interview

‘Als Magnette een marxist was, had hij mij niet gekozen'

Uren en dagen zat Thomas Dermine met Bart De Wever rond de tafel in een gedwongen poging om de PS en de N-VA aan elkaar te solderen. ©Diego Franssens

‘Wallonië heeft 25 jaar verloren door vast te houden aan jobs uit het verleden. Maar we staan op een keerpunt. Van de oude, industriële sectoren schiet nu niks meer over.’ Maak kennis met Thomas Dermine, de bolleboos die een carrière in de City liet staan voor de PS.

Wij zijn een goeddraaiende boîte, zij een niet-zelfbedruipend winkeltje.’ Zo omschreef N-VA-voorzitter Bart De Wever de economische kloof tussen Vlaanderen en Wallonië, die volgens een recent rapport van de Nationale Bank nog altijd groter wordt.

Thomas Dermine (33) - geboren en getogen in Charleroi - glimlacht als we hem de quote voorleggen. ‘Wat kan De Wever het toch geweldig verwoorden, hè. Ik ben het over veel zaken oneens met hem, maar het is soms een plezier hem bezig te horen.’ 

Die gelegenheid had hij de jongste maanden ten overvloede. Uren en dagen zat Dermine met De Wever rond de tafel in een gedwongen poging om de PS en de N-VA aan elkaar te solderen. Als gloednieuwe directeur van de gevreesde PS-studiedienst en als sidekick van Paul Magnette, zijn leermeester.

BIO

Thomas Dermine uit Charleroi is sinds oktober 2019 directeur van het Institut Emile Vandervelde, de PS-studiedienst.

Tijdens de onderhandelingen over de vorming van een federale regering is hij de sherpa van voorzitter Paul Magnette. Dermine liep school in Dendermonde, is handelsingenieur en politicoloog en vervolmaakte zich in de publieke financiën aan de Harvard University in Boston.

Na een carrière in het buitenland bij McKinsey keerde hij op vraag van Magnette terug naar België om Charleroi er bovenop te helpen.

De PS-voorzitter en ULB-professor merkte de jonge Dermine al op toen hij in zijn lessen zat. Het vergt niet veel verbeelding om in de ene de jongere versie van de andere te zien: briljant, charmant, doordrongen van de sociaaldemocratie en van de liefde voor het Zwarte Land. ‘Ik word gedreven door het trauma van mijn jeugd, toen ik overal fabrieken zag sluiten. Ik zal niet rusten voor ik kan zeggen: Wallonië staat er weer.’

Hij staat ons in volle formatiecrisis te woord omdat hij ‘het clichébeeld van Wallonië en de PS in Vlaanderen’ wil bijstellen. Over de formatie spreekt hij niet, over alle andere onderwerpen wel. Beheerst en weloverwogen, maar zonder meel in de mond.

Het feit dat iemand met zijn trackrecord op een sleutelpositie aan de Keizerslaan is beland, bewijst dat de PS niet die starre, dogmatische partij is waarvoor ze vaak wordt versleten, vindt hij. ‘Als Magnette een marxist was, had hij mij niet gekozen.’

Twee studies tegelijk

Wie Dermines cv leest, zou inderdaad niet vermoeden dat de man voor de PS was voorbestemd. Naast zijn opleiding tot handelsingenieur aan de Brusselse zakenschool Solvay studeerde hij politieke wetenschappen aan de ULB. ‘Ik wilde me niet laten opsluiten in één soort denken.

Handelsingenieur is een fantastische studie. Slimme mensen, uitzicht op het grote geld: niks mis mee. Maar je zit in een omgeving met een nogal eenzijdige kijk op de wereld. Idem voor de politieke wetenschappen. Terwijl ze mij op Solvay ‘die linkse’ noemden, omdat ik voor economische regulering ben, werd ik op de ULB bijna als ‘Baby Thatcher’ weggezet omdat ik in de vrije markt geloof. Hetzelfde zie ik tussen Vlamingen en Walen. We hebben andere denkkaders, maar finaal willen we hetzelfde: welvaart, vrijheid, gelijkheid.’ 

In de States stelde ik met mijn eigen ogen vast hoe kostbaar onze welvaartsstaat is

Vlaanderen is geen onbekend terrein voor Dermine. ‘Omdat ik het nogal bont maakte op school, stuurde mijn moeder me op mijn twaalfde op internaat naar de abdijschool van Dendermonde. Tussen de Vlaamse boys met de Timberlands maakte ik kennis met het Nederlands én met het cliché van ‘de luie Waal’.’ (lacht) ‘Daar is de underdog in mij naar boven gekomen. Ik werkte als een beest en op het einde van het jaar was ik de tweede van de klas.’

Het Nederlands pikte hij pas onlangs weer op, bij de regeringsonderhandelingen. Engels was de voorbije jaren zijn voertaal. Na een kort intermezzo op het kabinet van alweer Magnette koos Dermine in 2009 voor de lokroep van het buitenland en de consultancyreus McKinsey.

‘Voor McKinsey mocht ik twee jaar in Harvard studeren. Publieke financiën, wat me tijdens de onderhandelingen goed van pas komt. In de States stelde ik met mijn eigen ogen vast hoe kostbaar onze welvaartsstaat is. Een tandartsbezoek kost je in de VS makkelijk 400 euro. Die ervaring heeft me er helemaal van overtuigd dat de samenleving het rechtvaardigst is met een actief sociaal beleid, een goede publieke dienstverlening en een eerlijke fiscale bijdrage van iedereen.'

'De meest begunstigden hebben de politiek niet nodig. Maar als de samenleving niet in staat is het lot van de armen te verbeteren, hebben ook de superrijken een probleem. Ongelijkheid creëert instabiliteit. De gele hesjes, de brexit en Donald Trump zijn daar het bewijs van.’

Limburg als voorbeeld

Een PS-stamboom heeft Dermine niet. ‘Mijn vader is arts, mijn moeder lerares. Ik kom niet uit een politiek, maar wel uit een sociaal nest. Dat kan moeilijk anders als je in Charlerloi woont.'

'Magnette heeft mijn politieke engagement losgemaakt. Ik bewonder zijn visie en zijn integriteit. Maar de basisovertuiging was er al, en het besef dat ik voorbestemd was voor een maatschappelijke functie in België ook. Ik wou impact hebben op de uitdagingen van mijn land. En ik wou de sociaaldemocratie mee helpen te herdenken.’

Ik kom uit een sociaal nest. Dat kan moeilijk anders als je in Charlerloi woont

In 2016 werkte Dermine in de Londense City, toen Magnette hem opbelde met de boodschap: ‘Thomas, ik heb je nodig.’ Magnette, die intussen burgemeester van Charleroi was geworden, wou dat hij het reconversieproject CATCH ging leiden, dat in het leven geroepen was na de sluiting van de tractorenbouwer Caterpillar.

Dermine liet zijn job staan en keerde terug naar huis. Het project leverde hem de trofee ‘Waal van het jaar’ op.  ‘Ik heb de mosterd in Vlaanderen gehaald. Bij het succesvolle SALK-project dat in Limburg werd uitgerold na de sluiting van Ford Genk. Ik heb veel respect voor jullie ondernemerszin. We kunnen veel leren van Vlaanderen.’

Een goed moment om de economische statistieken nog eens op tafel te leggen. ‘Geef ons nog tien jaar’, zeiden de toenmalige PS-voorzitters Philippe Busquin in 1995 en Elio Di Rupo in 2005. De pijnlijke realiteit is dat Wallonië voor alle belangrijke parameters nog altijd achterophinkt. Alleen qua overheidsbeslag klopt het zuiden het noorden.

Thomas Dermine: 'Wij hebben 25 jaar te lang geprobeerd hebben te redden wat ooit was, in plaats van te anticiperen op wat kwam' ©Diego Franssens

Dermine knikt en begint staafjes te tekenen in zijn Moleskine-schriftje.

‘Als Vlaamse experts zeggen dat er een achterstand is die niet weggewerkt raakt, hebben ze gelijk. Dat accepteren in plaats van hardnekkig te ontkennen, is het begin van de oplossing. Als je ons vergelijkt met andere oude, industriële complexen zoals de Engelse Midlands en het Duitse Ruhrgebied, is de vaststelling dat wij 25 jaar te lang geprobeerd hebben te redden wat ooit was, in plaats van te anticiperen op wat kwam. Was dat een fout? Ja. Ook van de PS. Ik ben niet te beroerd om dat te zeggen, want ik was nog niet geboren toen de mijnen sloten. Maar vanaf het eerste marshallplan van 2005 is die switch naar de nieuwe economie wel gemaakt. Twee decennia te laat, maar hij is gemaakt.’

Creatieve destructie

‘Kijk naar mijn regio, Charleroi. Daar zijn tussen 2005 en 2015 netto nul jobs bijgekomen. Als dat in Vlaanderen tot onbegrip leidt, kan ik daar inkomen. Maar je moet ook de onderliggende cijfers bekijken. In die periode zijn in de regio 10.000 jobs vernietigd ten gevolge van ons oud industrieel weefsel. Caterpillar, Arcelor, de glasindustrie, grote boîtes. Maar tegelijk zijn 10.000 nieuwe jobs gecreëerd: in de biotechnologie, farma, ICT en veel kleine bedrijven.'

'Dat is de paradox van Charleroi. Er is meer jobdestructie dan in Gent of Antwerpen, maar ook meer jobcreatie. Het goede nieuws is dat er licht aan het einde van de tunnel schijnt. Van alle oude Waalse industriële sectoren schiet er niet één meer over.’

Dit is de paradox van Charleroi: er is meer jobdestructie dan in Gent of Antwerpen, maar ook meer jobcreatie

Dermine duidt twee pijnpunten aan waaraan moet worden gewerkt. ‘Het zijn dezelfde als in Vlaanderen: onderwijs en productiviteit. We zitten met een groot passief aan arbeiders, terwijl de nieuwe jobs hoogopgeleiden vergen. Het niveau van het onderwijs moet ook omhoog. Het Pacte d’excellence van de Franse Gemeenschap zet daarop in.’

We werpen op dat zijn analyse niet echt strookt met de manier waarop de PS de taxshift bestrijdt en miljarden wil pompen in hogere uitkeringen en pensioenen. Fout, vindt hij.

‘Politiek is de kunst van het verzoenen van belangen. Ik ben absoluut voor meer competitiviteit. Maar competitiviteit gaat hand in hand met solidariteit. Die verzoening is mogelijk. De competitiefste regio’s van de wereld - Singapore, Zwitserland, Zweden - hebben tegelijk een heel sterke sociale bescherming. Wij willen de sociale zekerheid weer versterken én efficiënter maken. Het beeld dat de geldkraan opengaat als de PS terugkomt, is onfair. Niet wij hebben het huidige begrotingstekort gecreëerd. De regeringen waar de PS deel van uitmaakte, hebben altijd het gezondste begrotingsbeleid gevoerd.’

Staatshervorming

Dat brengt ons terug bij De Wever. Zou dit land niet beter draaien als ieder zijn eigen boontjes dopte?µ

Dermine: ‘Ik ben een rationele Belg. Voor mij staat de efficiëntie voorop. Maar over de voorgaande staatshervormingen heb ik toch het gevoel dat die eerder om ideologie draaiden dan om efficiëntie. Neem de kinderbijslag: die is in drie gesplitst, de beheerskosten zijn maal drie gegaan, maar alle regio’s hebben er bijna hetzelfde mee gedaan. Is dat rationeel?'

De kinderbijslag is in drie gesplitst, de beheerskosten zijn maal drie gegaan, maar alle regio’s hebben er bijna hetzelfde mee gedaan. Is dat rationeel?

'En inzake de transfers zou ik toch voor wat minder simplisme pleiten. Ja, de as Samber-Maas staat nog altijd voor grote socio-economische uitdagingen. Maar in Waals-Brabant, Namen en Luxemburg doet de economie het beter dan het gemiddelde in Vlaanderen, waar er ook transfers zijn tussen provincies onderling.’

Hoe snel we hem op de voorgrond zien treden - bijvoorbeeld als minister - laat Dermine in het midden. Hij beseft in welk moeilijk tijdperk hij zijn politieke entree maakt. ‘Voor mijn comfort was ik beter in het zakenleven gebleven. De agressieve manier waarop politici tegenwoordig worden aangepakt, schrikt jonge mensen die net als ik een publieke functie overwegen af. Dat is problematisch. Gelukkig zijn er nieuwe rolmodellen, zoals Georges-Louis Bouchez (MR) en Conner Rousseau (sp.a).’

Hij is na de maandenlange blokkering nog niet cynisch geworden. Enthousiast: ‘Komaan jongens, dit zijn toch ook voor journalisten opwindende tijden?’ Ondergetekenden zuchten: ‘On en a marre.’ Dermine knipoogt: ‘Ja, Magnette en a marre aussi. Maar ik sta elke dag vol goede moed op.’


Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud