Ecolo speelt diva in Waalse formatie

Jean-Marc Nollet (Ecolo) legt de PS en de MR een nieuw pakket eisen voor bij de Waalse coalitiegesprekken. ©BELGA

De PS en de MR zien in een bijkomende eisenbundel van Ecolo voor de Waalse coalitiegesprekken het begin van een geplande exit.

De Franstalige groenen stellen extra eisen om in een Waalse coalitie te stappen met de PS en de MR. De PS en Ecolo proberen al een tijd een coalitie op de been te brengen, maar moesten de MR aan boord halen toen een plan voor de vorming van een klaprooscoalitie mislukte. Die zou bestaan uit een minderheidskabinet van groenen en socialisten, met gedoogsteun van het cdH en desnoods de extreemlinkse PTB.

Klaproos-nota

Ecolo komt nu opvallend genoeg nog forser uit de hoek. Het legt een extra laag met groene eisen boven op de 'klaproosnota' van eind juli, de uitkomst van gesprekken tussen Waals formateur Elio Di Rupo (PS) en Ecolo.

In de nieuwe eisenbundel, uitgelekt in Le Soir, is sprake van een volledige plastic ban tegen 2030. Het onderhandelingsteam van Ecolo eist ook verregaande ingrepen richting een koolstofvrije economie.

Opvallend is ook dat Ecolo Waalse topambtenaren enkel nog tijdelijk wil benoemen en komaf wil maken met de politieke benoeming van directiefuncties in de administratie. Dat Ecolo een dergelijk voorstel op tafel legt, is allerminst toeval. De top van de administratie wordt vooral bemand door mensen met een PS- of cdH-etiket. Een onafhankelijker administratie wordt nu opnieuw voorgelegd, terwijl ze waren gesneuveld in de klaproosnota.

2030
Plastic verbod
In de nieuwe eisenbundel is sprake van een volledige plastic ban tegen 2030.

De gelekte nota wekt groot wantrouwen bij de PS en de MR. De twee partijen zien in het divagedrag van Ecolo - met een fors pakket groene fundi-eisen - de start van een geplande exit. Doordat het document uitgelekt is, weet iedereen waar en hoe hoog de lat ligt. Dat is voor Ecolo een elegante manier om eruit te stappen. Ecolo is niet nodig voor een coalitie, want de PS en de MR hebben samen een meerderheid.

Dat Ecolo er uitstapt, is voor de PS geen wenselijk scenario, want in een coalitie met liberalen dreigt ze continu op links onder vuur te komen van de oppositiepartijen Ecolo en PTB. De PS vormt in Brussel een coalitie met Ecolo en de partij hoopte de groenen ook in Wallonië aan boord te trekken. De Franstalige groenen besloten weg te blijven van de federale onderhandelingstafel. Voor de PS zou het iets gemakkelijker zijn federaal een regering te vormen - heel misschien zelfs met de N-VA - in de wetenschap dat Ecolo niet helemaal voluit kan gaan qua oppositiewerk.

Interne sores

De Waalse gesprekken worden ook overschaduwd door interne sores bij Ecolo. De partij houdt op 15 september voorzittersverkiezingen. In de coulissen draaien kandidaten al warm, wat de interne stabiliteit niet bevordert.

Bij Ecolo bestaat het voorzitterschap uit een duo. Dat moet bestaan uit een man en vrouw, van wie een uit Brussel en een uit Wallonië komt. Voorzitter Jean-Marc Nollet, wiens covoorzitter Zakia Khattabi ermee ophoudt, moet op zoek naar een nieuwe running mate. Hij zou uitgekomen zijn bij de Brusselse Isabelle Pauthier, maar haar kandidatuur zou zijn teruggefloten omdat ze volgens de partijstatuten niet lang genoeg lid is.

Pauthier was bij de Brusselse regeringsvorming ook de inzet van een interne vaudeville. Nollet en Khattabi wilden haar aanstellen als staatssecretaris, maar de partijraad blokkeerde dat, waarna de keuze op Barbara Trachte viel.

Het toont dat - ondanks een grote verkiezingszege op 26 mei - niet alles peis en vree is bij Ecolo. Ook de 'band of brothers' met Groen staat onder druk. Ecolo stuurde zijn kat naar de rondetafel over de federale formatie, waar de N-VA en de PS elkaar voor het eerst officieel ontmoetten. Ecolo vond dat zinloos omdat er nul appetijt is voor een federale coalitie met de N-VA, terwijl Groen wel mee aanschoof. Groen kwam deze week ook onverwacht met het voorstel aan de N-VA om over een Vlaamse regering te onderhandelen.

De Waalse onderhandelingen zitten ondergronds tot 15 augustus. Dan wil formateur Elio Di Rupo de MR en Ecolo een synthesenota voorleggen. Hij wacht op een begrotingsnota van de administratie, die de precaire financiële toestand van Wallonië in detail moet brengen.

Geen radicale veto's

Nog in het zuiden van het land lijkt de PS een kleine opening naar de N-VA te maken. Er klinken geen radicale veto's meer, alleen de eis op staalharde garanties. Een opening kan zijn dat het confederalisme weliswaar taboe blijft voor de PS, maar dat het communautaire niet helemaal onbespreekbaar is.

Financieel staat Franstalig België  het water aan de lippen. Met de huidige financieringswet - een gevolg van de zesde staatshervorming - wordt dat probleem enkel pregnanter. In ruil zou de N-VA een sociaal-economische prijs moeten betalen. 'No way dat de PS op dat vlak een duimbreed toegeeft, want dan is ze mort', zegt gewezen Brussels minister-president Charles Picqué in Het Laatste Nieuws.

De sterke man van de socialistische vakbond schetste deze week waar de lat ligt. Thierry Bodson kwam af met een verhoging van het minimumloon tot 2.300 euro bruto per maand, een verlaging van de wettelijke pensioenleeftijd naar 65 jaar, een verhoging van de sociale uitkeringen en een vermogensbelasting. Het is ondenkbaar dat N-VA dat allemaal slikt. 'Het is allemaal wishful thinking', luidt het bij N-VA. 'De deur zit nog even potdicht als voor de verkiezingen.'

Het is allemaal wishful thinking. De deur zit nog even potdicht als voor de verkiezingen.
N-VA

De puzzelstukken liggen zo dat federaal nog één optie overblijft: paars-geel. De federale informateurs Johan Vande Lanotte (sp.a) en Didier Reynders (MR) werken ook in die richting. De bedoeling is dat er federaal een afspiegeling komt van een Bourgondische Vlaamse coalitie (N-VA, sp.a en Open VLD) en een paarse as in Wallonië. De federale informateurs zouden daarom wachten op de vorming van regionale coalities om stappen vooruit te zetten. Aan Vlaamse kant klinkt dan weer dat de regeringsvorming vertraagd wordt door onzekerheid over hoe de federale gesprekken uitdraaien. De verschillende niveaus hebben elkaar in een houdgreep.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect