Chaos met inbeslagnames veel groter dan gedacht

Annemie Turtelboom. (Foto: Belga)

Het zal nog zeker tot 2016 duren voordat de inbeslag­namedienst COIV van justitie klaarheid zal zien in de duizenden inbeslagnames die de voorbije jaren zijn gebeurd. Minister van Justitie Turtelboom wil niettemin dat de puinhoop uit het verleden eindelijk wordt uitgemest. Intussen werkt ze ook aan een grondige hervorming van de inbeslagnamedienst.

Elke dag leggen politiediensten en magistraten over heel België beslag op bankrekeningen, bundels cash, luxewagens, horloges, juwelen en tal van andere goederen. Het duurt dan nog maanden en vaak jaren tot een rechter beslist wat daarmee moet gebeuren. Gemiddeld wordt 70 procent teruggegeven aan de verdachte. Bijvoorbeeld omdat die is vrijgesproken. Slechts 30 procent wordt effectief verbeurdverklaard en gaat naar de Belgische schatkist.

Maar jarenlang zijn de inbeslagnames rampzalig beheerd door het Centraal Orgaan voor de Inbeslagneming en Verbeurdverklaring (COIV). De nieuwe topman van het COIV, Thierry Freyne, hoopte ten laatste volgend jaar betrouwbare cijfers te kunnen voorleggen. Maar nu blijkt de puinhoop veel groter dan gedacht. ‘Het zal nog zeker vier jaar duren om alles schoon te maken. Ten vroegste in 2016 zal het COIV dus klaar zijn’, zegt Margaux Donckier, woordvoerster van minister van Justitie Annemie Turtelboom (Open VLD).

Minister Turtelboom is niet verantwoordelijk voor het vroegere wanbeheer bij het COIV. ‘Maar we maken er wel een punt van om het hele boeltje uit te mesten, dossier per dossier. Alleen zo kan je met een propere lei verder werken. We hebben al zes mensen aangeworven bij het COIV om de klus te klaren. En we hebben budgetten gekregen om eindelijk een boekhoudprogramma te kopen voor het COIV’, stelt Donckier. ‘Toch blijft het roeien met de riemen die we hebben.’

‘Het blijkt echt een gigantisch werk. De dossiers uit de jaren 2003, 2004 en 2005 zijn bijna verwerkt. Dan volgen de daaropvolgende jaren, tot en met 2011, maar er komen natuurlijk constant nieuwe dossiers binnen bij het COIV. Alles samen is er nog een stock van 250 miljoen euro aan inbeslagnames die het COIV moet verwerken.’

Dat het gerecht zo slordig is omgesprongen met de miljoenen euro’s en de kostbare goederen van verdachten, doet het vertrouwen in justitie geen deugd. Het is evenmin goed nieuws voor de begroting dat het nog zo lang duurt om de puinhoop weg te werken. Want tussen de duizenden dossiers die het COIV een bestemming moet geven, zitten ook een pak kleinere dossiers, soms zelfs van 25 of 50 euro. Dat verklaart waarom de inkomsten uit de groteschoonmaakoperatie lager uitvallen dan gedacht. Turtelboom had gehoopt op 50 miljoen euro om de begroting te spekken. ‘Maar we moeten die schatting bijsturen. Er zal dit jaar hooguit 21 miljoen euro vloeien naar de schatkist’, laat Turtelboom weten.

Het Rekenhof had in mei al gewaarschuwd dat de regering veel te optimistisch was bij het begroten van de inkomsten uit misdaadgeld. Al waren de schattingen niet helemaal uit de lucht gegrepen. Vorig jaar was al 19 miljoen euro naar de staatskas gevloeid dankzij de opkuis bij het COIV. En de analyse was toen beperkt gebleven tot de jaren 2003 en 2004. Maar nu blijkt het dus allemaal veel minder snel te gaan.

De regering-Leterme kwam zwaar onder vuur te liggen toen ze 115 miljoen euro uit de kas van het COIV graaide om in de begroting op te nemen als definitieve inkomsten. Het belangrijkste argument was toen al dat het COIV zelf niet meer wist waar het geld precies vandaan kwam. Maar als je weet dat gemiddeld 70 procent van het inbeslaggenomen geld op het einde van de rit teruggeven moet worden aan de verdachten, is dat een zeer delicate operatie. Het Rekenhof noemde het zelfs onwettelijk omdat de overheid misbruik maakt van geld van derden dat ze moest bewaren tot er een definitieve uitspraak over kwam. Uiteindelijk is de 115 miljoen euro teruggestort.

Turtelboom laat nog weten dat ze nog deze legislatuur het COIV wil hervormen. ‘We willen dat het gerecht nog veel meer beslag legt op het geld en de eigendommen van criminelen. Ook de daaropvolgende verbeurdverklaringen moeten efficiënter worden uitgevoerd. We zullen ook eens nagaan of de politie geen nuttig gebruik kan maken van wagens die verbeurdverklaard zijn of bijvoorbeeld van bankbiljetten bij undercoveroperaties in het misdaadmilieu. Maar daarover lopen nog volop gesprekken.’

Voor de minister is het lichtend voorbeeld alvast het ‘Boom’ in Nederland: het Bureau Ontnemingswetgeving Openbaar Ministerie. Turtelboom ging al eens kijken bij onze noorderburen om te leren hoe ze veel efficiënter kan speuren naar het geld van de onderwereld en daar ettelijke miljoenen euro’s aan kan verdienen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud