interview

‘Alle Sky ECC-berichten lezen, zou ons 685 jaar kosten’

©Frédéric Pauwels / HUMA

Het gerecht zou met de huidige middelen 685 jaar nodig hebben om alle berichten te lezen die onderschept zijn bij de kraak van de misdaadtelefoons van Sky ECC. Federaal procureur Frédéric Van Leeuw waarschuwt dat het gerecht voor moeilijke keuzes staat over wat het onderzoekt.

Het kraken van de misdaadtelefoons van het Canadees-Amerikaanse bedrijf Sky ECC is zonder twijfel een mijlpaal in de geschiedenis van het Belgische gerecht. Het dossier, dat de codenaam ‘Limit’ kreeg, was in handen van het federaal parket. Op basis van de honderden miljoenen ontcijferde berichten die criminelen naar elkaar stuurden, zal over het hele land een massa strafonderzoeken geopend worden.

‘We hebben nu al 440 miljoen berichten kunnen ontcijferen en dat aantal zal nog toenemen’, zegt federaal procureur Frédéric Van Leeuw. ‘Met een ploeg van 40 politiemensen om al die boodschappen te lezen en te contextualiseren zou het 685 jaar duren om alles door te nemen. Elk bericht vraagt zo’n 5 à 6 minuten. Om alles in één dag te lezen, heb je een team van 11 miljoen Belgen nodig. Natuurlijk werken ook andere landen mee, maar het geeft een idee van de uitdaging waarvoor we staan.’

‘We zullen dus zeker keuzes moeten maken. Dit is een tienvoud - en zelfs meer - van alle informatie die we al verzamelden in de strijd tegen het terrorisme. Het wordt dus onmogelijk om alle onderschepte Sky ECC-berichten te onderzoeken. We zullen lopende dossiers on hold moeten zetten. En om deze ongeziene informatiestroom zo veel mogelijk te benutten, moeten alle parketten over het hele land helpen. De sectie georganiseerde criminaliteit van het federaal parket telt maar tien magistraten.’

3 miljoen
Tijdens het live meelezen van de Sky ECC-berichten bleek via een appartement, dat dienstdeed als een soort bankloket van een criminele organisatie, in enkele weken liefst 3 miljoen euro te passeren.

‘We zullen harde prioriteiten moeten stellen en dat is allesbehalve evident in België. Kijk naar de data die we hadden in de strijd tegen het terrorisme en hoe men ons achteraf heeft verweten dat we ergens bepaalde info in onze databank niet hadden benut. Achteraf werd dan gemakkelijk gesteld dat zo’n puzzelstuk misschien een aanslag had kunnen verhinderen. Dat is een typisch Belgische mentaliteit, eerder dan te kijken naar het aantal terreuraanslagen dat we wel verijdeld hadden. Zo leg je een enorme druk op de Belgische veiligheidsdiensten. Daardoor durven we bij de Belgische justitie te weinig prioriteiten te stellen.’

‘Nederland maakt die afwegingen wel, wat het voordeel biedt dat het dan all the way kan gaan als het beslist te investeren in een dossier zoals Sky ECC. In België heeft het gerecht de gewoonte een dossier te openen, waarop 100 speurders werken, maar als een maand later een nieuw dossier opduikt, blijven maar 20 speurders of minder over, waardoor het onderzoek veel langer duurt.’

Tandvlees

‘We mogen echt fier zijn op wat de federale politie in dit Sky ECC-onderzoek al heeft gerealiseerd, ondanks haar beperkte middelen. De federale politie telt zo’n 4.000 mensen. Daarvan zijn er 1.600 ingezet om deze week meer dan 200 huiszoekingen uit te voeren. Terwijl de federale politie echt op haar tandvlees zit. Er is de jongste jaren enorm veel bespaard op de centrale diensten van de federale gerechtelijke politie. Dat was een politieke keuze. Maar dossiers zoals dat van Sky ECC kunnen we in een geglobaliseerde en hoogtechnologische wereld alleen aanpakken met een centrale politiedienst die voldoende specialisten telt.’

De besparingen bij de federale politie zijn een politieke keuze. Maar voor een dossier zoals dat van Sky ECC heb je een centrale politiedienst nodig met voldoende specialisten.
Frédéric Van Leeuw
Federaal procureur

‘In de drie weken dat we de berichten in real time volgden, bleek het netwerk van Sky ECC vooral populair te zijn voor de drugstrafiek. We focusten in die eerste fase dan ook bewust op de zwarte economie rond de haven van Antwerpen om daar meteen een impact op te hebben. Maar de impact wordt nog groter. We moesten vermijden dat iets vroegtijdig zou uitlekken over dit omvangrijke onderzoek, en daardoor moesten we het dossier tot nu ‘onder embargo’ plaatsen. Daardoor was er niets over te vinden in de grote databank van de politie. Dat embargo is nu opgeheven, waardoor ook andere politiediensten of de douane rechtstreeks info kunnen krijgen. Nu moet de douane wel versterkt worden om alle verdachte containers te controleren die mogelijk drugs bevatten.’

Terroristen zijn nog niet opgedoken in de gelekte berichten, voor hen waren de telefoontoestellen van Sky ECC waarschijnlijk te duur, denkt Van Leeuw. Maar er zullen zeker ook nog onderzoeken worden geopend naar allerlei andere criminele fenomenen die bij de drugstrafiek komen kijken, zoals wapens, liquidatiemoorden, witwassen en corruptie.

Donderdag is alvast een hoofdinspecteur van de lokale politiezone Antwerpen aangehouden omdat hij mogelijk tegen betaling info doorspeelde aan criminelen. ‘Zo’n grote drugstrafiek is alleen mogelijk dankzij infiltratie en corruptie bij bepaalde sleutelfiguren, zeker in de logistieke keten. Daarom maakten we van corruptie een van de prioriteiten in dit dossier. Er valt nog heel veel te onderzoeken op dat vlak. We hebben nu wel een zicht op de mensen die een Sky-toestel hadden, maar als we hun conversaties verder onderzoeken, zullen de komende maanden nog namen van havenarbeiders, ambtenaren of politiemensen opduiken.’

Corruptie is een priori- teit in dit dossier. In de volgende maanden zullen nog namen van havenarbeiders, ambtenaren of politiemensen opduiken.
Frédéric Van Leeuw
Federaal procureur

‘Die mensen moeten beseffen dat ze zelf deel uitmaken van een criminele organisatie zodra ze informatie doorspelen. Dat is niet onschuldig. Prijsgeven of er al dan niet een onderzoek loopt bij justitie kan de criminele organisatie enorm helpen. Zelfs iemands adres doorspelen, kan leiden tot een moord. En zodra mensen één keer in de val van de corruptie trappen, door wat bankbiljetten te aanvaarden, is er geen weg terug en zullen ze ook bedreigd worden om verder te doen. Ik pleit ervoor om corruptie op te nemen als prioriteit in het nieuw nationaal veiligheidsplan. In het vorige veiligheidsplan, waarin nochtans tal van misdrijven stonden opgesomd, was dat niet het geval.’

19 ton cocaïne

‘De geldsommen die omgaan in de drugswereld zijn ongelooflijk groot. Tijdens het live meelezen van de Sky-berichten zagen we hoe via één appartement, dat dienstdeed als een soort bankloket van criminele organisaties, liefst 3 miljoen euro passeerde. De tafels waren bedekt met bankbiljetten. Dit is een gigantische parallelle economie. We zullen in deze fase, in enkele weken, bijna 19 ton cocaïne in beslag genomen hebben, goed voor bijna 1 miljard euro straatwaarde. Al die cash wordt witgewassen via parallelle systemen, ook via de cryptomunt bitcoin. Waardoor ze met hun duistere kapitalen ook kunnen investeren in legale bedrijven.’

‘Met zoveel geld verliest een mensenleven zijn waarde’, zegt Van Leeuw. ‘In de gelekte Sky-berichten konden we al lezen hoe gewelddadig het drugsmilieu ook in België is. We moesten ingrijpen in allerlei levensgevaarlijke situaties, zoals ontvoeringen. Een kwart van die situaties speelde zich af in ons land, niet alleen in Antwerpen. Zo werden in Brussel de vingers van een man afgehakt waarna hij gedumpt werd op de autosnelweg. Als dat een terroristische aanslag was geweest, stond het op de voorpagina, maar als we daar niet ook van wakker liggen, glijden we af naar een geweldspiraal, met eveneens onschuldige slachtoffers.’

De Antwerpse strafpleiter Walter Damen reageerde deze week in ‘De afspraak’ sceptisch over de ‘mokerslag’ die het gerecht met dit onderzoek zou hebben toegediend aan de drugswereld. ‘De oorlog is zeker niet gestreden’, beseft ook Van Leeuw. ‘Dit gaat natuurlijk niet alles oplossen. Maar ik ben een optimist. We hebben nu een grote kans om eindelijk een duidelijk zicht te krijgen op wie de drugstrafiek aanstuurt, financiert en er echt van profiteert.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud