Dit weten we al over het coronavirus

Gemiddeld besmet elke drager van het coronavirus, dat de longziekte Covid-19 veroorzaakt, twee à drie anderen. ©Photo News

'Pas als een voldoende groot deel van de bevolking aan het virus blootgesteld is, kunnen we groepsimmuniteit opbouwen.' Experts buigen zich over de grote vragen die het coronavirus opwerpt.

Hoe gevaarlijk is het coronavirus?

Gemiddeld besmet elke drager van het coronavirus, dat de longziekte Covid-19 veroorzaakt, twee à drie anderen. 'Als je verregaande maatregelen neemt, zoals een lockdown, kunnen we dat reproductiecijfer terugdringen tot minder dan één, wat de epidemie zou doen stoppen', zegt Anne-Mieke Vandamme, als professor aan het Rega Instituut (KU Leuven) gespecialiseerd in de verspreiding van infectieziekten. 

'Het virus besmet alle leeftijden in dezelfde mate', zegt Vandamme. 'Al stijgt de kans op ernstige symptomen pas vanaf de leeftijd van 10 jaar. Die kans verhoogt naarmate je ouder bent.' 

Op basis van bijna 45.000 patiënten besloot het Chinese Center for Disease Control (CDC) dat 81 procent een mild ziekteverloop kent. 14 procent kreeg af te rekenen met serieuze ademhalingsproblemen en benauwdheid. 5 procent raakt in kritieke toestand, van wie de helft sterft.

20 - 60
jarigen
In ons land komen de meeste besmettingen voor bij 20- tot 60-jarigen.

In ons land komen de meeste besmettingen voor bij de 20- tot 60-jarigen. Gemiddeld bedraagt het risico dat iemand overlijdt aan de longziekte Covid-19 2 procent. Maar dat varieert sterk naargelang de leeftijd. Onder de 10 jaar zijn er nog geen sterfgevallen bekend. Vanaf 60 jaar stijgt het risico.

Een besmette zestiger heeft 4,6 procent risico op overlijden, een zeventiger 9,8 procent en een tachtigplusser 18 procent. Onderliggende aandoeningen - zoals cardiovasculaire aandoeningen, diabetes en kanker - verhogen dat risico.

Een besmette zestiger heeft 4,6 procent risico op overlijden, een zeventiger 9,8 procent en een tachtigplusser 18 procent. Onderliggende aandoeningen - zoals cardiovasculaire aandoeningen, diabetes en kanker - verhogen dat risico.

Ondertussen wordt duidelijk dat ook jongere mensen ernstige complicaties kunnen krijgen. Zo raakte dit weekend bekend dat er in het Rotterdamse Erasmusziekenhuis een 16-jarige op intensive care ligt en is in Nederland de helft van de coronapatiënten op intensieve zorgen jonger dan 50.

Muteert het?

Ja, zoals alle virussen. Maar voorlopig hebben wetenschappers geen indicaties dat het virus besmettelijker wordt of ernstigere ziekteverschijnselen teweegbrengt.  

Hoeveel Belgen zullen uiteindelijk besmet raken?

De Duitse bondskanselier Angela Merkel zei - net als andere politieke leiders en wetenschappers - dat uiteindelijk zo'n 60 à 70 procent van de bevolking besmet zal raken. 'Ze baseerde zich op een voorspelling van onze collega's van het Duitse Robert Koch Institute', zegt epidemioloog Pierre Van Damme (UAntwerpen).

'Een voldoende groot deel van de bevolking, in dit geval 60 à 70 procent, dient aan het virus blootgesteld te worden vooraleer we er als bevolking een groepsimmuniteit tegen kunnen opbouwen. Pas bij zo'n besmettingsgraad van 60 à 70 procent, waarbij niet iedereen symptomen zal vertonen, kom je in de situatie dat het virus zich niet meer verspreidt.'

Als alles blijft zoals nu, verwacht ik dat we de piek in het aantal besmettingen pas binnen een maand zullen zien.
Anne-Mieke Vandamme
Specialist in verspreiding infectieziekten (Rega Instituut - KU Leuven)

'Alleen is het uiteraard niet de bedoeling dat dat op erg korte termijn gebeurt, maar verspreid over de tijd, zodat de druk op de gezondheidszorg houdbaar blijft. Precies om die reden zijn eind vorige week de strengere maatregelen in ons land afgevaardigd, om de infectiecurve af te buigen. Alleen zie je het effect pas een tiental dagen later, door de incubatietijd van het virus.'    

Hoelang zal de uitbraak nog aanhouden?

Dat is moeilijk exact te voorspellen. 'We kunnen afgaan op de Italiaanse curve, die 10 à 14 dagen vooroploopt. Italië zat tot 12 maart nog in de exponentiële fase', oordeelt Vandamme. 'Het lijkt nu dat ze in Italië in de lineaire fase zitten, met nog altijd een enorme dagelijkse groei van nieuwe gevallen.' 

'Mensen moet goed beseffen wat 'exponentieel' betekent: ook bij ons verdubbelde het aantal besmettingen tot dit weekend om de vier à vijf dagen. Als alles blijft zoals nu, verwacht ik dat we de piek van het aantal besmettingen in België pas binnen een maand zullen zien.' 

Op welke manier kunnen zieke patiënten behandeld worden?

Specifieke medicijnen tegen het nieuwe coronavirus zijn er nog niet, maar volgens experts kunnen artsen bij patiënten met een ernstige longontsteking wel al drie bestaande producten toedienen. Het zijn middelen die werden ontwikkeld als remedie tegen ziekten en virussen, zoals malaria (chloroquine), ebola (remdesivir) en hiv (lopinavir/ritonavir).

Chloroquine is een middel dat vooral wordt gebruikt tegen reuma. Tientallen jaren geleden kwam het op de markt ter bestrijding van malaria. In 2004 ontdekte viroloog Marc van Ranst (KU Leuven) dat dat medicijn in menselijke cellen de groei kan remmen van het SARS-virus, een ander type coronavirus dat in 2003 een dodelijke epidemie veroorzaakte.

Chinese onderzoekers van het Wuhan Instituut voor Virologie pikten dat op. Eind januari stelden ze bij experimenten op cellen vast dat chloroquine ook de groei van het coronavirus kan remmen. Diverse Chinese farmabedrijven lieten daarop weten dat zij de productie ervan zouden opvoeren. Hoe de antivirale werking van chloroquine in elkaar steekt, is nog niet helemaal duidelijk.

In China zijn ook volop studies gestart rond de experimentele virusremmer remdesivir, eigendom van de Amerikaanse farmareus Gilead. Oorspronkelijk was dat ontwikkeld als geneesmiddel tegen ebola, maar het bleek niet effectief. De hoop is dat dit middel het coronavirus wel kan aanpakken, zoals onlangs bleek uit de celproeven. Pas eind april wordt duidelijk of het daadwerkelijk helpt. Gilead maakt dan de eerste resultaten bekend van de experimentele behandelingen in Chinese en Amerikaanse ziekenhuizen.

Behalve remdesivir worden ook griepmedicijnen, zoals favipiravir, getest bij Chinese patiënten.

Wanneer komt er een vaccin?

De grootste uitdaging in de medische wereld is natuurlijk te voorkomen dat mensen ziek worden. En dat kan alleen maar door een vaccin, waardoor mensen al antistoffen tegen het virus hebben voordat ze ermee in aanraking komen. Maar de ontwikkeling van zo'n vaccin duurt lang.

Experts verwachten dat over een paar maanden een handvol kandidaat-vaccins beschikbaar zijn. Maar dan begint het pas, want de meeste tijd voor de ontwikkeling van een vaccin kruipt in het onderzoek naar de veiligheid en effectiviteit ervan.

Experts verwachten dat over een paar maanden een handvol kandidaat-vaccins beschikbaar zijn, specifiek tegen het nieuwe coronavirus. Maar dan begint het pas, want de meeste tijd voor de ontwikkeling van een vaccin kruipt in het onderzoek naar de veiligheid en effectiviteit ervan.

Farmareuzen als Johnson & Johnson en GlaxoSmithKline hebben zich in de race om een vaccin gestort, net als diverse biotechbedrijven en start-ups. Ook het Leuvense Rega-Instituut werkt aan een coronavaccin.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud