Begrotingstekort duikt naar meer dan 30 miljard

Een containerterminal in de haven van Antwerpen, draaischijf van de Belgische economie. ©BELGA

De coronacrisis doet het tekort op de Belgische begroting exploderen tot 7 procent van het bruto binnenlands product.

De schok waarmee de uitbraak van het coronavirus de Belgische economie tot stilstand brengt, duwt de Belgische overheidsfinanciën diep in het rood. Terwijl tot nu werd aangenomen dat het begrotingstekort met ruim 2 procentpunt van het bruto binnenlands product (bbp) zou uitdiepen, wordt dat nu zeker 4 procentpunt. Dat zeggen bronnen rond de Nationale Bank en wordt ook in regeringskringen bevestigd.

Voor de coronacrisis stevende de Belgische begroting af op een tekort van 2,8 procent van het bbp dit jaar. Dat dreigt dus 7 procent en meer te worden of zo'n 33 miljard euro. 

Daarmee doen we slechter dan bij de financiële crisis, toen het begrotingstekort maximaal opliep tot 5,4 procent. 'Deze crisis is erger dan in 2009', zegt een bron. Toen kromp de economie met 2 procent, nu zijn er ramingen van -4 procent.

Economische werkloosheid

Slechts een klein deel van de explosie van de begroting komt door de uitgaven die de federale overheid en de deelstaten rechtstreeks doen om de crisis in te dijken. Die worden geraamd op 0,6 procent van het bbp, of 2,9 miljard euro. Daarvan is 1,8 miljard voor de federale regering en de sociale zekerheid en 1,1 miljard voor de deelstaten. Het gaat bijvoorbeeld om de beslissing om de tarieven op te trekken voor de uitkeringen voor economische werkloosheid.

Wat niet in die 2,9 miljard euro zit, zijn de beslissingen om de betaling van belastingen uit te stellen. Die leiden in principe niet tot inkomstenverlies. Maar het valt niet uit te sluiten dat sommige van die eenmalige uitgaven ook leiden tot structureel minderinkomsten, want sommige bedrijven zullen die bedragen wellicht nooit meer kunnen terugbetalen. Wat er evenmin in zit, is het garantiefonds van 50 miljard euro voor bedrijfskredieten. Dat leidt pas tot kosten als leningen niet worden afgelost en de overheid - na de eerste verliezen die de banken dragen - tussenkomt. 

Recessie

Maar vooral: wat niet in die 2,9 miljard euro zit maar wel degelijk weegt op de begroting is de impact van de recessie op de overheidsfinanciën. Een krimpende economie doet via uitkeringen de uitgaven toenemen en doet de belastinginkomsten dalen. Een procentpunt minder groei heeft een negatieve impact van 0,6 procent bbp of bijna 3 miljard euro op de begroting.

Als het tekort nu 6,7 of 10 procent is. Dat is geen issue.
Bron
begrotingsexpert

Zodra de economie herstelt, zal ook het begrotingstekort spontaan verminderen. Vandaar dat vaak gekeken wordt naar het structureel begrotingstekort, zonder impact van de conjunctuur en eenmalige ingrepen, om de gezondheid van overheidsfinanciën te meten. Maar daarover zijn geen recente ramingen. Voor de coronacrisis raamde het monitoringcomité het structureel begrotingstekort op 2,9 procent of ruim 13 miljard euro.

De kans is evenwel reëel dat ook het structureel tekort oploopt. Want sommige tijdelijk werklozen bijvoorbeeld dreigen op termijn in de echte werkloosheid te belanden, wat structureel hogere uitgaven voor werkloosheidsuitkeringen met zich meebrengt.

Geen issue

Zelfs begrotingsorthodoxen zijn het er evenwel over eens dat het in deze crisis onvermijdelijk is dat het begrotinstekort oploopt. 'Als het tekort nu 6,7 of 10 procent is, dat is geen issue', zegt een begrotingsexpert. 'Wat nu in eerste instantie belangrijk is dat de de mensen die zorg nodig hebben dat kunnen krijgen. En daar moeten we geld voor uitgeven. Ook al betalen we het driedubbele voor mondmaskers.'

De beslissing om een hogere uitkering toe te kennen voor tijdelijk werklozen is volgens begrotingsexperts belangrijk. 'Op die manier houden werknemers een band met het bedrijf. Dat is belangrijk, want van zodra de corona-ellende achter de rug is, kan de economie  snel  heropleven.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud