CD&V gaat voor 'Zwitserland aan de Noordzee'

Joachim Coens wil België 'van onderuit heropbouwen', vertrekkend vanuit de gemeenten. ©Photo News

In de denkoefening over een nieuwe staatshervorming droomt CD&V-voorzitter Joachim Coens van een Zwitsers model, waarbij het beleid principieel vertrekt vanuit de gemeente.

Waar moet het zwaartepunt van de Belgische staat liggen? In de voorzichtige denkoefeningen over een nieuwe staatshervorming lanceert CD&V-voorzitter Joachim Coens een nieuwe aanpak: begin bij de gemeenten.

In Het Laatste Nieuws pleitte hij er maandag voor 'België van onderuit op te bouwen'. Het grote voorbeeld daarbij is Zwitserland, dat ongeveer even groot is als België, meerdere bestuursniveaus kent en vier officiële landstalen heeft. Maar vooral: Zwitserland staat steevast bovenaan op de lijst met economisch slagkrachtige landen, ook al is het een confederaal land met 26 kantons.

Nabijheid

Dat laatste spoort met het credo van 'nabijheid' dat CD&V onder Coens meer dan ooit omarmt. Het maakt van de christendemocraten de partij die ervoor pleit dat vrouwen moeten kunnen bevallen in een nabij ziekenhuis en dat in landelijke gemeentes de laatste geldautomaat niet mag verdwijnen.

De nabijheidsgedachte maakt dat volgens Coens de gemeenten zelf moeten kunnen beslissen wat ze in eigen handen houden.

Die nabijheidsgedachte maakt dat volgens Coens de gemeenten zelf moeten kunnen beslissen wat ze in eigen handen houden. Wat voor hen niet lukt, besteden ze uit aan de gemeenschappen. Wat die twee gemeenschappen zelf niet kunnen, is voor de federale regering. In Zwitserland zijn dat bijvoorbeeld defensie en buitenlandse zaken, justitie, financiën, economie en milieubeleid. De premier zou dan, via een roterend systeem, net als in Zwitserland afwisselend uit elke gemeenschap komen.

Ook het kiessysteem moet dichter bij de kiezers komen, vindt Coens. De kieskringen moeten kleiner worden en de burger moet meer kansen krijgen om via referenda zelf het beleid te sturen.

Zodra vanuit het lokale opgeklommen wordt naar boven, begint echter de discussie. Zo is het niet neutraal dat Coens voor de twee gemeenschappen als deelstaten kiest. Dat plaatst de Vlamingen tegenover de Franstaligen, zonder aparte rol voor Brussel.

H et is niet neutraal dat Coens voor de twee gemeenschappen als deelstaten kiest. Dat plaatst de Vlamingen tegenover de Franstaligen, zonder aparte rol voor Brussel.

Het leverde hem felicitaties op van de N-VA. 'Prettig herkenbaar, zo'n confederale aanpak', tweette Kamerlid Sander Loones (N-VA). 'Goed dat Coens de lijn weer strak trekt en duidelijk kiest voor een confederalisme dat vertrekt vanuit de gemeenschappen, niet de gewesten.'

Begin dit jaar pleitte federaal minister van Binnenlandse Zaken Annelies Verlinden in een gastcollege nog voor een '2+2'-federalisme. Daarin domineren de Vlaamse en Franse Gemeenschap, maar is ook nog een rol weggelegd voor het Brussels Gewest en Duitstalig België.

Franstalige socialisten

De Franstalige socialisten vinden dat dan weer geen goed idee omdat ze voor vier territoriaal afgebakende deelstaten zijn: het Vlaams Gewest, Brussel, het Waals Gewest en Duitstalig België. In Vlaanderen is daarover scepsis, omdat het Vlaanderen - dat goed is voor meer dan de helft van de kiezers én de belastinginkomsten - in een minderheidspositie tegenover de drie andere deelstaten dreigt te plaatsen.

Coens is ook voorstander van een roterend mandaat voor de eerste minister, net zoals in Zwitserland.

Brussel en geld

Coens blijft wel vaag over de eeuwige vragen bij een staatshervorming: de rol van Vlaanderen in Brussel, de financiering en de vraag wie de staatsschuld afbetaalt. Brussel ziet hij in ieder geval als een 'tweetalige gemeenschap', die mee door Vlaanderen wordt gefinancierd. Coens spreekt zich evenmin uit over de vraag of de provincies nog een rol spelen in zijn plan.

Een nieuwe staatshervorming is niet voor morgen, maar de Wetstraat bereidt zich voor op onderhandelingen na de volgende verkiezingen. Vooral de coronacrisis heeft aangetoond dat het beleid voor de gezondheidszorg te versnipperd zit om efficiënt te besturen. De N-VA houdt in 2023 een nieuw congres over de staatshervorming.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud