Arco: van Atoma tot fiasco

Voor de Arco-coöperanten is het bijna zeven jaar na de val van Dexia nog steeds wachten op hun geld. ©Photo News

‘De eerste Arco-coöperanten zullen begin 2015 worden uitbetaald.’ Dat staat in de Atoma-notities van de federale regering, geheime afspraken die het daglicht niet mogen zien. Ruim drie jaar later is er nauwelijks nog hoop.

Vroeger bestond er een Atoma-schriftje waarin alle geheime afspraken werden genoteerd waarover bij de start van de regering was onderhandeld. Nu bestaan daar digitale versies van.

Een van de afspraken die de regering-Michel in 2014 maakte en die in de Atoma-notities staat, ging over Arco. In het begin van de regeerperiode is het plan B van de regering om de bijna 800.000 Arco-coöperanten te vergoeden tot in de details uitgewerkt. Dat plan B was nodig omdat de Europese Commissie een eerdere regeling had afgeschoten. Die hield in dat de Arco-coöperanten net als spaarders konden rekenen op een al in 2008 politiek bedisselde overheidswaarborg.

Over het fameuze plan B is lange tijd zeer geheimzinnig gedaan. Om te vermijden dat het zou uitlekken, kan het Word-document enkel geraadpleegd worden met een wachtwoord. Al kon dat wel creatiever gekozen zijn: het document kan worden geopend met het vierletterwoord ‘arco’.

Uit het ontwerp van het plan B, dat De Tijd kon inkijken, blijkt dat het van bij aanvang de bedoeling was een dading te sluiten met de coöperanten. Samen kunnen ze rekenen op 600 miljoen euro, 40 procent van hun oorspronkelijke inleg, op voorwaarde dat ze afstand deden van hun claims tegen de staat, Belfius en Beweging.net, luidde de afspraak.

Gesprekken

Gesprekken over een schikking met de coöperanten zijn er de voorbije vier jaar nauwelijks geweest. Het kabinet van minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) zat wel een tijdje om de tafel met Deminor, het advieskantoor dat gedupeerden vertegenwoordigt. Maar die onderhandelingen zijn abrupt afgebroken.

CD&V verweet Van Overtveldt dat hij te weinig moeite deed om werk te maken van een vergoeding voor de Arco-coöperanten. Terwijl bij de regeringsonderhandelingen afgesproken was dat daar snel werk van gemaakt zou worden. CD&V vermoedde dat Van Overtveldt Arco bewust onderaan op de stapel van prioriteiten legde.

De N-VA en Open VLD liepen nooit echt warm om de Arco-coöperanten te vergoeden. Voor hun achterban lag het gevoelig om ‘met belastinggeld de christelijke zuil te bedienen’. Dat ze toch instemden om Arco in het regeerakkoord op te nemen is volgens bronnen omdat ze ervan overtuigd waren dat Europa nooit zou aanvaarden dat de Arco-coöperanten met overheidsgeld zouden worden vergoed.

Eind 2016 haalde premier Charles Michel onder druk van CD&V het dossier weg bij Van Overtveldt en trok het naar zich toe. Een taskforce moest een alternatieve regeling uitwerken. ‘Begin 2017 moet die klaar zijn’, dreigde CD&V-kopstuk Kris Peeters.

Garanties

In april 2017 stelde CD&V vast dat er nog altijd geen schot in de zaak kwam. Op dat moment besliste de partij de privatisering van de staatsbank Belfius - waar de N-VA vragende partij voor is - tegen te houden zolang er geen garanties waren dat de coöperanten worden uitbetaald.

Een noodgreep, omdat bij CD&V de vrees leefde dat het met de premier ook niet zoulukken. De christendemocraten vermoedden dat de premier het Arco-dossier liet aanslepen opdat de partij de volledige regeerperiode trouw mee zou regeren.

De koppeling werkte evenwel in twee richtingen. CD&V wilde pas een beursgang van Belfius aanvaarden als er garanties waren voor Arco. Omgekeerd kwam er geen uitbetaling van de Arco-coöperanten zonder beursgang van Belfius.

Actie

Begin 2018 schoot de premier toch in actie. Er waren gesprekken tussen zijn kabinet en de Europese Commissie. Daar werd duidelijk gemaakt dat het scenario van een dading (plan B) geen kans maakt. Wel mogelijk was een commerciële geste van Belfius. Maar daar wilde Belfius niet van weten, omdat het dan schuld zou bekennen. Belfius wilde maximaal 25 miljoen euro op tafel leggen.

Omdat het op technisch niveau niet lukte, probeerde de premier de zaak via politieke weg te forceren. In maart lunchte hij met Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker. Maar die maakte duidelijk dat hij Margrethe Vestager, Europees commissaris voor Concurrentie en bevoegd voor Arco, de arm niet kan omwringen.

Eind juli, bij de onderhandelingen over het Zomerakkoord, besliste de regering het geweer van schouder te veranderen. Het is de laatste strohalm voor CD&V. Er werd afgesproken de Arco-deal niet aan te melden bij Europa. Uiterlijk eind oktober zou begonnen worden met de uitbetaling van de coöperanten. Enkel zo kon CD&V de coöperanten nog perspectief bieden.

'Cruciale fout'

Een dag later zei Peeters in ‘De ochtend’ op Radio 1 dat de regering de Arco-deal niet ging aanmelden aan Europa. In de namiddag volgde een scherpe reactie van Vestager met de boodschap dat Europa de deal wel zal onderzoeken. ‘Dat was een cruciale fout van Peeters’, zegt een regeringsbron. ‘Toen heeft hij Europa wakker gemaakt en was het om zeep.’

Het plannetje dat de regering in de zomer had bedisseld, ging de mist in. Vorige week moest Peeters in ‘De Zevende Dag’ toegeven dat de deadline van oktober niet gehaald zal worden voor de coöperanten, als de beursgang van Belfius werd uitgesteld. Intussen is beslist om die beursgang uit te stellen.

De Atoma-passage, waarin is afgesproken dat begin 2015 zou worden begonnen met de uitbetaling van de coöperanten, mag de prullenmand in. Met het wachtwoord erbij.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud