Advertentie
analyse

Hereniging met Nederland: meer dan spielerei voor Bart De Wever

‘Ik ben een Zuidelijke Nederlander, altijd geweest.’ Het pleidooi voor een hereniging van Vlaanderen met Nederland van N-VA-voorzitter Bart De Wever is meer dan spielerei.

‘Blij dat ik in Wallonië woon. Je zal jandorie Heineken moeten drinken en pindakaas eten met karnemelk.’ De gewezen N-VA’er Hendrik Vuye maakte zich op Twitter vrolijk over het pleidooi voor een hereniging van Vlaanderen en Nederland van N-VA-voorzitter Bart De Wever. De professor staatsrecht aan de Universiteit van Namen was niet de enige. Ook de rector van de Universiteit Antwerpen, historicus Herman Van Goethem, neemt het voorstel niet al te serieus. ‘Wat zegt een mens allemaal niet in de zomer?’ Van Goethem doet het pleidooi af als ‘intellectuele spielerei’ in de rubriek ‘Wat als?’.

De Wever schuift de groot-Nederlandse gedachte naar voren, die de Vlaamse beweging tijdens het interbellum omarmd heeft. Die grijpt terug naar de 16de eeuw, toen de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden één waren. De val van Antwerpen in 1585 tijdens de Tachtigjarige Oorlog maakte daar een einde aan. De Wever wil die scheiding ongedaan maken. ‘Het is een persoonlijk standpunt dat ik al lang heb’, zei hij op Kanaal Z.

Maar waarom daar nu mee afkomen? Wie in Vlaanderen droomt nog van een aansluiting bij Nederland, laat staan dat boven de Moerdijk enige interesse in Vlaanderen bestaat? ‘Bart De Wever ziet de gemeenschappelijke taal als eenheid, maar ik denk dat het game over is’, zegt Van Goethem. ‘De tijd dat Vlamingen naar de Nederlandse televisie keken, is voorbij. De culturele ruimte is totaal verschillend. In Nederland kennen ze nauwelijks Tom Lanoye.’

Het is alsof De Wevers buikgevoel hem in de steek laat en hij zich verliest in het najagen van zijn jongensdroom, de herenigingsgedachte. ‘In 1993 was ik al medeorganisator van een Groot-Nederlands studentencongres. Die droom heb ik nooit losgelaten: dat alle Nederlandstaligen ooit in één verband weer samenleven, de zuidelijke en de noordelijke Nederlanden. Ze zouden een van de sterkste economieën ter wereld zijn.’

Economische retoriek

Die focus op de economische kracht is de reden om de Groot-Nederlandse gedachte weer op te rakelen. Het is hoe hij van ‘België barst’ een wervend verhaal heeft gemaakt en van zijn separatistische N-VA de grootste Vlaamse en meteen ook Belgische politieke partij heeft gemaakt: hij ontdeed het flamingantisme van zijn romantische kant en hamerde op het economisch belang van Vlaams zelfbestuur.

Dat sluit aan bij het orangisme. Die beweging stak kort na de onafhankelijkheid van België in 1830 de kop op in veeleer gegoede economische en vaak zelfs Franstalige kringen, die meer economische baat zagen bij een Vlaanderen dat bij Nederland bleef. De socialistische coryfee Louis Tobback is een uitgesproken orangist, die de gedachte van een zakelijk bestuur en sterke steden omarmt.

Waarover gaat het?

Met duivels genoegen kaapte N-VA-voorzitter Bart De Wever de nationale feestdag door op de vooravond te pleiten voor een hereniging van Vlaanderen met Nederland. Weinig Vlamingen lopen daar evenwel warm voor.

Wat zit achter De Wevers pleidooi?

Een eventuele splitsing van België belooft vooral miserie te worden. Daar tegenover plaatst De Wever een droom van grootsheid, die bovendien historische aanknopingspunten heeft. Zijn argumentatie is dezelfde als die waarmee hij zijn partij groot heeft gemaakt: het economisch belang.

Hoe groot is de kans dat een hereniging er komt?

Volgens De Wever kan dat sneller dan gedacht. De Antwerpse rector Herman Van Goethem ziet vooral obstakels. De culturele verschillen zijn alleen maar toegenomen en de kans dat Europa zich achter een dergelijk scenario schaart, is bijzonder klein.

Die economische retoriek is het magische stokje waarmee De Wever van het Vlaamse onafhankelijkheidsstreven, waarvoor in se hooguit 15 procent van de Vlamingen warm te maken is, heeft omgetoverd tot een mainstream conservatieve politieke beweging. Datzelfde stokje haalt hij ook nu weer boven, in zijn discours voor een hereniging van Vlaanderen en Nederland. ‘De havens van Antwerpen en Rotterdam kunnen fuseren tot dé gateway van de Noordwest-Europese economie. Dat lijkt mij een fantastisch verhaal.’

De Wever weet ook wel dat de Vlaming noch de Nederlander daar klaar voor is. ‘Er moet natuurlijk nog wat water door de Rijn en door de Schelde vloeien.’ Maar het kan snel gaan. ‘Het federalisme was in de jaren 60 ondenkbaar in België, in de jaren 70 was het realiteit. Confederalisme is vandaag moeilijk denkbaar in Wallonië, ik denk dat het morgen realiteit is. Een confederatie van de Lage Landen kan overmorgen een realiteit zijn. Als Zuidelijke Nederlander zou ik gelukkiger sterven dan als Belg’, aldus De Wever.

Confederalisme is vandaag moeilijk denkbaar in Wallonië, ik denk dat het morgen realiteit is. Een confederatie van de Lage Landen kan overmorgen een realiteit zijn.
Bart De Wever
N-VA-voorzitter

De Groot-Nederlandse gedachte is meer dan spielerei. De Wever ziet ze als een politiek-strategisch wapen om van de doodsstrijd van België, die volgens de N-VA-voorzitter alleen maar miserie wordt, een moonshotproject te maken. En dus zal De Wever op de herenigingsgedachte blijven doorgaan.

Daarbij heeft hij zich voorgenomen meer in Nederland actief te zijn. Zijn optreden in het Nederlandse tv-programma ‘Op1’ na de aanslag op de misdaadjournalist Peter R. de Vries smaakte naar meer. Hij kon er met zijn parler franc over Nederland als narcostaat op bijval rekenen. Dinsdag mag hij in dezelfde talkshow zijn pleidooi voor hereniging toelichten.

De Wever mikt niet op snel electoraal gewin. De Vlaamse kiezer zal niet warm worden van de Groot-Nederlands gedachte, net zomin als de meerderheid van de Vlamingen droomt van Vlaamse onafhankelijkheid of confederalisme. Zelfs de aanhangers van het Vlaams Belang, die voor een partij stemmen die België met een revolutie wil opblazen, kiezen paradoxaal genoeg in meerderheid voor een sterk België, en willen eigenlijk gewoon een sterke leider.

Historische aanknopingspunten

Wat De Wever met de aansluiting van Vlaanderen bij Nederland voor ogen heeft, is vergelijkbaar met het Waals rattachisme, een kleine beweging in het zuiden van het land die ijvert voor een aansluiting van Wallonië bij Frankrijk. Dat sluit volgens Van Goethem aan bij een realiteit. Terwijl de culturele band tussen Vlaanderen en Nederland grotendeels weggedeemsterd is, is Wallonië cultureel en politiek nog altijd hard afgestemd op Frankrijk.

De Waalse rattachisten hebben geen historisch verleden om op te bogen, hun verhaal is volgens De Wever eerder creationistisch. Dat ligt anders bij De Wevers droom van de Bourgondische eenmaking en het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden. Daar zijn historische aanknopingspunten om te dromen van een herstart, meent De Wever.

Hij ziet nog een levensgroot verschil. Het Waals rattachisme wordt gedreven door de angst op eigen benen te staan en heeft niet meer te bieden dan een nieuw straatarm departement in het noorden van Frankrijk te worden. Het ‘rattachisme’ met Nederland daarentegen is in de ogen van De Wever een droom van grootsheid.

Bart De Wever ziet in de hereniging met Nederland een politiek wervend verhaal, dat zoveel meer te bieden heeft dan een lelijke splitsing van België.

De Wever gelooft ook dat, in tegenstelling tot Wallonië, Vlaanderen een aantrekkelijke bruid kan zijn voor het noorden. Zo ziet hij in de hereniging met Nederland een politiek wervend verhaal, dat zoveel meer te bieden heeft dan een lelijke splitsing van België.

Van Goethem gelooft niet dat er toekomstmuziek in zit. ‘Het is een leuk hersenspinsel waar je voorts niets mee kan doen. Dit is veel complexer dan goed samen te leven met Franstalig België. Daar heb je nog structuren voor, waaraan kan worden gesleuteld, om tot meer homogene bevoegdheden te komen.’

Volgens Van Goethem gaat achter de herenigingsgedachte een revolutionair verhaal schuil, dat in Europa geen kans maakt. ‘Een verdere stap binnen België is in elk geval veel redelijker dan een Catalaans scenario. De Wever wil zelfs een stap verder gaan en Vlaanderen doen aansluiten bij Nederland. Dat is niet mogelijk in Europa, zo heeft de Catalaanse onafhankelijkheidsbeweging aangetoond. Die is totaal genegeerd door Europa. Zeker als het over het centrum van Europa gaat, moeten de Europese mogendheden het ermee eens zijn.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud