'Gedaan met alleen een bevel te geven om het grondgebied te verlaten'

Jaarlijks krijgen 24.000 mensen zonder verblijfsrecht een eerste keer een document om België binnen dertig dagen te verlaten. Maar er is amper opvolging. ©Dieter Telemans

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) wil een striktere opvolging van al wie het bevel kreeg het land te verlaten. Hij trekt 20 miljoen euro uit, neemt extra mensen aan en poot in elke provincie lokale centra neer . 'Gedaan met enkel een bevel te geven om het grondgebied te verlaten.'

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) doet een nieuwe poging om de zwakke terugkeercijfers van mensen zonder verblijfsrecht in ons land te verbeteren. Hij maakt geld vrij - 20 miljoen van de 50 miljoen euro extra budget dat hij krijgt van de Vivaldi- regering voor asiel en migratiebeleid - en kiest voor een omslag in het beleid.

Mahdi presenteert zijn plannen vandaag in het parlement. De bedoeling is mensen zonder verblijfsrecht op de huid te zitten tot ze effectief voor terugkeer naar hun thuisland kiezen. En in het ultieme geval mensen die blijven weigeren te vertrekken gedwongen op een vlucht naar huis te zetten.

De analyse van Mahdi is dat meer mensen aan de terugkeer moeten werken. Hij rekruteert daar negentig mensen voor. Twintig moeten specifiek werken rond gezinnen met minderjarige kinderen, een complexe doelgroep nu na een juridische vaudeville vastligt dat die niet mogen worden opgesloten met het oog op hun verwijdering. Tien anderen worden ingezet om vreemdelingen al in de gevangenis warm te maken voor terugkeer nadat ze hun straf hebben uitgezeten.

Lokale antennes

Ten slotte wil Mahdi zestig ambtenaren aanwerven om nieuw op te richten lokale antennes voor begeleiding naar vrijwillige terugkeer mee te bemannen. De bedoeling is per provincie twee à drie hubs op te zetten, met grotere kantoren in steden als Antwerpen, Brussel en Luik.

Die zestig mensen zijn een aanvulling op de dertig die nu specifiek rond terugkeer werken bij de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ), die verblijf in ons land regelt en controleert. Die aparte Sefor-dienst van DVZ heeft mensen centraal in Brussel, maar ook verbindingsofficieren in grote steden die de opvolging van mensen in onwettig verblijf coördineren met beleid, politie en justitie. Onder meer in Antwerpen is het de bedoeling dat de ene verbindingsambtenaar opgewaardeerd wordt tot een volwaardig kantoor.

Zwakke flank

De terugkeer van mensen zonder verblijfsrecht is de zwakke flank in Europa’s asiel- en migratiebeleid. Zodra mensen voet op Europese bodem zetten, is het door de strikte regels en procedures moeilijk ze te doen terugkeren. Omdat hun leven echt in gevaar is, omdat ze zich via veel legale manieren kunnen verzetten tegen vertrek of omdat een deel kiest voor een ondergedoken bestaan in illegale circuits.

Over hoeveel mensen het exact gaat, is niet geweten. Er wordt van uitgegaan dat in de EU vier op de tien mensen die binnenkomen en geen recht op verblijf verwerven, weer vertrekken. In België zouden dat er maar twee op de tien zijn.

Meer officiële cijfers geven een betere benadering van de uitdaging. In 2019 - vorig jaar is weinig representatief door corona - zijn 8.706 mensen vrijwillig of gedwongen vertrokken.

24.000
mensen
Jaarlijks krijgen 24.000 mensen zonder verblijfsrecht een eerste keer een document om België binnen dertig dagen te verlaten. Maar er is amper opvolging.

Daartegenover staat dat jaarlijks 24.000 mensen zonder verblijfsrecht in ons land een document krijgen met de aanmaning België binnen dertig dagen te verlaten. Dat cijfer slaat alleen op mensen die een eerste keer zo’n ‘bevel om het grondgebied te verlaten’ - BGV in jargon - ontvangen. ‘Behalve dat papiertje is er amper opvolging. Het hangt volledig van de mensen zelf af of ze het land verlaten of niet’, stelt staatssecretaris Mahdi. ‘Het gevolg is dat mensen tot wel tien jaar later per toeval worden onderschept, bijvoorbeeld bij een ticketcontrole op het openbaar vervoer. Dat moet anders.’

Procedure

De procedure wordt hervormd. Nieuw is dat Mahdi in het BGV- document een meldingsplicht wil invoeren. Dat betekent dat een concrete datum en plek van afspraak met een begeleider in een van de nieuwe regionale hubs worden vastgelegd. ‘Ambtenaren zullen weten wanneer iemand niet komt opdagen voor zijn intakegesprek. Een ‘no show’ komt als een negatief punt in het dossier. Bij volhardende balorigheid kan dat leiden tot opsluiting in een gesloten centrum, met het oog op gedwongen verwijdering’, verduidelijkt de staatssecretaris.

Madhi wil naar een periode van één tot drie maanden intensieve terugkeerbegeleiding. ‘Met om te beginnen drie gesprekken in een maand. Die eerste periode wordt afgesloten met bereidheid tot vrijwillig vertrek, of, bij blijvend verzet, met extra dwangmaatregelen tot gedwongen verwijdering via een gesloten centrum’, luidt het.

Mahdi benadrukt dat hij vrijwillige terugkeer verkiest. Niet alleen omdat het simpeler is dan gedwongen repatriëring, het is ook goedkoper. De individuele kosten voor vrijwillige terugkeer worden geraamd op 2.700 euro, gedwongen uitzetting kost zo’n 12.000 euro. Aparte vluchten met soms maar een paar mensen aan boord - vaak mensen met veel op hun kerfstok - zijn nog duurder.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud