Bedrijfsleven luidt alarmbel bij de politiek

©Photo News

In volle verkiezingscampagne roepen meer dan 20 zakelijke en culturele toplui de politieke wereld op tot langetermijndenken. ‘Ontwikkel over belangrijke maatschappelijke kwesties een breed gedragen visie op 10 tot 20 jaar’, vragen ze in een open brief.

Ontwikkel over belangrijke maatschappelijke kwesties een gezamenlijke visie op 10 tot 20 jaar. Daartoe roepen meer dan 20 zakelijke en culturele toplui uit Vlaanderen en Franstalig België de politieke partijen op, ongeacht of ze in de regering zitten. De prominenten houden drie weken voor de stembusslag van  26 mei hun pleidooi in een open brief in De Tijd en L’Echo.

Onder anderen Johnny Thijs (ex-Bpost), Luc Bertrand (Ackermans & van Haaren), Vic Swerts (Soudal) en Michèle Sioen (Sioen Industries) hebben de oproep ondertekend, net als vijf bestuursleden van de denktank Itinera, onder wie voorzitter Bart Verhaeghe (Club Brugge en Uplace).

Belgische politieke partijen moeten een gezamenlijke visie op 10 tot 20 jaar ontwikkelen.
Open brief bedrijfsleiders

De ondertekenaars stellen vast dat in België geen langetermijnvisie bestaat over belangrijke thema’s als migratie, mobiliteit, energie, vergrijzing of klimaat. Daardoor dreigen de opeenvolgende regeringen tegenstrijdige beleidsmaatregelen op korte termijn in te voeren, waardoor de burgers en het bedrijfsleven verward en moedeloos worden.

Het gebrek aan visie creëert immobilisme, wat de concurrentiekracht van de Belgische economie naar beneden duwt, waarschuwen de toplui. ‘In België is dringend nood aan meer ambitie’, vinden ze.

Een breed gedragen marsrichting in de diverse domeinen moet volgens de ondertekenaars de duurtijd van een legislatuur overstijgen, zodat de bevolking gemoedsrust krijgt.

Dat vergt een radicaal andere manier van aan politiek doen, met meer samenwerking over de partij- en taalgrenzen heen. ‘De politici moeten het vermeende belang van hun partij, regio of bestuursniveau overstijgen - of ze nu deel uitmaken van de meerderheid of de oppositie, en ongeacht het bestuursniveau waarop ze actief zijn’, stellen de prominenten in hun open brief.

De oproep valt samen met het moment waarop N-VA-voorzitter Bart De Wever zijn boek over identiteit lanceert en daarmee zijn volle gewicht in de verkiezingscampagne gooit.

De brief | Ons land heeft ambitie nodig

De echte stand van zaken

Het is niet gemakkelijk om de evolutie van ons land objectief te analyseren. Maar hoe men er ook naar kijkt, het is toch moeilijk om enthousiast te worden van wat men vandaag ziet.

Het Wereld Economisch Forum (2017) rangschikt België op de 20ste plaats in zijn index van het concurrentievermogen, lager dan de voorgaande jaren, terwijl Nederland op 4 en Duitsland op 6 staan. Zwitserland voert de rangschikking aan.

In het klassement van de Wereldbank over de wijze waarop men een onderneming kan starten (2017), staat België maar op de 52ste plaats, na Rusland en Bulgarije, en ver achter onze buurlanden. Denemarken is de Europese leider op 3.

De institutionele complexiteit, de verschillende coalities op diverse beleidsniveaus en een particratie die vervreemd is van de grote uit dagingen, zijn oorzaken van een stilstand.

Er zijn genoeg grote maatschappelijke dossiers die onze vele regeringen voortdurend als prioritair aanmerken. Die vergen nochtans een betere coördinatie op middellange en lange termijn. Maar we hebben geen heldere doelstellingen geformuleerd op 10 of 20 jaar, noch gedetailleerde en becijferde actieplannen: niet inzake immigratie of integratie, noch voor mobiliteit of energie, noch voor de pensioenen of de vergrijzing, noch voor digitalisering, milieu of klimaat. Er is geen bekende grote marsrichting uitgezet voor de volgende legisla turen.

Ten slotte tonen recente grote acties en reacties van de bevolking dat burgers van velerlei aard en leeftijd meer en meer ontevreden zijn over de wereld waarin ze leven. Ze drukken hun vertwijfeling uit, of erger, ze keren zich met de rug naar de politieke en sociale leiders. Via internet en de sociale media wordt hun reactie versterkt - zij het vaak op een chaotische manier.

De manifestaties van de gele hesjes, de klimaatmarsen, de beweging voor een modern en beter uitgerust justitiebestel zijn slechts enkele voorbeelden, er zijn er vele andere.

Ook een opportuniteit

De nieuwe mondigheid van de burgers biedt ook een opportuniteit. Zij drukken hun bezorgdheid uit over hun toekomst, maar ze tonen ook een nieuwe betrokkenheid bij de publieke zaak.

Hun reactie verwoordt hoe dringend de verandering is. Er is dus geen enkele objectieve reden om niet alles te doen om onze kinderen dezelfde welvaart te verzekeren als deze die wij kenden en kennen.

Het is hoog tijd om de toekomst in positieve termen te herformuleren. Daarrond kunnen alle Bel gische burgers verenigd worden, met een inspirerende en progressieve ambitie.

De wereld verandert snel. We moeten samen de maatschappij waarin we willen leven heruitvinden.

Daarbij moet alleszins gelet worden op ons concurrentie vermogen, omdat België bijzonder afhankelijk is van het buitenland. We moeten er ons opnieuw bewust van worden dat we slechts de welvaart kunnen herverdelen die we tot stand gebracht hebben. Correcte milieu- en klimaatdoelstellingen maken daar deel van uit.

Ons sociaal model, dat gebaseerd is op solidariteit en gelijkheid van kansen, moet evolueren, maar de fundamenten moeten versterkt uit de veranderingen komen: dat is de sleutel van onze sociale cohesie. Deze samenleving van de toekomst moet ook rusten op twee pijlers waarin we moeten blijven investeren: onderwijs en cultuur. Daarin zit onze basis, die onze waarden concreet maakt en verspreidt. Dat is net wat ons onderscheidt en zo uniek maakt.

Concreet...

In elk van de aangegeven sleuteldomeinen moeten we een visie ontwikkelen over 10, 15 of 20 jaar. Die leidt tot projecten en actieplannen die de duurtijd van een legislatuur flink overschrijden. Verkiezingen houden politieke wijzigingen in, maar de grote lijnen moeten niet telkens totaal omgegooid worden. We moeten ten slotte de financiële middelen en mankracht vastleggen om die plannen uit te voeren.

Het is de rol van de politiek die zaken in gang te zetten en tot een goed einde te brengen over een langere periode, met respect voor en de steun van de bevolking.

In de bijzonder complexe institutionele context van België moeten we de manier waarop politieke partijen en hun bemanning functioneren, in vraag durven te stellen.

Daartoe moeten ze leren samenwerken aan de grote maatschappelijke uitdagingen, met een kritische blik maar vooral ook constructief. Ze moeten het vermeende belang van hun partij, regio of bestuurs niveau overstijgen - of ze nu deel uitmaken van de meerderheid of de oppositie, en ongeacht het bestuurs niveau waarop ze actief zijn.

We hebben allemaal deze positieve toekomstvisie nodig. Het land heeft ambitie nodig. Willen de politieke partijen die verwachting invullen? Het is noodzakelijk dat zij ons zeggen hoe ze onze toekomst zien en hoe ze die tot stand willen brengen. Zijn ze klaar om écht samen te werken, wat ook het resultaat zal zijn van de stembusslag van 26 mei? Onze vraag is dat ze daar hun prioriteit van maken.

De ondertekenaars

Luc Bertrand, voorzitter holding Ackermans & van Haaren: ‘Samenwerken over de partijgrenzen heen’

‘Iedereen die met zijn voeten op de grond staat, kan het niet oneens zijn met onze brief. De politiek in ons land is gefragmenteerd, wat het niet makkelijk maakt om samen te werken. Maar het zal niet anders kunnen dan door samen een visie op lange termijn uit te werken. De brief pleit voor een horizon van 10 tot 20 jaar, maar ik zal al blij zijn met 5 jaar. Samen en over de partijgrenzen heen een langetermijnvisie ontwikkelen, is misschien onmogelijk voor de verkiezingen, maar erna moet dat mogelijk zijn.’

‘De economie moet draaien, dat is de prioriteit voor mij. Als die goed draait, ontstaan op andere domeinen mogelijkheden om veel te doen. De sociale zekerheid is de steunpilaar van onze maatschappij, maar die kan alleen standhouden met een sterke economie.’

‘Onze brief moet niet gezien worden als kritiek op de politici, eerder als een aanmoediging. Het is een heel aparte en moeilijke stiel, die een ander soort talent vereist dan voor ondernemers. Heerst er defaitisme in België? Ja, maar niet bij ons.’

Bart De Baere, algemeen directeur Museum van Hedendaagse Kunst Antwerpen (MHKA): ‘Nadenken over hoe we met elkaar omgaan’

‘Dit is een appel aan de politiek om opnieuw een wervend toekomstproject naar voren te brengen. Nu gaat het te veel om maatregelen en acties, management zeg maar. De politiek zou ertoe moeten komen een horizon aan te bieden, want dat geeft de mensen een goed gevoel.’

‘Ik ondersteun ten volle de focus op onderwijs en cultuur. Want al onze maatschappelijke problemen hebben te maken met cultuur, in de breedste zin. Denk aan de vereenzaming van mensen. Of aan het incident met het 4-jarig meisje met een infectie in Schaarbeek. We moeten op het publieke forum nadenken over hoe we met elkaar omgaan, hoe we culturele oplossingen kunnen vinden. Buurtfeesten organiseren met alleen maar braadworst zijn niet de oplossing.’

‘Het tijdperk van de technocratische optimalisering, ingezet in de jaren 80, loopt op zijn eind. Fenomenen als burn-out zijn daar aanwijzingen van. We hebben ons te veel laten leiden door criteria als output en moeten terug naar de basis. Het debat over gezondheidszorg moet in de eerste plaats gaan over hoe we de menselijke relaties kunnen opbouwen.’

Bernard Delvaux, CEO Sonaca: ‘Beleid over meerdere legislaturen’

‘Als concrete actie zou ik suggereren dat, zodra de nieuwe regeringen aangesteld zijn, de politieke partijen - meerderheid en oppositie - samen de in hun ogen belangrijkste 3 thema’s aanwijzen. Daarna bepalen ze de doelstellingen op 20 jaar.’

‘Stel bijvoorbeeld dat energie een van die domeinen is. De politici bepalen eerst de doelstellingen die ze willen bereiken in milieu, energieonafhankelijkheid en kostprijs voor de komende 20 jaar. Daarna laten ze onafhankelijke experts een gedetailleerd actieplan opstellen met verscheidene opties. Uit de voorgelegde opties kiezen de politici het te volgen routeplan, waar ze zich gedurende de looptijd aan houden.’

‘Wat we moeten vermijden is dat een regering snel-snel maatregelen neemt, die daarna teruggedraaid of ontrafeld worden door de volgende meerderheid. We vragen de politici een collectief initiatief op lange termijn.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie