analyse

CD&V-weerstand en lekken wegen op Vivaldi-overleg

©BELGA

Een snoeiharde uithaal van CD&V-kopstuk Pieter De Crem en het lekken van de preformateursnota maken de Vivaldi-onderhandelingen nog moeilijker dan ze al waren. De kans bestaat nog altijd dat de christendemocraten de tafel verlaten.

De preformateurs Egbert Lachaert (Open VLD) en Conner Rousseau (sp.a) hebben donderdagavond voor het eerst in tien dagen weer fysiek samengezeten met de Vivaldi-partijen. Door de positieve coronatest van Lachaert was dat de voorbije week onmogelijk. Het duo wil vaart maken, want het plan blijft dat de coalitie van liberalen, socialisten, groenen en CD&V op 1 oktober de eed aflegt. Twee elementen gooien roet in het eten: een frontale aanval door CD&V-kopstuk Pieter De Crem en het feit dat de onderhandelaarsnota lekte in De Tijd. Beide wegen op het vertrouwen tussen de onderhandelaars.

Pieter De Crem is bezig met zijn carrière: hij hoopt gepaaid te worden met een ministerpost.
Een onderhandelaar

De Crem, minister van Binnenlandse Zaken in de regering-Wilmès, haalde in een interview met De Standaard de botte bijl boven. Als zijn partij toetreedt tot Vivaldi zit ze volgens hem met een ‘gigantisch geloofwaardigheidsprobleem’. Met brandzinnen als ‘Vivaldi zal onze electorale slagkracht nog verminderen’ en ‘we zullen oppositie voeren binnen de meerderheid’ maakt de Oost-Vlaming duidelijk dat hij zijn partij liever van de onderhandelingstafel ziet vertrekken.

'Paars-groen verhaal'

Inhoudelijk zal CD&V te weinig kunnen wegen, vreest De Crem, waardoor het project volgens hem vooral een paars-groen verhaal wordt. Omdat de christendemocraten mathematisch niet nodig zijn voor Vivaldi, meent hij dat de belofte dat voor ethische dossiers alleen met een consensus binnen de meerderheid wordt beslist weinig waard is. De door CD&V gewenste staatshervorming krijgt pas vorm tijdens de legislatuur, waardoor de partij ook daarover weinig garanties heeft.

CD&V heeft net de bedoeling om paars-groen te voorkomen.
Wouter Beke
Vlaams minister van Welzijn (CD&V)

Volgens De Crem, die tot de rechtervleugel van CD&V behoort, lijkt de nota van Lachaert en Rousseau 'nog het meest op het programma van Groen en Ecolo’. Bij de groenen wordt dat weggezet als klinkklare nonsens. De nota komt niet terug op cruciale hervormingen van de regering-Michel, zoals de verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd, de hervorming van de vennootschapsbelasting en de taxshift. Op het vlak van veiligheid en asiel en migratie lijkt de nota ook verder te bouwen op het beleid van de vorige regering, die door de groenen en de socialisten hard werd bestreden.

Sceptische burgemeesters

Toch staat De Crem niet alleen met zijn kritiek. Ze wordt gedragen door veel CD&V-burgemeesters, die net als hun collega uit Aalter willen dat er een coalitie komt met de N-VA en de PS. 'Pieter De Crem vertolkt de bezorgdheid van onze lokale bestuurders', zegt Kurt Vanryckeghem, de burgemeester van Waregem. 'Paars-groen is ons ding niet. Joachim Coens mag van mij verder blijven luisteren en proberen zoveel mogelijk binnen te halen. Maar als dat niet lukt, moeten we er de stekker uittrekken.'

Coens was op de hoogte gebracht van het interview van De Crem en was niet verrast. ‘Volgens mij is de boodschap van Pieter dat we scherp moeten onderhandelen’, klonk het laconiek. Vlaams minister van Welzijn en oud-voorzitter Wouter Beke (CD&V) kwam te hulp. ‘CD&V heeft net de bedoeling om paars-groen te voorkomen’, verklaarde hij op Radio 1. Lees: het is belangrijk dat CD&V in Vivaldi stapt omdat er anders een progressieve regering komt.

Joachim Coens mag van mij blijven luisteren en proberen zoveel mogelijk binnen te halen. Maar als dat niet lukt, moeten we er de stekker uittrekken.
Kurt Vanryckeghem
Burgemeester Waregem (CD&V)

Coens is zich van de interne weerstand bewust, want in een WhatsApp-groep houdt hij nauw contact met de lokale bestuurders. Een opstand moet hij nog niet meteen vrezen, maar als hij onvoldoende garanties kan loswrikken, zullen de burgemeesters erop aandringen de stekker uit Vivaldi te trekken.

De Vivaldi-partijen kunnen in principe zonder CD&V verder, maar met een meerderheid van slechts 76 op 150 Kamerzetels wordt dat bijzonder krap regeren. Een onderhandelaar denkt dat de soep niet zo heet wordt gegeten als ze wordt opgediend. 'De Crem is bezig met zijn carrière: hij hoopt gepaaid te worden met een ministerpost.'

Knopen

De onderhandelingen komen allicht pas dit weekend op kruissnelheid. Veel knopen, zoals de kernuitstap of de invoering van een soort van vermogensbelasting, moeten nog worden doorgehakt. Bovendien is de begroting een vraagteken. De onderhandelaars hebben zich voorgenomen dat het nieuwe beleid budgetneutraal moet zijn. Als geld wordt uitgetrokken, bijvoorbeeld om de minimumpensioenen richting 1.500 euro netto te verhogen, moet dat elders worden gecompenseerd.

Cruciaal blijft wie formateur en in een volgende fase premier mag worden. Als voorzitter van de grootste partij heeft Paul Magnette (PS) daarvoor op papier de beste kaarten, maar MR-voorzitter Georges Louis Bouchez wil zijn partijgenoot en huidig premier Sophie Wilmès (MR) in de Wetstraat 16 houden. Om de Waalse tweestrijd onbeslist te laten, kan voor een Vlaming worden gekozen. Dan lijkt Alexander De Croo (Open VLD) het meeste kans te maken. Een beslissing daarover wordt pas ten vroegste zondag verwacht.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud