Arts UZ Leuven betrapt op implantatenzwendel

Tal van patiënten kregen ongekeurde ‘mergnagels’ geïmplanteerd. ©Jeannor

Het gerecht vervolgt een chirurg die jarenlang patiënten opereerde met ongekeurde implantaten. Dat gebeurde in het UZ Leuven, het grootste academisch ziekenhuis van ons land.

Over de hele wereld hebben ruim 250 journalisten, ook van De Tijd, de afgelopen weken nieuws gebracht over de Implant Files. Vooral de keuring van medische implantaten is aan de kaak gesteld. Die krijgen hetzelfde CE-keurlabel als pakweg speelgoed of keukengerei.

De vraag is of de keuringsbedrijven voldoende controles uitvoeren voor de implantaten op de markt komen. Een journaliste kon zelfs een mandarijnennetje laten erkennen als een implantaat, als ‘bekkenbodemmatje’.

Als de keuring al vragen oproept, wat dan te denken van het feit dat patiënten enkele jaren geleden in het grootste universitair ziekenhuis van België zijn geopereerd met implantaten die helemaal niet gekeurd waren? De feiten blijken uit een opsporingsonderzoek van het parket van West-Vlaanderen.

De Tijd vernam dat het strafdossier is afgesloten en het parket een chirurg en de leverancier van de implantaten zal dagvaarden voor de strafrechter. Dat bevestigt parketwoordvoerder Johan Lescrauwaet.

Klokkenluider

De bal ging drie jaar geleden aan het rollen. Een klokkenluider uit de medische sector tipte toen het Federaal Agentschap voor Geneesmiddelen en Gezondheidsproducten (FAGG) over een implantatenzwendel in het Universitair Ziekenhuis Leuven. Het FAGG bestudeerde de aantijgingen en stapte in 2016 naar het parket van West-Vlaanderen, het arrondissement waar het bedrijf dat de implantaten had geleverd aan het UZ Leuven gevestigd is.

De speurders onderzochten hoe het mogelijk was dat patiënten in het UZ Leuven een ‘hydraulische mergnagel’ geïmplanteerd kregen die geen CE-keurlabel droeg. Ook toezichthouder FAGG had er nooit toelating voor gegeven.

Het parket vervolgt de chirurg nu voor de correctionele rechtbank, maar het ziekenhuis stapte zelf niet naar het gerecht toen het de feiten ontdekte.

Zo’n nagel is geen klein implantaat. Hij kan ruim 1 centimeter dik en ruim 7 centimeter lang zijn en dient om na een breuk de botdelen weer aan elkaar vast te zetten. Hij kan ook dienstdoen als ‘verlengingsnagel’ om de lengte van een been aan te passen.

De operaties met de ongekeurde nagels waren niet zonder gevolgen voor de patiënten. Er waren meerdere incidenten, maar die zijn nooit gemeld aan het FAGG, hoewel ook dat wettelijk verplicht is.

Het onderzoek bracht aan het licht dat een orthopedische chirurg, die ook professor aan de KU Leuven was, de nagels implanteerde in het UZ Leuven. Hij bleek zelf financiële voordelen te halen uit de implantatenzwendel. Hij was ook betrokken bij de ontwikkeling van het implantaat. Dat was via een bedrijf in Brugge ingevoerd vanuit Zwitserland.

In der minne geregeld

Het UZ Leuven ontdekte de wanpraktijken al jaren geleden. Al in oktober 2011 stopte de directie de samenwerking met de chirurg. Maar het ziekenhuis diende geen strafklacht in. Het vertrek lijkt in der minne te zijn geregeld om geen reputatieschade te lijden. Daardoor kreeg het gerecht pas jaren later, in 2016, lucht van de feiten. De arts was intussen weer aan de slag als orthopedisch chirurg in een ander ziekenhuis en werkt daar nog altijd.

Het parket gaat nu de arts en de leverancier uit Brugge vervolgen voor feiten tussen augustus 2008 en oktober 2011. Niemand kon ons exact meedelen hoeveel patiënten getroffen zijn. Sommige bronnen spreken over 50 à 100, andere menen dat het aantal hoger ligt.

Er is nog geen datum geprikt voor de start van het proces. De geviseerde chirurg wil niet reageren. De firma uit Brugge antwoordde nooit op onze telefoons en mails. Ze heeft nog een website, maar blijkt nog amper omzet te draaien.

Het UZ Leuven wil alleen kwijt dat de arts ‘in oktober 2011 het ziekenhuis heeft verlaten’ en dat ‘er een juridische procedure loopt waar het UZ als getuige bij betrokken is’.

Het FAGG kan niets kwijt over de affaire ‘om het geheim van het onderzoek niet te schenden’. De toezichthouder wijst er wel op dat implantaten die artsen gebruiken in ziekenhuizen, eerst worden goedgekeurd en aangekocht door de ziekenhuisapotheker. Dat is wettelijk verplicht.

FAGG-inspecteurs controleren ook de medische hulpmiddelen in de operatiekwartieren en voorraadkasten van ziekenhuizen. Van 2015 tot 2017 zijn 58 tekortkomingen ontdekt. Dat kan gaan over het ontbreken van een CE-label, maar ook over een verstreken vervaldatum of een gescheurde verpakking. Het FAGG stelt dat ongekeurde implantaten ‘zeer weinig’ opduiken. Al kan het niet uitsluiten dat het nog gebeurt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect