interview

'Als zomer tegenzit, dreigt nieuw debat over luchtvaartsector'

Koen Van Loo leidt de financiële arm van de Wetstraat sinds 2006.

De financiële arm van de Wetstraat hield vorig jaar het hoofd boven water. Het jaar werd gekenmerkt door meerdere reddingsoperaties in de luchtvaartsector. Dat verhaal is nog niet ten einde. 'De zomermaanden zullen cruciaal zijn', zegt Koen Van Loo, de CEO van de FPIM.

Tijdens de financiële crisis van 2008 kwam de FPIM (Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij) tussen in alle grote dossiers: Fortis, Dexia, Ethias, KBC. Haar portefeuille wordt daar nog steeds door gekenmerkt. Topman Koen van Loo, die al 15 jaar het investeringsvehikel leidt, hield er een bijnaam aan over: 'de pompier van de banken'. Twaalf jaar later mag daar 'pompier van de tarmac' bijgezet worden, gezien het grote aantal luchtvaartdossiers waarop de FPIM werd ingezet, met als belangrijkste de redding van Brussels Airlines.

De coronacrisis leidde bij de FPIM tot een forse winstdaling door het bijna opdrogen van de dividendenstroom uit participaties. Omdat bedrijven als Bpost, BNP Paribas, Brussels Airport en Euroclear geen dividenden betaalden, doken de inkomsten omlaag van 79 naar 16 miljoen euro. De FPIM moest ook waardeverminderingen slikken op het biochemiebedrijf Avantium en de producent van radio-isotopen IRE-Elit.

Dat werd gecompenseerd door enkele exits, die in totaal 24 miljoen opbrachten. De hoofdbrok (17,5 miljoen) komt van de verkoop van het biotechbedrijf Masthercell. Die exits maakten het de FPIM mogelijk om vorig jaar toch nog met een winst van 17 miljoen af te sluiten. Een kwart daarvan vloeit via het dividend naar de Wetstraat.

Koen Van Loo

  • Geboren in 1972
  • Master in de toegepaste economische wetenschappen (KU Leuven)
  • Specialisatie in fiscaal recht (KU Leuven)
  • Assistent-raadgever Centrale Raad voor het Bedrijfsleven (1996-1999)
  • Expert op het kabinet van de minister van Financiën (1999-2000)
  • Raadgever op het kabinet van de minister van Financiën (2000-2003)
  • Kabinetschef minister van Financiën (2003-2006)
  • Regeringscommissaris Nationale Loterij (2004-2006)
  • Regeringscommissaris Federale Participatiemaatschappij (2005-2006)
  • CEO Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM, 2006-…)

De tussenkomst bij grondafhandelaar Aviapartner kreeg veel kritiek. Waarom niet ook niet bij Swissport, vroegen velen zich af.

Koen Van Loo: 'Swissport was niet in Belgische handen, maar had een Chinese aandeelhouder. En die had geen zin om tussen te komen in België. Bij Aviapartner leverde de hoofdaandeelhouder wel een inspanning door het converteren van een groot stuk van zijn lening in kapitaal. Hetzelfde geldt voor Brussels Airlines. Daar heeft Lufthansa 170 miljoen op tafel gelegd bovenop de Belgische lening van 290 miljoen.'

Brussels Airlines heeft die lening al bijna volledig opgebruikt. Dreigt een tweede reddingsoperatie?

Van Loo: 'Brussels Airlines zit op schema ten opzichte van het businessplan dat ten grondslag lag van de redding vorig jaar. Maar de zomermaanden, traditioneel de sterkste maanden voor de luchtvaartmaatschappijen, zullen cruciaal zijn. Het is afwachten. Als de zomer hard tegenzit, dan denk ik dat we in die sector weer een debat dreigen te hebben.'

De luchtvaart weegt nu vanzelfsprekend veel zwaarder in onze portefeuille. Maar ze vertegenwoordigt nog steeds maar een vijfde van ons balanstotaal.
Koen Van Loo
CEO FPIM

De FPIM kwam tussen in verschillende luchtvaartdossiers. Is de blootstelling niet te groot?

Van Loo: 'De sector weegt nu vanzelfsprekend veel zwaarder in onze portefeuille. Maar hij vertegenwoordigt nog steeds maar een vijfde van ons balanstotaal, 560 miljoen euro op 2,5 miljard. Het is onze grootste sectorale blootstelling, maar er is nog voldoende diversificatie. Trouwens: die evenwichten zullen worden omgegooid met de geplande centralisatie van de federale participaties bij de FPIM.'

Hoe staat het daarmee?

Van Loo: 'Het dossier zou nog deze maand op de regeringstafel moeten komen. Er zal dan worden beslist welke participaties worden ingebracht bij de FPIM en volgens welke timing. (De FPIM krijgt in een eerste fase allicht de volledige controle over de belangen in Belfius, BNP Paribas, Ethias en eventueel de Nationale Loterij, red.). De uitvoering zelf zal enkele maanden in beslag nemen. De participaties moeten gewaardeerd en ingebracht worden, daar moeten kapitaalverhogingen tegenover staan, enzovoort. Eind 2021 zal de FPIM er anders uitzien dan eind vorig jaar.'

Welk voordeel brengt die centralisering?

Van Loo: 'We kunnen dan eindelijk beginnen te denken aan een geloofwaardig verankeringsbeleid van strategische activa, iets waar we vandaag te klein voor zijn en onvoldoende middelen voor hebben om geloofwaardig te kunnen zijn. Bovendien is het gewoon goed bestuur om de rol van de staat als aandeelhouder duidelijk te onderscheiden van haar andere rollen als regulator en beleidsmaker.'

Wordt het een centralisering zoals bij het Agence des Participations de l'Etat in Frankrijk?

Van Loo: 'U kent de recente economische geschiedenis van ons land. Wij hebben de jongste decennia eerder bedrijven verkocht aan de Fransen dan omgekeerd (lacht). De tijd is misschien gekomen om dat om te keren. Ik denk dat corona op dat vlak een momentum gecreëerd heeft. Het heeft dat debat op het federale niveau mogelijk gemaakt. Er wordt ook gewerkt aan een screeningscommissie om buitenlandse investeringen in gevoelige sectoren door te lichten. Nog een indicatie dat verankering hoog op de agenda staat.'

We blijven geloven in heel jonge bedrijven. Want de start-ups van vandaag zijn misschien de parels van morgen.
Koen Van Loo
CEO FPIM

Die centralisering gaat gepaard met een nieuwe strategie.

Van Loo: 'We blijven actief in biotech, gezondheid, luchtvaart en de financiële sector. Maar we gaan daar drie grote sectoren aan toevoegen: impact investing (duurzame beleggingen), energie(transitie) en vervoer en mobiliteit.'

'Qua duurzame beleggingen willen we binnen enkele jaren de grootste of één van de grootste investeerders zijn in België. In een eerste fase gaan we dat doen via investeringen in fondsen. Met de investeringen in energie willen we ons steentje bijdragen tot de shift naar een lagere energieconsumptie of nieuwe energiebronnen. Een derde nieuwe pijler is 'new mobility', mobiliteit en logistiek. De recente investering in Lineas, de vrachtvervoerder per spoor, is daar een voorbeeld van.'

Zou u in naam van de 'new mobility' een investering in de Dott-deelsteps kunnen overwegen?

Van Loo: 'We hebben dat dossier bekeken. Maar de link met België was onvoldoende aanwezig en dat is een belangrijk investeringscriterium voor ons.'

Is het wel de rol van de overheid om geld in start-ups te pompen? Er is toch genoeg geld beschikbaar?

Van Loo: 'Ik denk dat Belgische start-ups mede dankzij ons een grotere schaal bereiken. We doen dat zonder de markt te verstoren, zonder de regionale investeerders te beconcurreren en zonder de privéspelers weg te duwen.'

'Onze focus bij start-ups is overigens veranderd. We investeren voortaan per dossier minimaal 5 miljoen euro, altijd met minstens één privépartner en we nemen nooit meer dan de helft van de investering op ons. Voor kleinere dossiers doen we dat via gespecialiseerde fondsen. We willen niet volledig weg uit dat segment. Want de start-ups van vandaag zijn misschien de parels van morgen.'

Profiel

Federale Participatie- en Investeringsmaatschappij (FPIM)

Drie activiteiten:
- Centraal beheer van de participaties van de federale overheid
- Samenwerking met overheid aan specifieke projecten
- Eigen investeringsbeleid

Belangrijkste participaties:
- BNP Paribas
- Belfius
- Ethias
- Bpost
- Brussels Airport
- Euronext
- Euroclear
- Nationale Loterij
- Asco, Sonaca, Aviapartner

Balanstotaal: 2,5 miljard euro

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud