‘Dit was geen dolk in de rug van Joke Schauvliege'

©Brecht Van Maele

Joke Schauvliege moest deze week ontslag nemen als Vlaams minister, maar CD&V-voorzitter Wouter Beke laat haar niet vallen. ‘Sommige karikaturen tarten elke verbeelding. De klimaatbetogingen van goedbedoelde mensen zijn voor een deel gekaapt voor partijpolitieke redenen.’

Op iets meer dan honderd dagen voor de verkiezingen moest Joke Schauvliege, Vlaams minister en lijsttrekster voor CD&V in Oost-Vlaanderen, deze week ontslag nemen. In een speech voor een landbouwersvereniging had ze niet alleen gezegd dat de Staatsveiligheid een complot achter de klimaatbetogingen ziet, maar bracht ze ook de betogers in diskrediet. Ze plaatste daarmee de hele partij in een moeilijk parket, zeker nu het klimaat hoog op de politieke agenda staat.

We zitten met CD&V-voorzitter Wouter Beke aan dezelfde tafel waar hij na uren overleg met Schauvliege en Vlaams kopstuk Hilde Crevits besliste dat een ontslag de beste optie was. ‘We hebben hier samen de afweging gemaakt. Als Joke bleef zitten, zou ze die dossiers dan nog tot een goed einde kunnen brengen? Of zou dit haar blijven achtervolgen? Onze inschatting was dat dit haar werk voor de komende honderd dagen zou bemoeilijken.’

Kwam de doodsteek voor Joke Schauvliege van de jongeren uit de partij? Jongerenvoorzitter Sammy Mahdi waarschuwde dat CD&V door de uitspraken een hele generatie jongeren dreigt te verliezen. ‘De dolk kwam uit Vilvoorde’ (de woonplaats van Mahdi), reageerde Theo Francken.

Wouter Beke: ‘Op het vlak van fatsoen en respect is hij de laatste van wie we lessen moeten krijgen. Je moet trouwens eens aan Hendrik Vuye, Grete Remen of Elke Sleurs vragen hoe zo’n dolk in de rug voelt. Dit was geen dolk in de rug van Joke Schauvliege.’

Had Mahdi gelijk? In haar speech koos Schauvliege duidelijk de kant van de boeren en ging ze tekeer tegen de klimaatbetogers. Dreigt CD&V zo de jonge generatie te verliezen?

Beke: ‘Ze heeft zich daar ook voor verontschuldigd. Ze heeft ons dinsdag ook de context van die speech uitgelegd. Vorige week is ze bestookt met mails en sms’en. We hebben pas dinsdag beseft hoe zwaar die impact was. Daardoor heeft ze zich vergaloppeerd. Dat ga ik ook niet ontkennen, maar dat verandert niets aan de essentie van de zaak. Als minister van Natuur en Landbouw heeft Joke de voorbije jaren ook enorme inspanningen van de landbouwsector gevraagd. De karikaturen die vervolgens zijn neergezet, tarten elke verbeelding.’

Voor Kris Peeters waren die verontschuldigingen voldoende. Voor u blijkbaar niet?

Beke: ‘Kris staat achter mensen als het moeilijk wordt. Dat siert hem uitermate. Onze gemeenschappelijke zorg was vooral hoe het nu verder moest. Konden we nog vooruitgang maken als Joke bleef zitten? Of ging men verder een karikatuur van haar blijven maken en haar keihard blijven aanvallen? We hebben daarom beslist iemand anders in stelling te brengen om die dossiers tot een goed einde te brengen. Maar niemand betwist dat Joke een belangrijke rol blijft spelen.’

Het klimaatbeleid van Schauvliege wordt met de grond gelijkgemaakt. Waar is jullie verhaal misgelopen?

Beke: ‘De redelijkheid in de kritiek is zoek. Wie heeft als eerste voorgesteld dat we de bedrijfswagens moeten vergroenen? Wij. Wie heeft als eerste voorgesteld de btw op sloopwoningen te verlagen? Wij. Wie heeft ervoor gezorgd dat het mobiliteitsbudget deze week is goedgekeurd? Wij. De CO2-uitstoot en de uitstoot van fijnstof zijn al fel verminderd. Joke heeft al veel maatregelen genomen en er staat nog heel wat in de steigers.’

Toch is Schauvliege in de klimaatbetogingen de kop van Jut.

Er zijn mensen van bijvoorbeeld de Partij van de Arbeid die de klimaatmanifestaties naar hun hand zetten.

Beke: ‘Niet zozeer de jongeren viseren Schauvliege. Niemand kan ontkennen dat sommigen voor partijpolitieke redenen die manifestaties proberen te kapen.’

Had Schauvliege dan gelijk toen ze zei dat er meer achter de klimaatmarsen schuilgaat?

Beke: ‘Ze heeft zich verontschuldigd omdat ze over een complot sprak. Dat was te sterk uitgedrukt. Maar wat ze in het vuur van haar betoog zei, is dat de klimaatbetogingen van goedbedoelde mensen, jongeren en verenigingen voor een deel gekaapt worden. Er zijn mensen van bijvoorbeeld de Partij van de Arbeid die de manifestaties naar hun hand proberen te zetten. We zagen trouwens hetzelfde in het migratiedebat. Toen probeerden extreemrechtse groepen en partijen dat thema naar hun hand te zetten.’

Moeten de klimaatbetogers zich ervoor behoeden hun beweging niet te laten kapen?

Beke: ‘Het georganiseerde middenveld moet goed beseffen dat het alleen stappen vooruit kan zetten als we samen beslissingen nemen. Het volstaat niet om te zeggen: los het op. We hebben als overheid heel wat maatregelen klaar, maar we kunnen het niet alleen. Tussen klimaatnegationisten en klimaatfundamentalisten heb je ‘klimaatparticipationisten’ nodig. We moeten deze transitie samen doen of het zal niet gebeuren. Als je alleen maar polariseert, haal je bovendien je eigen draagvlak onderuit.’

Hoe moeilijk wordt het voor Koen Van den Heuvel, de opvolger van Schauvliege, om die groene zieltjes terug te winnen?

Beke: ‘Koen is een praktische idealist. Hij weet waar naartoe, maar hij weet ook hoe hij daar moet geraken. Hij zal zijn hemdsmouwen mogen opstropen. In een honderdtal dagen kan je niet meer het onmogelijke doen. Maar er zijn wel nog belangrijke dossiers die hij tot een goed einde kan brengen. Hoe kunnen we onze topbossen beter beschermen? Hoe garanderen we een vergoeding waardoor je bij een betonstop de waarde van je grond niet verliest? Hoe kunnen we ellenlange procedures voor het plaatsen van windmolens vermijden?

Moet Van den Heuvel niet vooral wat meer naamsbekendheid krijgen omdat hij het in Antwerpen straks tegen Bart De Wever moet opnemen?

Beke: ‘Dat is meegenomen, maar dat was niet het plan. Dit is een noodsituatie. Koen kent als fractievoorzitter die dossiers, weet hoe hij in een meerderheid moet werken en heeft als burgemeester van Puurs-Sint-Amands ook getoond hoe je samenwerkt aan een fusie en nadien wint.’

Is het toeval dat, na de comeback van Pieter De Crem, ook Koen Van den Heuvel tot de rechterflank behoort?

Beke: ‘Linkerflank, rechterflank. (blaast) Uiteindelijk zijn het allemaal CD&V’ers die vanuit het algemeen belang handelen. We zijn een centrumpartij. We zorgen voor economische groei waarna je aan sociale herverdeling kunt doen. Sommige partijen leveren vensters, anderen daken, nog andere de tuin. Wij leveren een heel huis. We zijn geen one-issuepartij, maar hebben een totaalvisie en slagen erin tegenstellingen te verzoenen. De perceptie van onze tegenstrevers is iets anders. De liberalen en de nationalisten hebben ons proberen weg te zetten als links en remmend. Dat is niet correct.’

U hebt premier Charles Michel tijdens uw nieuwjaarsreceptie gefeliciteerd. Wil u verder met deze coalitie?

Sommigen in Antwerpen vergeten dat men buiten Antwerpen ook stemrecht heeft.

Beke: ‘Sommigen gooien op nieuwjaarsrecepties met bloempotten. Ik heb met een bloem gegooid, want we hebben de voorbije jaren goed samengewerkt en veel bereikt. CD&V en de MR staan op sociaal-economisch vlak dicht bij elkaar. Het cdH van Maxime Prévot heeft trouwens dezelfde visie over veel sociaal-economische uitdagingen. Als het van mij afhangt, schuift het cdH mee aan de onderhandelingstafel. Maar het is aan de kiezer om daarover te beslissen.’

Bent u bang van een Antwerpse coalitie waarbij CD&V wordt buitengesloten?

Beke: ‘Vlaanderen telt 10 procent Antwerpenaren. In oktober is aangetoond dat de 90 procent andere Vlamingen ook stemmen. Sommigen in Antwerpen vergeten dat men buiten Antwerpen ook stemrecht heeft.’

Volgens Pieter De Crem is het logisch dat CD&V u naar voren schuift als kandidaat-premier.

Beke: ‘Ik zal Pieter eens moeten vragen wat hij tegen mij heeft, want dat is zowat de moeilijkste job in de Wetstraat. Ik wil onze partij op een succesvolle manier naar die verkiezingen leiden. Daarna hoop ik een regeerakkoord te kunnen sluiten dat de lat op sociaal-economisch vlak en op klimaatvlak hoog legt. Welke rol ik daarin speel, is van ondergeschikt belang.’

De N-VA heeft wel een kandidaatpremier naar voren geschoven.

Beke: ‘Dat was zeer overtuigend.’ (lacht)

De N-VA hoopt werk te maken van het confederalisme. Wilt u daarin verdere stappen doen?

Als ons land onbestuurbaar wordt, stokt onze economie.

Beke: ‘De zesde staatshervorming is geen afgewerkt geheel. Ik heb toen al gezegd dat ik verder wil gaan, bijvoorbeeld rond de gezondheidszorg. Maar voor een staatshervorming heb je een tweederdemeerderheid nodig. Als je dat aan een regeringsvorming koppelt, zijn er twee mogelijkheden. Ofwel ga je naar een blokkering en onbestuurbaarheid, ofwel is het een openlijke uitnodiging aan de PS om mee aan tafel te zitten.’

‘Wij willen geen blokkering op federaal niveau. Als ons land onbestuurbaar wordt, stokt de economie. Toen de N-VA in 2011 de stekker uit de communautaire onderhandelingen trok, heeft het Vlaamse bedrijfsleven me aan deze tafel gezegd dat we ons die impasse niet meer konden permitteren. Herman Van Rompuy, die toen als voorzitter van de Europese Raad met de Griekse crisis bezig was, heeft me gewaarschuwd dat België ook op de radar stond. Dat staat nog vers in mijn geheugen. Als onze economie ineenzakt omdat het land niet bestuurd wordt, zijn de Vlamingen daar de grootste dupe van.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect