analyse

Besparen! Hoezo besparen?

Bloemen van minister van Financiën Didier Reynders aan minister van Begroting Freya Van den Bossche in 2006, voor een begroting in evenwicht. Dat evenwicht maskeerde echter een forse stijging van de uitgaven. ©BELGA

Elke begrotingscontrole worden we om de oren geslagen met hoe fel de overheid wel moet besparen. De realiteit is anders, leert een analyse van de cijfers.

Steven Samyn & Wouter Vervenne

Elk voorjaar worden we om de oren geslagen met doemberichten over hoeveel de overheden in ons land opnieuw moeten besparen. Maar wat betekent besparen eigenlijk? Wordt er effectief minder uitgegeven dan het jaar ervoor en neemt het aandeel van de overheid in de economie af?

1. Overheidsuitgaven blijven toenemen

Wie kijkt naar de zogenaamde primaire uitgaven (de overheidsuitgaven zonder rentelasten) ziet een ander beeld. De voorbije 15 jaar zijn de uitgaven voor alle overheden samen fors toegenomen, ongeacht welke coalities aan de macht waren.

Het aandeel van de overheidsuitgaven in ons bruto binnenlands product (alle goederen en diensten die in België worden geproduceerd) steeg tussen 2000 en 2014 met meer dan 9 procentpunten. De vergrijzing en de bijbehorende pensioenfactuur zijn de belangrijkste oorzaken. Daarna volgen subsidies aan ondernemingen. Dat zijn hoofdzakelijk federale loonlastenverlagingen.

De stijgende kosten van overheidsweddes zijn volledig toe te schrijven aan de regio’s en de lokale besturen en niet aan het federale ambtenarenapparaat. Opmerkelijk is ook dat de overheidsinvesteringen, die nochtans het groeipotentieel van de economie moeten verhogen, de enige categorie uitgaven vormen die niet steeg maar daalde.

©Mediafin

2.  Impact van de financiële crisis op economische groei, begrotingssaldo en staatsschuld.

Een blik op de economische cijfers van de voorbije 15 jaar leert dat de impact van de financiële crisis moeilijk kan worden overschat. Niet alleen kreeg de groei in 2009 een enorme oplawaai, de crisis duwde het begrotingssaldo van de overheid diep in het rood. Het begrotingstekort en de miljarden die in het redden van de banken werden gepompt, maakten ook een eind aan de jarenlange afbouw van de overheidsschuld.

©Mediafin

3. Waar gaan uw belastingen naartoe?

Wie nog twijfelt aan de impact die de vergrijzing heeft op onze overheidsfinanciën, moet een blik werpen op de uitgaven van onze overheden. De pensioenen en de gezondheidszorg zijn de twee posten waar de vergrijzing de grootste impact op heeft.

Samen zijn ze goed voor 27 procent van de overheidsuitgaven. In die cijfers zijn de uitgaven voor de ambtenarenpensioenen nog niet eens inbegrepen. Die vallen onder de uitgaven van de federale overheid en zijn goed voor 3 procent van de totale overheidsuitgaven. Een andere opmerkelijke vaststelling in de federale uitgaven is dat de kosten voor de federale politie en justitie samen lager liggen dan de uitgaven voor de NMBS.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud