Advertentie
Advertentie

‘Een mooi cadeau voor bendes'

©Wim Kempenaers (WKB)

De Antwerpse onderzoeksrechter Karel Van Cauwenberghe waarschuwt minister Koen Geens dat zijn plan ‘een mooi cadeau is voor inbrekersbendes’ en de realiteit miskent.

De onderzoeksrechters zijn aangeschoten wild in het Justitieplan van Geens. Hun lot zal pas na ‘rijp beraad’ bezegeld worden, maar Karel Van Cauwenberghe ziet de bui al hangen. ‘Ik zie een rode draad door het plan om zo veel mogelijk zaken aan de rechters te onttrekken. Dat is verontrustend. Als je de dossiers binnenskamers afhandelt, is er geen openbare terechtzitting meer. Dat zet de deur open voor willekeur, want er is geen controle.’

‘Het plan bewierookt natuurlijk ook de verruimde minnelijke schikking (om op elk moment een strafproces te kunnen afkopen, red.). Maar het draait toch niet alleen om geld? Waar zijn we in godsnaam mee bezig? Bepaalde mensen kunnen betalen, andere duwen we de gerechtelijke molen in. Bois Sauvage heeft zijn voorkenniszaak ook met een miljoenenschikking afgekocht, om dan achteraf te benadrukken dat ze daarmee geen schuld bekenden en om hun aandelenkoers te zien stijgen, misschien zelfs meer dan de schikking had gekost.’

De minister wil 3.000 mensen minder in de gevangenis. Er gebeuren te veel aanhoudingen, te veel verdachten zitten in voorlopige hechtenis. Dat mag geen ‘voorschot’ zijn op de uiteindelijke celstraf.
Karel Van Cauwenberghe: ‘Waar haalt de minister dat? Wij houden niemand aan om al op voorhand te straffen. Dat is een veiligheidsmaatregel. Na vijf dagen is er een controle door de raadkamer, een andere rechter. Wij laten verdachten ook geregeld vrij voor de periode verstreken is. Geens’ premisse is al verkeerd: een derde van de gevangenen zit in voorlopige hechtenis en dat is volgens zijn plan te veel. Maar die verhouding is vertekend. Bij een voorlopige hechtenis moeten de mensen de cel in: plaats of geen plaats, ze worden - cru gesteld - gestapeld. Er zijn veel meer mensen veroordeeld, die in de gevangenis zouden moeten zitten, maar daar niet zitten. Omdat de strafuitvoering al jaren faalt.’

De minister wil ook de illegalen uit de gevangenis. Op voorwaarde dat ze verwijderd worden en niet terugkeren naar België.

Van Cauwenberghe: ‘Ik wens de minister veel succes! Hun landen van herkomst staan niet te springen om hen te ontvangen. In de praktijk gebeurt niets met het bevel het land te verlaten. Dat stukje papier gebruiken de meesten alleen nog om zich te identificeren wanneer ze voor de zoveelste keer opgepakt worden. Illegalen die misdrijven plegen, kunnen we niet anders dan in voorlopige hechtenis plaatsen. Ze hebben geen loon, het gevaar op recidive is dus groot, evenals het gevaar op onttrekking, en je kan ze geen enkelband geven want ze hebben geen adres.’

Wie verdacht wordt van misdrijven waarop minder dan drie jaar staat, mag zijn voorlopige hechtenis met een enkelband uitzitten.
Van Cauwenberghe: ‘Daar heb ik het heel moeilijk mee. (ironisch) We gaan nog leuke dingen tegenkomen. De helft van de verdachten die ik hier zie, heeft geen adres. Ik denk dat de minister de realiteit niet kent.’

‘Voor de misdrijven waarop drie tot vijf jaar cel staat, wil hij de voorlopige hechtenis dan weer maximaal vier maanden laten duren. Als ons onderzoek dus na vier maanden nog niet klaar is, komen die verdachten automatisch vrij. Tof. Wat met een bende die een reeks inbraken op haar kerfstok heeft? Rondtrekkende bendes, vaak uit Oost-Europa, die woninginbraken en diefstallen plegen, zullen na vier maanden gewoon doorreizen naar Duitsland, Polen of elders in Europa. Die zijn we dan na vier maanden kwijt. Een mooi cadeau voor die bendes. Na die termijn van vier maanden kunnen ze wel nog in voorhechtenis blijven met een enkelband. Maar opnieuw: ze hebben hier geen adres!’

Door die tijdsdruk hoopt Geens de onderzoeken te versnellen.
Van Cauwenberghe: ‘Maar nee, die druk gaat het verschil niet maken. Wij hebben andere problemen. Zodra we in het buitenland onderzoek moeten voeren, zitten we al met vertraging. Ik wacht nu bijvoorbeeld voor een rechtshulpverzoek al meer dan een jaar op een antwoord uit Frankrijk. Ik stuur herinneringsbrieven, maar ik krijg geen antwoord. Ik mag ook niet zomaar zelf naar het buitenland trekken, want dat kost dan weer te veel.’

Wie op het einde van de rit minder dan een jaar krijgt, zal ook niet meer in de cel belanden. Ze komen er toch slechter uit dan ze erin kwamen, redeneert Geens.
Van Cauwenberghe: ‘Waar haalt hij dat? Hoe kan iemand beter rehabiliteren door met een enkelband alleen thuis te zitten? De minister zou beter investeren in een beter gevangeniswezen. In Antwerpen heeft de gevangenis zelfs geen geld meer voor sport.’

Maar het geld is op: justitie moet meer dan 124 miljoen euro besparen, terwijl 101 miljoen euro aan facturen voor gerechtskosten niet betaald zijn.
Van Cauwenberghe: ‘Inderdaad. Vandaag kreeg ik het zoveelste telefoontje van een expert die niet betaald is. Natuurlijk haken veel experts af als ze pas over twee of zelfs drie jaar vergoed worden. Hoe vind ik dan nog een goede psychiater voor mijn dossiers? Dan zwijg ik nog over onze computers: dat is huilen met de pet op. Waarom moet een proces-verbaal van de politie hier in papier toekomen om overgetikt te worden in ons systeem, dat evenmin verbonden is met dat van het parket? Zodra meneer Abracadabra hier toekomt, is zijn naam al ergens verkeerd overgetikt. Is dat de 21ste eeuw?’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud