analyse

Budgettaire lakmoesproef voor paars-groen

Gwendolyn Rutten, de voorzitster van Open VLD. ©Photo News

Een Duits, een Iers, een Fins, een Frans en een Italiaans begrotingsscenario: daaruit laat Paul Magnette de paars-groene partijen kiezen. Het budgettaire kader en een ‘best and final offer’-nota die op tafel is gelegd zijn de lakmoesproef voor paars-groen. Nieuwe lekken bemoeilijken de onderhandelingen. En de blauwe achterban mort steeds luider

Krijgt informateur Paul Magnette (PS) de socialistische, liberale en groene partijen nog op één lijn om vanaf volgende maandag op een echte paars-groene formatie over te schakelen? Of wordt de vrees van nogal wat actoren dat er in de liberale familie te veel weerstand is realiteit?

Woensdagavond kwamen alle paars-groene partijen bijeen om zich te buigen over het budgettaire kader dat Magnette heeft uitgetekend. Het is de neerslag van de gesprekken die Magnette had met de nieuwe Europese commissaris voor Financiën Paolo Gentiloni en diens voorganger Pierre Moscovici.

De informateur heeft een meerkeuzemenu samengesteld met vijf scenario’s.

De informateur heeft een meerkeuzemenu samengesteld met vijf scenario’s. In het hardste scenario, het Duitse, wordt het traject naar een begroting in evenwicht tegen 2024 uitgestippeld. Dat komt neer op een inspanning van 2,5 procent van het bruto binnenlands product (bbp) of 13,4 miljard euro. In het zwakste scenario, het Italiaanse scenario, wordt budgettair geen inspanning gedaan en eindigt het tekort in 2024 op 2,4 procent van het bbp.

Echte keuze

De echte keuze gaat tussen de drie middelste scenario’s: het Ierse, het Finse of het Franse scenario. Daarin wordt het tekort in 2024 teruggedrongen tot 2 procent, 1,8 procent of 0,8 procent. In het Ierse scenario gaat het om een inspanning van 1,7 procent van het bbp, of 9,1 miljard euro. In het Finse scenario blijft de budgettaire inspanning beperkt tot 0,7 procent, of 3,8 miljard euro. In het Franse scenario gaat het om een inspanning van 0,5 procent of 2,7 miljard euro.

Bij alle partijen leeft het besef dat een begroting in evenwicht uitgesloten is deze legislatuur. Daarvoor heeft de centrumrechtse regering een te grote put nagelaten en slaat de vergrijzing te hard toe. Ook voor ongelimiteerde sociale uitgaven en fiscale cadeaus is geen plaats. ‘We scheren niet gratis’, was deze week bij de PS te horen. Het plan om de minimumpensioenen naar 1.500 euro op te trekken zou pas stapsgewijs gebeuren. Zo is de kostprijs ervan kleiner dan oorspronkelijk geraamd. Over de verlaging van de pensioenleeftijd spreekt Magnette niet meer.

Nieuwe belastingen

Magnette schuift het klassieke budgettaire scenario naar voren dat de inspanningen voor een derde betaald moeten worden met nieuwe inkomsten (belastingen), voor een derde door besparingen op de uitgaven en voor een derde met ‘diverse’ maatregelen, zoals de inkomsten uit de strijd tegen sociale en fiscale fraude. Hoe hoger de lat budgettair wordt gelegd, hoe meer belastingen dus zullen volgen.

De liberalen halen bij de uitgavenposten het best veel binnen: lastenverlagingen voor de aanwerving van tweede en derde werknemers en fiscale aftrekken voor de investeringen in digitalisering.

Het uitgangspunt van Magnette is ook dat de groene investeringen buiten het budget moeten blijven, net zoals investeringen voor 750 miljoen per jaar in openbaar vervoer, met name in het spoor. Voorts is er geen besparing op de gezondheidszorg. En de welvaartsenveloppe van 1,68 miljard euro, die moet dienen om de sociale uitkeringen op te trekken, zal volledig worden uitgegeven.

Op terugverdieneffecten wordt niet gerekend, tenzij als het gaat over het optrekken van het minimumpensioen tot 1.500 euro en het optrekken van de uitkeringen boven de armoedegrens. Dat versterkt de koopkracht en wakkert de binnenlandse consumptie aan, zo is de redenering.

Magnette heeft de belangrijkste uitgavenposten opgelijst. Volgens verschillende kroongetuigen halen de liberalen daar best veel binnen: lastenverlagingen voor de aanwerving van tweede en derde werknemers en fiscale aftrekken voor de investeringen in digitalisering. De verhoging van de laagste pensioenen zal vooral de kleine zelfstandigen ten goede komen.

Afgevijld

Naast het budgettaire kader ligt een ‘best and final offer’-nota van Magnette op tafel. Daarin staan weinig of geen nieuwe toegevingen over het arbeidsmarktbeleid. Alleen de passage over euthanasie is wat afgevijld. Wat vooral opvalt, is dat de controversiële passage over een regularisatie van illegalen die in het zwart werken is afgezwakt. Van een regularisatie is geen sprake meer, er staat nu dat mensen zonder verblijfs- en arbeidsvergunningen ‘administratief in regel’ worden gesteld.

Dat informatie blijft uitlekken, bewijst dat niet iedereen rond de paars-groene tafel zit om te slagen.

Dat het lekken regent in deze cruciale fase voor paars-groen doet sommige hoofdrolspelers twijfelen of het nog wel zal lukken. ‘It ain’t gonna happen’, klinkt het. Het bewijst dat niet iedereen rond de tafel zit om te slagen. Het is geen geheim dat er bij de liberalen zware spanningen zijn, nu voorzitster Gwendolyn Rutten alle zeilen bijzet om paars-groen te doen lukken. De liberalen hebben er volgens haar enkel bij te verliezen, als nu weer naar het paars-gele scenario wordt geschakeld.

Ruime helft blauwe burgemeesters wil paars-geel

39 van de 71 liberale burgemeesters verkiezen een paars-gele regering boven een paars-groene. Dat blijkt uit een rondvraag van Het Laatste Nieuws. Alleen de Gentse burgemeester Mathias De Clercq pleit openlijk voor paars-groen.17 burgemeesters zeggen geen voorkeur te hebben. Onder hen enkele nationale toppers, zoals Gwendolyn Rutten (Aarschot), Bart Tommelein (Oostende) en Patrick Dewael (Tongeren), van wie vermoed wordt dat ze in het paars-groene kamp zitten.‘Het is goed de mening van de burgemeesters te kennen’, reageert voorzitster Rutten. ‘Bij een nationale onderhandeling bekijkt het partijbestuur - zoals maandag unaniem afgesproken - de inhoud die op tafel komt. We maken onze keuze op basis van het project dat voorligt. Als het tot onderhandelingen komt, krijgen onze leden zoals steeds het laatste woord.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud