Advertentie

‘Een regering is geen vriendenclub'

©Dieter Telemans

Gwendolyn Rutten over de ruzie in de regering, de taxshift en de asielcrisis. ‘We moeten solidair zijn, maar we mogen niet naïef zijn.’

‘Ik ben niet op vakantie geweest, ik heb een zomerstage gedaan’, lacht Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten. Samen met haar man opende ze onlangs een koffiebar in Aarschot. ‘Het is een fijn gevoel dat we die zelf uit de grond hebben gestampt. Ook al was het niet eenvoudig. (lacht) Ik heb bijvoorbeeld ontdekt dat een terrasreglement 20 pagina’s telt.’

U klinkt erg enthousiast. U hebt geen tijd gehad om de ruzie tussen de vice-premiers Kris Peeters (CD&V) en Alexander De Croo (Open VLD) in de federale regering te volgen?
Gwendolyn Rutten: ‘Ik onthou van deze zomer dat de regering een zeer mooi akkoord sloot over een taxshift. Daarmee heeft ze verbaasd. Mensen netto meer geven en personeel bruto minder laten kosten is de filosofie. Daar staan wij 100 procent achter. Al de rest beschouw ik als komkommertijd.’

Komkommertijd? Het is toch ongezien dat een vicepremier spreekt over een vertrouwensbreuk?
Rutten: ‘Ik heb me voorgenomen om daar geen commentaar op te geven. De aandacht moet uitgaan naar de asielcrisis, de strijd tegen het terrorisme en de uitvoering van de taxshift.’

De toekenning van een leefloon mag geen automatisme zijn. Het zou logisch zijn om daar voorwaarden aan te verbinden. Dat is een kwestie van gezond verstand.

U hebt zich dus niet gestoord aan de uithaal van Kris Peeters naar uw partijgenoot Alexander De Croo?
Rutten: ‘Een regering is geen vriendenclub. Je hoeft niet samen op vakantie te gaan. Waar het op aankomt, is dat beleid gevoerd wordt. We hebben een stevig akkoord gesloten met de focus op belastingverlagingen.’

Het is meer dan een maand onduidelijk geweest wie nu die 100 euro netto belastingverlaging krijgt.
Rutten: ‘Daar is nu duidelijkheid over. De belastingen gaan voor iedereen omlaag. De eerste stap die we gezet hebben, was het optrekken van het beroepskostenforfait. Nu gaan we de belastingschijf van 30 procent schrappen. Dat wil niet zeggen dat iedereen 100 euro netto krijgt, maar voor de lage en middeninkomens engageren we ons om een extra inspanning te doen om aan die maandelijkse belastingverlaging te geraken. Dat is 1.200 euro per jaar, hé. Dat is een extra maandloon. Als het aan mij ligt, gaan we de komende jaren verder met die filosofie. Dat men mij dus niet komt vertellen dat deze regering sociaal onrechtvaardig is.’

Er moet dus nog een fiscale hervorming komen?
Rutten: ‘Op termijn moeten we beslissen of we ook de belastingschijf van 40 procent schrappen. Want daar zit de druk voor de werkende mensen.’

Dat hoeft niet per se tijdens de huidige regeerperiode?
Rutten: ‘Laten we eerst uitvoeren wat we beslist hebben.’

Moet er ook een Vlaamse taxshift komen?
Rutten: ‘Je kan fiscaliteit gebruiken om sturend te werken en langzaam maar zeker de ommezwaai te maken van een subsidieregering naar een regering die een eigen fiscaal beleid voert. Je zou de opcentiemen kunnen verlagen, maar je kan ook RSZkortingen geven. Zo kan je in de strijd tegen sociale dumping onze logistieke en transportsector een RSZ-korting geven om de concurrentie met Oost-Europa te kunnen aangaan.’

Je mag toch geen sectorsteun geven?
Rutten: ‘Dan onderzoek je of je iedereen met een rijbewijs van een bepaald type kan steunen. Dat is geen sectorsteun, maar dan heb je wel hetzelfde effect.’

Natuurlijk zijn de meeste vluchtelingen ter goeder trouw en hebben ze niets met terrorisme te maken. Maar van de honderd vluchtelingen uit regio’s als Syrië en Irak hebben er wellicht minstens een paar geen goede bedoelingen.

Open VLD was aanvankelijk geen voorstander van een grote taxshift, omdat je dan noodgedwongen belastingen verhoogt waarmee je de middenklasse treft. Toch gebeurt precies dat, denk aan de hogere accijnzen op diesel, de btw-verhoging op elektriciteit en de verhoging van de roerende voorheffing.
Rutten: ‘We hebben die beslissingen genomen om een belastingverlaging te kunnen realiseren. En we gaan die ook uitvoeren. We gaan niet nog eens zes maanden discussiëren hoe we de belastingen optrekken, want dat is nefast voor het consumenten-vertrouwen.’

Dreig je ook niet opnieuw eindeloze discussies te krijgen over de speculatiebelasting? Die is technisch moeilijk en zal slechts 28 miljoen euro opbrengen. Is het sop de kool wel waard?
Rutten: ‘Ik begrijp dat daar nog vraagtekens bij geplaatst worden, maar het is aan minister van Financiën Johan Van Overtveldt om met een voorstel te komen. Daarbij is het niet onbelangrijk dat ook minwaarden in rekening gebracht kunnen worden.’

De regering wil 1,7 miljard euro besparen in de sociale zekerheid. Hoe ze dat wil doen, is nog niet duidelijk.
Rutten: ‘Als je maatregelen neemt in een domein waar de sociale partners een rol te spelen hebben, loop je tegen de confrontatie aan. Als je eerst een doelstelling vastlegt en pas na overleg maatregelen neemt, werkt dat beter. Dat is de taak van Maggie De Block. Zij zorgt ervoor dat de sociale zekerheid sociaal blijft. Eigenlijk doen wij wat links zou moeten doen: de sociale zekerheid verdedigen. Daarin gaat meer geld om dan wat de Vlaamse en de federale overheid samen te besteden hebben. De sociale zekerheid heeft een groter budget dan wat naar politie, justitie, onderwijs en welzijn samen gaat. Daarom is het onze plicht om deze sociale zekerheid veilig te stellen.’

De aanhoudende vluchtelingenstroom zet extra druk op de sociale zekerheid. Wat moet er volgens u gebeuren?
Rutten: ‘Het domste dat we kunnen doen is de ogen sluiten. Je kan niet blijven zeggen: het kan niet op. Solidair wil niet zeggen dat je iedereen zomaar een blanco cheque geeft. We geven trouwens nergens nog blanco cheques in onze sociale zekerheid.’

Bart De Wever stelde voor om het sociaal statuut van vluchtelingen aan te passen. Bent u daar een voorstander van?
Rutten: ‘De Wever stelt botweg dat je twee categorieën mensen moet creëren. Ik vind dat niet. Ik vind wel dat je veel gerichter moet kunnen werken. De toekenning van een leefloon mag geen automatisme worden. Het zou logisch zijn om daar voorwaarden aan te verbinden. Werk en taal zouden criteria moeten zijn. Dat is een kwestie van gezond verstand. Ik vind het vreselijk wat die mensen hebben meegemaakt, maar je zegt toch niet gewoon: ’t is erg, hier is geld. Wat heb je dan opgelost? Niks. Steun bekijken in een filosofie van rechten en plichten is de lijn van deze regering. Het is eigenlijk heel jammer dat zo’n essentieel debat door de linkerzijde verketterd wordt. Ik ben voorstander om nationale accenten te leggen. Ik geef een concreet voorbeeld: het Deense parlement keurde deze week een hervorming van zijn sociale zekerheid goed, binnen het kader van de Conventie van Genève en de Europese regelgeving.’

Wat hebben de Denen dan beslist?
Rutten: ‘Bijvoorbeeld dat je als asielzoeker recht hebt op basissteun, maar dat die steun omhoog gaat wanneer je slaagt in een taaltest. Ik vind dat een positieve aanpak, een verhaal van beloning en van rechten en plichten. De Denen beslisten ook dat je acht van de afgelopen tien jaar in het land moet hebben gewoond om in aanmerking te komen voor kindergeld. Dat geldt zowel voor Denen als voor nieuwkomers, waardoor het geen discriminerende maatregel is. Ik begrijp de filosofie achter de internationale en Europese regelgeving, dat je niet mag discrimineren. Maar ik vind het onlogisch dat je geen beleid mag uitstippelen dat van asielzoekers een verhaal met perspectief maakt. Heel concreet: iemand met een leefloon die met een drankverslaving kampt en aan lager wal raakt, zit in een totaal andere situatie dan een vluchteling die in zijn moederland dokter of leerkracht was. Beweren dat je ze allebei op dezelfde manier moet behandelen is gewoon onzin.’

Er is ook bakken kritiek op de manier waarop Europa de vluchtelingenproblematiek aanpakt. De Wever stelde voor om opnieuw onze eigen grenzen te bewaken.
Rutten: ‘Onzin, dat kan natuurlijk helemaal niet. Maar we kunnen wel al snel met de Benelux en enkele kernlanden een paar stappen zetten zoals een gezamenlijke asielprocedure invoeren en vluchtelingenquota afspreken. We hebben in de Benelux drie liberale premiers. Die kunnen het voortouw nemen. Wanneer er lidstaten zijn die geen werk willen maken van de controle van hun buitengrenzen moeten ze niet bij Schengen willen horen. Schengen is de whole deal, de voor- én de nadelen.’

Vorige week wou een jonge Marokkaan met een kalasjnikov een bloedbad aanrichten op een Thalys-trein. Wat zegt dat over onze samenleving?
Rutten: ‘Wat ik nu ga zeggen, is misschien heel erg taboe, maar het terrorisme- en het vluchtelingenvraagstuk kan je niet los zien van elkaar omdat ze minstens voor een deel oorsprong vinden in hetzelfde conflict. Uitspraken als ‘we moeten elke Syrische vluchteling asiel geven’ vind ik bijvoorbeeld onverantwoord en dom. Natuurlijk zijn de meeste vluchtelingen ter goeder trouw en hebben ze niets met terrorisme te maken. Maar van de honderd vluchtelingen uit regio’s als Syrië en Irak hebben er wellicht minstens een paar geen goede bedoelingen. We moeten solidair zijn, maar we mogen niet naïef zijn. Het stoort me dat dat soort vraagstukken in een links-rechtsdebat wordt geplaatst. Daar heeft het niks mee te maken. Wel met het fundamentele evenwicht tussen veiligheid en onze westerse manier van leven. Arm land, als je al niet meer mag nadenken zonder taboes. Laten we het debat niet uit de weg gaan omdat we nog altijd niet weten hoe we met een extreemrechtse grondstroom in ons land moeten omgaan. We hebben die fout gemaakt met het Vlaams Belang, laat ons dat nu niet opnieuw doen omdat de N-VA het grootste stuk van het Vlaams Belang-electoraat heeft opgeslorpt. Dat zou wel heel dom zijn.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud