analyse

Dit staat er in de preformatienota

In de preformateursnota van Egbert Lachaert blijven de hervormingen van de regering-Michel behouden. ©BELGA

De Vivaldi-nota leest als een typisch Belgisch compromis: een beleid door het midden met weinig revolutionaire hervormingen. Bovendien moeten nog veel knelpunten uit de weg worden geruimd.

Op een kleine honderd pagina’s hebben de preformateurs Egbert Lachaert (Open VLD) en Conner Rousseau (sp.a) het draaiboek voor de Vivaldi-regering uitgeschreven. De versie die De Tijd kon inkijken en die van begin deze week dateert, leest als een centrumnota waarin nog veel passages tussen haakjes staan, wat betekent dat er tussen liberalen, socialisten, groenen en CD&V nog geen akkoord over is. Dat is het geval voor bijvoorbeeld een vermogensbelasting, het verhogen van het minimumpensioen en de kernuitstap.

Opvallend aan de nota is dat de voornaamste hervormingen van de regering-Michel, zoals de pensioenhervormingen, de taxshift en de hervorming van de vennootschapsbelasting, behouden blijven. Vanaf nu wordt wel gereden met de handrem op: ambitieuze hervormingen op al die fronten blijven uit. Wel worden sociale en groene accenten gelegd, onder meer voor de koopkracht en in het klimaatbeleid. Een overzicht van wat op tafel ligt.

Sociale zekerheid

De nota begint met het beheer van de coronacrisis. Het langetermijnplan dat minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) heeft opgesteld om de covidcrisis te beheersen wordt hernomen en er wordt op gewezen dat de communicatie beter moet. Meteen wordt duidelijk gemaakt dat meer geld naar de zorg moet gaan, onder meer om meer personeel in te zetten. Voor 2021 gaat het om een extra 4,5 procent van het budget.

Het langetermijnplan dat minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Maggie De Block (Open VLD) heeft opgesteld om de covidcrisis te beheersen wordt hernomen en er wordt op gewezen dat de communicatie beter moet.

In 2022 mogen de uitgaven in de gezondheidszorg met 2,5 procent stijgen boven op de inflatie. Daarmee ligt de groeinorm een procentpunt hoger dan onder de regering-Michel. Er is nog discussie in welke mate die groeinorm de daaropvolgende jaren in hetzelfde tempo voort mag stijgen. Het extra budget moet gerichter worden ingezet dan nu, het is niet de bedoeling het uit te smeren over alle sectoren van de zorg. De hervorming van het ziekenhuizenlandschap zoals de regering-Michel die heeft uitgewerkt, wordt voortgezet.

Voor de arbeidsmarkt en de pensioenhervormingen zijn de plannen beperkt. De Vivaldi-partijen hebben wel de ambitieuze doelstelling om tegen 2030 80 procent van de 20- tot 64-jarigen aan de slag te krijgen tegenover 70 procent vandaag. Hoe en wat moet met de sociale partners worden bepaald. Een van de zaken die voorliggen, is het gebruik van ontslagvergoedingen voor opleidingen en het versoepelen van de regels voor het cumuleren van werk en een uitkering.

Bij de pensioenen is de rode draad dat die omhoog moeten, al is nog niet afgeklopt hoe dat moet gebeuren. In de nota wordt gewag gemaakt van een geleidelijke verhoging van het minimumpensioen naar 1.500 euro netto voor wie een volledige loopbaan van 45 jaar heeft. Ook ligt de terugkeer van de pensioenbonus op tafel, waarbij wie langer doorwerkt dan hij moet, daarvoor beloond wordt.

In de nota wordt gewag gemaakt van een geleidelijke verhoging van het minimumpensioen naar 1.500 euro netto voor wie een volledige loopbaan van 45 jaar heeft.

De preformateurs staan vrij lang stil bij de strijd tegen de armoede. De laagste uitkeringen moeten geleidelijk stijgen tot de armoedegrens en er wordt nagedacht over fiscale en parafiscale maatregelen om de koopkracht van de laagste en lagere middenlonen te verhogen.

Economie en fiscaliteit

Om de economie uit het coronaslop te halen werken de Vivaldi-partijen aan een relanceplan, waarbij hogere overheidsinvesteringen een grote rol spelen. De overheid investeerde in 2019 2,6 procent van het bruto binnenlands product (bbp), tegen 2024 moet dat stijgen naar 3,5 procent en in 2030 naar 4 procent. Investeringen in de vergroening van de economie en in het openbaar vervoer staan centraal.

De competitiviteit van de bedrijven moet worden beschermd, benadrukken de preformateurs. ‘De regering zal erover waken dat de inspanningen en hervormingen van de voorbije regeringen om de productiviteit van de Belgische economie te verbeteren, behouden blijven.’ Er wordt ook nagedacht over een systeem waarbij bedrijven een deel van hun winsten op een fiscaal gunstige manier opzij kunnen zetten om weer reserves op te bouwen.

‘De regering zal erover waken dat de inspanningen en hervormingen van de voorbije regeringen om de productiviteit van de Belgische economie te verbeteren, behouden blijven.’
Preformateursnota

De Vivaldi-partijen willen ook werk maken van een brede fiscale hervorming, waarbij lasten op arbeid worden verschoven naar andere bronnen. Een van de opties is dat gezinnen met kinderen minder worden belast. Daarbij is, weliswaar nog tussen haakjes, sprake van een of andere belasting voor de grote vermogens. ‘De regering zal een billijke bijdrage vragen van de individuen met de allersterkste schouders, met respect voor het ondernemerschap’, luidt het. Een meerwaardebelasting op aandelen lijkt zo niet meteen aan de orde, een digitaks zeker wel.

Klimaat

Voor het klimaat schrijven de onderhandelaars zich in de Europese ambitie in om de CO₂-uitstoot tegen 2030 met 55 procent te verminderen. Daarvoor moeten de federale regering en de regio’s een klimaatakkoord sluiten. Daarnaast wordt ingezet op meer windenergie op zee en op propere auto’s. Nieuwe bedrijfswagens moeten vanaf 2026 elektrisch zijn.

Over kernenergie zijn de onderhandelaars het eens dat die verder moet worden afgebouwd, maar over de kernuitstap in 2025 wordt zedig gezwegen.

Over kernenergie zijn de onderhandelaars het eens dat die verder moet worden afgebouwd, maar over de kernuitstap in 2025 wordt zedig gezwegen. Voor Groen en Ecolo is dat een breekpunt, maar de andere partijen vrezen voor de bevoorradingszekerheid.

Staatshervorming

Het voorbereiden van een staatshervorming wordt geëvacueerd naar later. De Vivaldi-partijen willen daar een Vlaamse en een Franstalige minister voor bevoegd maken. Om te tonen dat het hen menens is, zou al meteen een verklaring tot herziening van de grondwet worden opgesteld. Dat is een absolute voorwaarde om in de volgende legislatuur een staatshervorming mogelijk te maken.

‘We streven naar homogene bevoegdheidspakketten. Dat kan zowel in de richting van de federatie gaan als in de richting van de gemeenschappen en de gewesten’, staat in de nota te lezen. Voor de gezondheidszorg wordt ‘onderzocht hoe dat thema kan worden samengebracht op het niveau zo dicht mogelijk bij de patiënt, zonder dat aan de solidaire financiering wordt geraakt’, waarmee een verschuiving naar de regio’s wordt bedoeld. Allicht is dat een toevoeging om CD&V, die de tekst communautair te zwak vond, over de streep te trekken.

Enkele communautair getinte dossiers, zoals het versterken van de rol van het Nederlands, de veiling van de 5G-rechten, de vliegwet en een eenmaking van de Brusselse politie moeten in de huidige legislatuur worden geregeld.

Veiligheid

Veiligheid en justitie schuiven de Vivaldi-partijen naar voren als een van de prioriteiten. Ze willen een informatisering van justitie, een rekruteringsplan voor 1.400 agenten per jaar, kortere strafprocedures en een effectieve uitvoering van alle straffen. Daarvoor moet extra capaciteit komen voor alternatieve sancties, enkelbanden, internering en gevangenisstraffen.

Asiel en Migratie

Voor asiel en migratie leest de nota als een voortzetting van het huidige beleid.

Voor asiel en migratie leest de nota als een voortzetting van het huidige beleid. Er wordt gepleit voor eenvoudige en snelle procedures en kwaliteitsvolle opvang. Gezinnen met kinderen en wie veel kans op erkenning maakt, moeten zo veel mogelijk worden geholpen in kleinschalige opvanginitiatieven. Daarnaast moet er een humaan en kordaat terugkeerbeleid komen. De capaciteit voor gesloten centra, van waaruit mensen worden teruggestuurd, wordt opgedreven.

Ethische dossiers

Voor ethische dossiers zoals abortus en euthanasie is tot slot afgesproken dat de partijen zich engageren om samen een consensus te bereiken over hervormingen vooraleer wetgevende initiatieven worden genomen. Voor CD&V is dat bijzonder belangrijk, want de partij vreest dat zulke hervormingen via wisselmeerderheden zouden worden doorgevoerd.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud