Blauwdruk voor fiscale revolutie klaar

Als het van enkele experten van de Hoge Raad van Financiën afhangt, gaat de sloophamer in het koterijenlandschap dat de personenbelasting vandaag is. ©Photo News

Een rapport van de Hoge Raad van Financiën toont de politiek de weg naar een totale fiscale hervorming met onder meer een meerwaardebelasting en het schrappen van de het gros van de aftrekken. Het model is echter zo ingrijpend dat er in het adviesorgaan geen consensus over komt.

Vergeet de salariswagen, de maaltijdcheques en de flexi-jobs. Vergeet de fiscale aftrek voor dienstencheques, elektrische wagens of de rechtsbijstandspremie. Vergeet zelfs het fiscale gunstregime bij het uitkeren van een groepsverzekering of winstpremie.

Als het van enkele experten van de Hoge Raad van Financiën afhangt, gaat de sloophamer in het koterijenlandschap dat de personenbelasting vandaag is. Of het ooit zover komt, valt te bezien. Maar dit studiewerk zal de regeringsonderhandelingen - als die er ooit komen - wel extra pigment geven.

De Hoge Raad van Financiën heeft een hervorming uitgewerkt waarbij het gros van de aftrekposten verdwijnt. Het voorstel is zo ingrijpend dat er in het adviesorgaan geen consensus over is.

De Hoge Raad van Financiën is hét adviesorgaan van de federale regering voor onder meer fiscale zaken. Hij bestaat uit experten uit de academische wereld en topambtenaren, die benoemd zijn door de politieke partijen en dus uiteenlopende ideeën en visies vertegenwoordigen. De raad kreeg in 2017 van toenmalig minister van Financiën Johan Van Overtveldt (N-VA) en anderhalf jaar later nog eens van zijn opvolger Alexander De Croo (Open VLD) de opdracht een grote belastinghervorming uit te tekenen.

Na de taxshift en de hervorming van de vennootschapsbelasting, die de fiscale druk in België deden dalen, was het werk nog niet af volgens Van Overtveldt. Voor de N-VA’er was er nood aan een nieuwe belastingverschuiving, waarbij de lasten op arbeid voort moesten dalen en moest worden ingespeeld op nieuwe trends. Toen De Croo na de val van de regering-Michel op Financiën belandde, stuurde hij de opdracht bij. De Hoge Raad moest geen verschuiving maar een verlaging van de belastingen onderzoeken. Dat er enkele maanden later verkiezingen waren, zal daar wel niet vreemd aan zijn geweest.

Zes modellen

Met veel vertraging en een geschiedenis van zware interne strubbelingen is het werk van de Hoge Raad nu stilaan af. De verwachting is dat voorzitter Herman Matthijs (UGent, VUB) volgende maand het werkstuk overhandigt aan de regering in lopende zaken. De studie wordt een leidraad voor de volgende regering, geen kant-en-klare oplossing.

De experten hebben zes totaal verschillende modellen uitgewerkt: een vlaktaks met één tarief en een systeem met twee tarieven - 25 en 45 procent- in plaats van de huidige vier. Dat zijn de eerder liberale varianten.

Dan volgt een dual income tax, waarbij arbeid progressief en vermogen forfaitair wordt belast. Zoals bekend is dat een dada van CD&V.

Als vierde volgt een systeem waarbij alles progressief wordt belast, wat in linkse kringen populair is, ten vijfde een systeem dat de werkbonus - een belastingkorting voor de laagste lonen - aanzienlijk versterkt. Als slot is er een systeem dat goed gelijkt op het huidige.

18 scenario's

Per model zijn drie scenario’s uitgewerkt, waarbij de belasting op arbeid met respectievelijk 1 procent, 2 procent of 2,5 procent van het bruto binnenlands product daalt.

In het basisscenario van een daling met 1 procent wordt de belastingvrije som opgetrokken tot het leefloon en wordt de bijzondere bijdrage aan de sociale zekerheid (BBSZ) - die al dateert van het Globaal Plan van Jean-Luc Dehaene en de meesten onder ons maandelijks op de loonbrief zien verschijnen - geschrapt. Dat is goed voor ongeveer 4,5 miljard euro. Dat bedrag kan oplopen tot ruim 11,5 miljard, door het verschuiven van de fiscale schijven en het aanpassen van de tarieven. In totaal zijn er 18 opties.

Annex

Volgens meerdere bronnen wordt aan het rapport van de Hoge Raad een ‘annex’ toegevoegd, waarin een ‘meer effectief scenario voor een dual income tax’ onderzocht wordt.

Ter inspiratie van de politiek heeft de Hoge Raad maar liefst 200 fiscale maatregelen becijferd, die kunnen worden genomen om de verlaging van de lasten op arbeid te financieren. Het is een menu waaruit kan worden gekozen, gaande van het schrappen van aftrekken en gunstregimes tot het verhogen van de belastingen op consumptie, vermogen en vervuiling.

Maar nu komt het opmerkelijke: volgens meerdere bronnen wordt aan het rapport van de Hoge Raad een ‘annex’ toegevoegd, waarin een ‘meer effectief scenario voor een dual income tax’ onderzocht wordt. Het gaat om een uitgebreider maar niet becijferd werkstuk van slechts enkele experten dat zo verregaand is dat er in de Hoge Raad geen consensus over mogelijk was. Vooral de liberale vertegenwoordigers vinden het werkstuk niet evenwichtig. Vandaar dat het als een annex wordt meegestuurd naar de politiek.

©Mediafin

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud