Advertentie
Advertentie

De lastenverlagingen doorgelicht

©Saskia Vanderstichele

LDD en Open VLD stellen de grootse lastenverlaging voor, Groen en sp.a focussen het hardst op lage lonen, CD&V en N-VA zitten daar tussenin.

Hoe willen de Vlaamse politieke partijen de belastingen hervormen? Wat betekent het voor uw inkomen? En welke stimulans geeft het om een job te zoeken of harder te werken? Rekening14, een gelegenheidsproject van De Tijd, de KULeuven, de VRT en De Standaard, zocht het antwoord op die vraag door alle verkiezingsvoorstellen in vergelijkbare cijfers te gieten.

In de grafieken hieronder ziet u telkens tien staafjes. Ze geven de werkende bevolking weer, opgedeeld in tien groepen van telkens evenveel mensen. De uiterst linkse groep heeft het laagste loon, vaak zelfs uit deeltijdse arbeid. Dan komt de tien procent met een iets hoger loon, en zo voort. De uiterst rechtse kolom geeft de tien procent werkenden met het hoogste inkomen weer. Telkens is aangeduid met hoeveel euro’s per maand de belastingvoorstellen van partijen hun inkomen doet stijgen.

Plaats uw muis op een van de balkjes om de definities van de decielen te bekijken.

Bekijk hier al onze grafieken bij de reeks Rekening 14, met cijfers over de werkloosheids- en promotieval en de verdeling van de lastenverlaging over de inkomensgroepen.

De grafieken tonen alleen de personenbelasting, en dus niet wat u aan extra BTW of vermogensheffing betaalt, en ook niet wat u aan een hoger leefloon krijgt of aan een indexsprong verliest. Toch zeggen ze veel, omdat de personenbelasting expliciet bedoeld is om inkomens te herverdelen. Hoe rijker je bent, hoe groter het deel van je inkomen je afgeeft aan de fiscus.

Wat zijn de conclusies per partij?

N-VA

N-VA verlaagt de belastingen met 3,6 miljard euro (deze cijfers staan telkens in lopende prijzen 2019) en doet dat op twee manieren. Via een werkbonus verlaagt ze de RSZ-bijdragen voor laaggeschoolden. Net daarom loopt de linkerkant van de N-VA-grafiek gelijk met die van sp.a, dat hetzelfde voorstelt.

Maar de N-VA mikt ook op de hoge lonen door onder meer de belastingschijf van 45 procent af te schaffen. Om die reden loopt de rechterkant van de grafiek weer op, zoals bij Open VLD.

De combinatie van die twee maatregelen maakt dat de N-VA van alle partijen het kleinste deel van de lastenverlaging naar de middengroep laat vloeien en tegelijk het grootste deel naar de rijkste 30 procent. 

De N-VA compenseert de lastenverlagingen onder meer met een indexsprong. Die verlaagt je gezinsbudget gemiddeld met 23 euro per maand, een bedrag dat gaat van 2 euro voor de armste gezinnen tot 45 euro voor de tien procent rijkste.

CD&V

CD&V wil na Open VLD de belastingen het meest verlagen, namelijk met 4,2 miljard euro. Wat opvalt is dat vrijwel iedereen daarvan even sterk profiteert. Dat komt omdat CD&V niet morrelt aan de tarieven, maar wel de belastingvrije som optrekt. Dat is het deel van je inkomen waarop je geen belastingen betaalt. Daardoor stijgt voor iedereen het maandelijks inkomen met een slordige 70 euro. 

CD&V compenseert de lastenverlaging wel met een hogere BTW, waar het weinig details over geeft. Bepaalde uitzonderingen, zoals de lage BTW-tarieven voor tijdschriften, welnesscentra, schoonheidsoperaties, frituurbezoeken en afhaalmaaltijden zouden verdwijnen. Details zijn er niet, maar als de consumptie voor iedereen gelijkmatig stijgt, zouden de armste gezinnen in het CD&V-voorstel 21 euro per maand meer BTW betalen en de rijkste 105 euro. Gemiddeld bedraagt de BTW-stijging 69 euro, wat er op neer komt  dat de lasten inderdaad verschuiven van arbeid naar consumptie.

Open VLD

Op LDD na, wil niemand de belastingen meer verlagen dan Open VLD, namelijk met 5,9 miljard euro. In de liberale plannen verliest de fiscus 11 procent van de inkomsten uit de personenbelasting.

Omdat de partij alleen maar aan de tarieven sleutelt, wordt het voordeel groter naarmate je rijker bent en dus een groter deel van je inkomen in de (huidige) hoogste schijf van 50 procent valt.

De keerzijde is dat het effect op de lage inkomens kleiner is, maar omdat de hele lastenverlaging zo groot is, krijgen ze toch een groter voordeel dan bij de meeste andere partijen.

Net omdat de lastenverlaging zo algemeen is, is het de enige die zo uitdrukkelijk ten goede komt aan gepensioneerden. En om dezelfde reden is er bij Open VLD geen promotieval: het moment waarop je fiscaal voordeel voor een laag loon wegvalt. Open VLD moet wel het zwaarst in de uitgaven snoeien om deze lastenverlaging te kunnen betalen.

Sp.a

Van de zes grote partijen zijn de Vlaamse socialisten voorstander van de kleinste belastingverlaging: 1,4 miljard euro. De partij citeert een hoger cijfer, maar daarin zijn de al door Di Rupo-I besliste lastenverlagingen voor de komende vijf jaar meegerekend.

Volgens de partij moet een lastenverlaging klein zijn omdat ze anders onhaalbaar en onbetaalbaar wordt. Voorzitter Bruno Tobback zei al herhaaldelijk dat hij graag meer wil doen, maar dat dan moet duidelijk zijn waar de overheid het geld kan missen. Hij wijst er op dat er de komende vijf jaar grote uitgaven nodig zijn voor pensioenen, ziekteverzekering en onderwijs.

In vergelijking met Groen valt op hoe de sp.a ook de hogere inkomens nog een belastingverlaging gunt, ook al gaat om luttele euro’s per maand. De sp.a verhoogt de belastingvrije som voor iedereen die jonger is dan dertig jaar, ongeacht het inkomen. 

Door de focus op lage lonen, is er ook hier een promotieval als je wat meer begint te verdienen en plots het fiscale voordeel voor het lage loon niet meer krijgt.

Groen

Groen, sp.a en N-VA willen alle drie de lasten voor lage lonen verlagen, maar de groenen doen het op een speciale manier. De twee andere partijen verlagen de belastingen, maar dat heeft weinig effect voor de allerlaagste inkomens - vaak uit deeltijdse arbeid - omdat daarop nu al nauwelijks belastingen worden geheven.

Groen maakt er een terugbetaalbaar belastingkrediet van aan iedereen die een laag uurloon verdient. Ook wie geen belastingen betaalt, krijgt dan geld terug van de fiscus. Voor het tweede en derde deciel is het voordeel zelfs wat groter, omdat in die groepen meer mensen zitten met een voltijdse job en dus meer werkuren.

De belastingverlaging van Groen komt neer op 2,5 miljard euro, maar richt zich wel volledig op lage lonen. Zodra je 2500 euro bruto verdient (werknemersbijdrage RSZ inbegrepen) vervalt het fiscaal voordeel volledig. Op dat punt is er een promotieval.

Vlaams Belang

Het Vlaams Belang verlaagt de belastingen met 2,3 miljard euro, door de socialezekerheidsbijdragen op de lonen te verlagen. Die moeten overal met een kwart naar beneden, zowel de werkgevers- als de werknemersbijdrage. 

In de personenbelasting wil de partij op termijn belastingentarieven schrappen, maar hoe dat precies zit, is niet duidelijk. Het Vlaams Belang zegt eerst de staatshervorming te willen afwachten alvorens het percentages kan kleven op de nieuwe tarieven. Dat effect is hier dus niet meegerekend.

Dat maakt dat de fiscale hervorming van het Vlaams Belang geen effect heeft op werklozen of gepensioneerden en al wie niet werkt.

Omdat er gewoon een kwart van de RSZ-bijdragen afgaat, wordt het maandelijkse voordeel in euro gemeten groter naarmate je loon stijgt. Moest je de grafiek geven in percentage van je loon, krijg je een vrijwel vlakke lijn.

LDD

In het overzicht van de partijprogramma’s zijn er twee buitenbeentjes. Een ervan is Lijst Dedecker, en wel om een dubbele reden. Je kan alleen maar in West-Vlaanderen op de partij stemmen én het partijprogramma is radicaal-liberaal. Om maar iets te zeggen: moesten we de grafieken van LDD op dezelfde schaal naast die van de andere partijen zetten, dan moesten we de grafieken zeven keer zo hoog hebben gemaakt. Waar Open VLD de rijkste tien procent een belastingverlaging van 105 euro geeft, krijgen ze van LDD er een van 680 euro. Het toont meteen hoe sterk het effect is als je alle herverdelingseffecten uit de personenbelasting haalt, door de oplopende belastingtarieven door een vlaktaks te vervangen. Het kostenplaatje van de lastenverlaging die LDD voorstaat, loopt op tot 21,2 miljard euro. Een deel daarvan zou moeten terug naar de staat vloeien omdat ook het fiscale voordeel om meer te werken gigantisch wordt.

PVDA

Het tweede buitenbeentje is de pvda. De partij heeft nu geen enkele verkozene, maar telt sinds 2012 vier Antwerpse gemeenteraadsleden. Ook op 25 mei is de partij een factor. De communistische partij gaf aan niets te veranderen aan de personenbelasting, waardoor het onmogelijk is zinvolle grafieken te publiceren. Wél introduceert de pvda een zware vermogensheffing die tot 8 miljard euro moet opbrengen. Maar iedere wetenschappelijke ondersteuning over de haalbaarheid daarvan, ontbreekt.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud