Advertentie

De nucleaire doos van Pandora

©Peter Hilz/Hollandse Hoogte

De partijen van de Zweedse coalitie overwegen de bestaande kerncentrales langer open te houden of een nieuwe reactor te bouwen. Geen van beide opties is zonder risico.

Met het herbekijken van de nucleaire optie wagen de partijen van de ‘Zweedse coalitie’ zich op glad ijs. De Belgische kerncentrales waren jaren een bron van goedkope stroom en een kaskoe voor de eigenaars en de staat, maar de economische parameters van kernenergie zijn veranderd. Om de levensduur van oude centrales te kunnen verlengen en nieuwe reactoren te bouwen zullen de onderhandelaars heel wat heikele punten moeten bekijken.

Sluiting oudste kernreactoren moeilijk te vermijden

Voor de alleroudste kernreactoren, de tweelingreactoren Doel 1 en 2, lijkt een sluiting erg moeilijk te vermijden. Doel 1 sluit al op 15 februari 2015. In nucleaire termen is dat overmorgen. Om centrales langer open te houden zijn investeringen nodig. Oudere componenten moeten worden vervangen en sommige procedures zijn na de kernramp in Fukushima in maart 2011 verscherpt. De investeringen zijn niet min. Bij Tihange 1 werd al een investeringsprogramma van 600 miljoen euro opgestart om de centrale nog tien jaar na de aanvankelijke sluitingsdatum (1 oktober 2015) open te houden.

Jojoën met levensduur kernreactoren

Wet op de kernuitstap

De paars-groene regering-Verhofstadt besliste in 2003 dat alle kerncentrales na 40 jaar levensduur dicht moeten. Dat betekent een sluiting van de eerste reactor in 2015, de laatste in 2025.

Nucleair protocolakkoord

Eind 2009 sloten toenmalig premier Herman van Rompuy (CD&V) en minister van Energie Paul Magnette (PS) een akkoord met de energiegroep GDF Suez. De afspraak was dat de oudste drie kerncentrales (Doel 1 & 2 en Tihange 1) niet in 2015 moesten sluiten, maar konden openblijven tot 2025. Dat akkoord werd echter nooit geconcretiseerd.

Plan-Wathelet

De regering-Di Rupo twijfelde lang of ze de oudste drie kerncentrales al dan niet langer zou openhouden. Uiteindelijk kwam staatssecretaris voor Energie Melchior Wathelet (cdH) met een compromis waarbij Doel 1 &2 zoals gepland in 2015 zouden sluiten. Tihange 1 mocht tien jaar langer draaien, maar moet een deel van de winst afstaan aan de staat. De overige reactoren zouden sluiten tussen 2022 en 2025.

Scheurtjesreactoren liggen misschien definitief stil

Voor de recentste vier reactoren (Doel 3 en 4, Tihange 2 en 3) is een levensduurverlenging theoretisch wel mogelijk. Ook daar moet flink geïnvesteerd worden. Voor de twee ‘scheurtjesreactoren’ is de vraag over een eventuele levensduurverlenging wel heel theoretisch. Doel 3 en Tihange 2 werden in de lente voor onbepaalde tijd stilgelegd na tegenvallende tests.

In die reactoren werden in 2012 duizenden fouten in de rand van het reactorvat aangetroffen. Experts verzekerden het jaar nadien op basis van theoretische modellen dat die scheurtjes geen kwaad konden, maar experimenten dit jaar ondermijnden die theorie. Electrabel voert nieuwe analyses uit die minstens tot de herfst zullen duren. Momenteel is het compleet onduidelijk of die twee reactoren ooit nog worden heropgestart.

Nieuwe kernreactor technisch mogelijk

Een reactor bijbouwen in België is in principe erg gemakkelijk. Op de sites in Doel en Tihange is alle kennis en infrastructuur aanwezig. Een nieuwe site lijkt uitgesloten. In Doel is er sowieso genoeg ruimte. Daar was vroeger Doel 5 gepland, maar die reactor is er in het post-Tsjernobyltijdperk nooit gekomen.

De huidige reactoren zijn allemaal gebouwd met technologie van minstens dertig jaar geleden. Fabrikanten van kerncentrales hebben ondertussen hun ontwerpen verbeterd, waardoor ze veiliger zijn geworden.

Klik om te vergroten.

Moderne kerncentrales zijn financiële nachtmerries

De felgehypete EPR-kerncentrales van de nieuwe generatie zitten al lang in de pijplijn, maar de fabrikant Areva krijgt ze maar niet aan de praat. Na jaren van voorbereiding ging in 2005 de eerste spade in de grond voor de bouw van de eerste EPR in het Finse Olkiluoto. De centrale zou 3,2 miljard euro kosten en in 2009 klaar zijn. Het project kwam sindsdien enkel in het nieuws door vertragingen, budgetoverschrijdingen en andere problemen. Vandaag draait de reactor nog steeds niet en heeft Areva al voor 3,85 miljard euro provisies moeten aanleggen voor dit project. Ook de vroegere partner Siemens scheurde zijn broek aan het project dat mogelijk pas na 2018 in gebruik kan worden genomen.

Ook de bouw van de tweede EPR, in het Franse Flamanville, loopt vertraging op en valt veel duurder uit dan begroot. Flamanville begon in 2007 en is evenmin afgerond. Het kostenplaatje er is opgelopen tot 8,5 miljard euro.

Ook kerncentrale heeft nu staatssteun nodig

Een nieuwe reactor kan de staat veel geld kosten. Het Verenigd Koninkrijk kon enkel investeerders voor een nieuwe reactor aantrekken door met staatssteun te zwaaien. De Britse regering sloot een deal met het Franse kernenergiebedrijf EDF voor de bouw van de nieuwe kerncentrale Hinkley Point C, die bestaat uit 2 EPR’s. EDF kon bedingen dat het voor de investering voordelig geld kan lenen van de overheid. Daarnaast krijgt uitbater EDF gedurende 35 jaar een gegarandeerde verkoopprijs van 89,5 pond (113 euro) voor elke megawattuur kernenergie die de centrale produceert. Ter vergelijking, de marktprijs in België bedraagt vandaag 33,8 euro voor een megawattuur.

De Europese Commissie heeft grote vragen bij de enorme staatssteun, die zou kunnen oplopen tot 17,6 miljard pond (22,2 miljard euro), meer dan de kostprijs van de kerncentrale. De schattingen werden opgetrokken tot 16 miljard pond.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud