat leidde tot controverse tot ver buiten de grenzen, omdat het beeld van Joden in chassidische kledij gecombineerd werd met haakneuzen, geldkisten en ratten. Het deed sterk denken aan de antisemitische stereotypen uit nazipropaganda en neonazipublicaties.

Aalst verloor zijn erkenning als werelderfgoed bij het VN-orgaan Unesco. Of beter, burgemeester Christoph D'Haese (N-VA) trok er zelf de stekker uit toen hij voelde dat Aalst er zou worden uitgegooid. 'In plaats zich te excuseren, ging D'Haese bij de Unesco zeggen hoe trots hij was op het carnaval in Aalst. Dat is onbegrijpelijk', zegt Nahson. Over de mogelijke politieke fall-out wil hij niet veel kwijt. 'We geven België, een land waarmee de relatie uitstekend is, de kans dit op te lossen. De internationale pers zal er zijn om beelden te schieten. Als Aalst volhardt, gaan die de wereld rond. De imagoschade voor uw land zal erg groot zijn.'

De internationale pers zal er zijn om beelden te schieten. Als Aalst volhardt, gaan die de wereld rond. De imagoschade voor uw land zal erg groot zijn.
Emmanuel Nahson
Ambassadeur Israël in België

Aalst Carnaval leidt tot opmerkelijke standpunten. Ex-Groen-politica Els Keytsman van het gelijkekansencentrum Unia, zelf Aalstenaar, oordeelt dat de carnavalisten geen kwade bedoelingen hadden en de praalwagen in de carnavalscontext moet gezien worden.

Buiten Aalst was de politieke insteek vooral niets te zeggen, maar het Israëlische offensief brengt de kwestie in een nieuwe fase. Ze speelt politieke partijen uit mekaar. Tegenover Somers staat zijn partijgenoot en Aalsters schepen Jean-Jacques De Gucht, die zowel Aalst als het carnaval volmondig verdedigde. In Aalst speelt de schrik voor de toorn van de carnavalsverenigingen, een machtsfactor, mee.

N-VA-voorzitter Bart De Wever noemde de praalwagen onlangs bij een boekpresentatie van zijn Joodse partijgenoot André Gantman 'ontzettend lomp'. Gantmans grootvader kwam om in Auschwitz. De ex-schepen in Antwerpen verwees in januari in een interview met De Morgen naar twee beelden in zijn boek, een van Aalst 2019 en een van carnaval in het Duitse Mainz in 1939. Hij zei dat hij geen verschil zag, en noemde het standpunt van D'Haese onbegrijpelijk. Kamerlid Michael Freilich (N-VA) vindt dat Israël niet moet zeggen wat België moet doen, wat ook omgekeerd geldt. Freilich, een van de luidste stemmen in de Belgische Joodse gemeenschap als het om jodenhaat gaat, hulde zich tot nu in stilzwijgen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud