Advertentie

‘Een regering? Pas als een ratingbureau het zegt'

Bert Kruismans: ‘Walen zijn niet lui. Ze zijn wel trager. In Wallonië ben ik nooit te laat op een afspraak.' ©Debby Termonia

‘Het lachen vergaat mij.’ Bert Kruismans - humorist, Wetstraatwatcher én meest geliefde Vlaming over de taalgrens - ziet geen humor meer in het politieke theater. Anderhalve maand na de verkiezingen is nog maar een van de vijf regeringen gevormd. ‘Les excuses sont faits pour s’en servir. Maar er blijft geen enkel excuus over.’

In brasserie Le Jacquemart in Hotton, aan de oever van de Ourthe, dragen obers stoverij met frieten en trappisten aan. De tent zit goed vol, ondanks het typisch Belgische zomerweer. Aan de tafeltjes rond ons wordt evenveel Frans als Nederlands gesproken. Bert Kruismans (48) trekt met zijn rechterhand een punt van zijn imposante snor in een rechte lijn: ‘Als ik Bart De Wever hoor zeggen dat Vlamingen en Walen niets gemeen hebben, dan vraag ik me af waarover hij het heeft.’

Intussen vijf jaar geleden al stak Kruismans met zijn theatershow ‘La Flandre pour les nuls’ de taalgrens over. ‘Uit mercantiele overwegingen. Ik had in zes jaar tijd met vier theatershows in Vlaanderen rondgetoerd. Ik dacht: ‘Zo kan het niet blijven duren, ik moet mijn markt vergroten.’ Nieuwsgierigheid speelde ook mee. Als ik in Groot-Bijgaarden kom en voor de 700.000ste keer linksaf sla om de Brusselse ring op te rijden, heb ik de drang om rechtsaf te slaan, richting Charleroi en La Louvière. Ik stop graag in dorpen waar de voorbije twintig jaar geen enkele Vlaming voet aan de grond heeft gezet.’

De Walen hebben de Vlaamse stand-upcomedian in de armen gesloten. Zijn jongste show ‘La Bertitude des choses’ - ‘Vaderland’ in het Nederlands - trekt volle zalen. Op de RTBF heeft hij een wekelijkse politieke column en presenteert hij het programma ‘Tournée générale’. Hij wordt de jongste jaren vaker opgevoerd in de Franstalige pers dan in de Nederlandstalige.

Bent u een halve Waal geworden?
Bert Kruismans: ‘Mijn Frans wordt beter en beter. Ik ben hier aangekomen met een soort school-Frans. Vandaag krijg ik soms opmerkingen dat mijn Frans op de radio te goed wordt en ik minder en minder als een Vlaming klink. Maar natuurlijk ben ik geen Waal. Ik werk wel al vijf jaar deeltijds in Wallonië, en heb hier een huisje, vlak bij Hotton, waar ik een deel van het jaar woon. Het andere deel woon ik in Aalst.’

Kortom, u bent een van de laatste echte Belgen.
Kruismans: ‘Noem me geen belgicist. Ik heb niets met vlaggen. Ik ben niet fier om Belg te zijn. Waarom zou ik, het is mij overkomen. Op zich ben ik blij dat ik hier geboren ben, en niet in pakweg Brazilië. We leven in een interessant land, waar veel dingen evident zijn die het elders niet zijn. Maar dat heeft niets met patriottisme of nationalisme te maken.’

‘Ik krijg soms haatmail van flaminganten. Ik schrik soms van hun bitse toon. Ik ben de verpersoonlijking van hun tegendeel. Ik ben een geboren en getogen Vlaming, maar ik vind de plek waar je geboren bent niet doorslaggevend voor wie ik ben. Dat vinden ze zeer destabiliserend. Hij kent er niets van, zeggen ze dan. Maar ik heb rechten gestudeerd, met een specialisatie in staatsrecht. Als u wilt kan ik u haarfijn uitleggen hoe BHV in elkaar zit en hoe de gemeenschappelijke gemeenschapscommissie in Brussel werkt.

‘Ze kunnen zich niet voorstellen dat iemand een andere mening heeft. En ze drukken zich zo graag uit in tegeltjeswijsheden: ‘Omwille van het smeer likt de kat de kandeleer.’ Alles draait om de centen. ‘Kruismans is een parvenue, een nouveau riche, die naar Wallonië getrokken is voor het geld.’ Ik verdien veel minder in Wallonië dan in Vlaanderen. En het verwijt dat ik zo’n cultureel type ben dat zich laaft aan subsidies, klopt ook niet. Ik heb in mijn hele leven nog nooit een subsidie gekregen.’

Wat zijn de vaakst voorkomende misverstanden over Walen?
Kruismans: ‘Walen zijn lui, profiteurs. Dat klopt niet. Ze zijn wel trager. In Wallonië ben ik nooit te laat op een afspraak. Vlamingen én Walen hebben een beeld van elkaar dat dertig jaar geleden misschien klopte, maar vandaag al lang achterhaald is. De Vlamingen denken dat Franstaligen arrogant zijn. Liesbeth Homans zegt dat ze elke dag in Brussel het misprijzen voelt. Ik zou willen dat ze me eens meeneemt, want ik kent dat Brussel niet. En in Wallonië kan ik me er al helemaal niets bij voorstellen. Op de dorpsmarkt in Marcourt worden Vlamingen in het Nederlands aangesproken. Mensen spreken de taal van het geld.’

‘We kennen elkaar niet, we interesseren ons niet in elkaars cultuur. De Franstaligen weten alles over Frankrijk en niks over Vlaanderen. En dus meer over hun buren dan over hun landgenoten. Maar de Vlamingen zijn nog erger: enkel met zichzelf bezig. Omdat we zo rijk zijn, zijn wij, Vlamingen, ontzettend arrogant geworden. We kloppen onszelf zo graag op de borst, we vergelijken ons iets te graag met de Walen. Maar Vlaanderen heeft de hoogste zelfmoordcijfers en nergens in Europa is er meer milieuvervuiling. Onze kinderen moeten perfecte tanden hebben en dus zitten we met z’n allen om halfzes in de file, op weg naar de orthodontist, en daarna naar de muziekschool. We jagen als honden onze eigen staart achterna. In Wallonië zitten veel mensen nog gewoon op een steen voor hun huis, omdat dat niets kost.’

‘Ik kom als presentator vaak in Vlaamse en Waalse bedrijven. Bijna alle sleutelposities zijn ingevuld door Vlamingen en tweetalige Brusselaars. Daardoor denken we dat we beter zijn, slimmer. Dat is gevaarlijk. Vroeger waren Vlamingen haast van nature drietalig. Als je een goede job wilde, moest je Frans kennen. Jongeren vinden het Frans een dode taal, die ze voor niets nodig hebben. Maar zo verliezen we onze ‘unique selling proposition’, als overgangsgebied tussen de Franstalige en de Germaanse cultuur. Als we enkel nog Vlaams en Engels spreken, waarin verschilt een Vlaming dan nog van een Deen of een Nederlander?’

‘Vlamingen praten onder elkaar over de Walen en vice versa. We praten over de afwezigen. Hallucinant vind ik het gebouw van de openbare omroep, met die centrale gang die de VRT scheidt van de RTBF. In het deurtje links zitten Waalse politici over Vlamingen te praten, in het deurtje rechts de Vlamingen over de Walen. Dat is een van de grote problemen: we voeren campagne in onze eigen taalgemeenschap. ‘On ne parle que des absents.’ Er worden leugens verteld over de ander en die leugens worden politiek gerecupereerd. We hebben nationale media nodig, en een federale kieskring. Alle Aalstenaren mogen kiezen wie in de gemeenteraad komt, waarom mogen alle Belgen niet kiezen wie ze in het federale parlement willen?’

Is de toestand hopeloos?
Kruismans: ‘Niet hopeloos, maar wel ernstig. Vorige keer hadden we nog het excuus van BHV, maar vandaag is er geen enkel geldig excuus. BHV is verbannen naar het kerkhof van de Senaat, en niemand vraagt vandaag een staatshervorming. Dus is politiek vandaag vrij simpel: op elk niveau heb je een meerderheid van 50+1 nodig hebben. En toch is anderhalve maand na de verkiezingen enkel nog maar de Duitstalige regering gevormd. Ik vind het onverantwoord hoe iedereen naar iedereen zit te kijken en hoe alles aan elkaar gelinkt wordt. Open VLD wil ook in de Vlaamse regering als ze federaal nodig zijn. De PS vertrouwt het CdH niet, en vreest dat die toch nog in een federaal bad zullen springen. CD&V heeft schrik van de N-VA en van een federale regeringsdeelname zonder het CdH. Geen enkele partij vertrouwt de andere. Deze week blijkt zelfs de as N-VA/CD&V niet zo solide als gedacht.’

BIO

Bert Kruismans (48) studeerde rechten. Hij begon zijn carrière als redacteur en presentator bij Studio Brussel en Donna. Hij werkte als redacteur, scenarist en producer van tv-programma’s voor VRT en VTM. Hij stond mee aan de wieg van The Comedy Circus, het eerste Vlaamse stand-upcomedycollectief. In 2002 beklom hij het podium met zijn eerste onemanshow. In 2009 stak hij als eerste Vlaamse comedian de taalgrens over met zijn Franstalige show ‘La Flandre pour les nuls’. Vandaag speelt hij in Vlaanderen en Wallonië de voorstelling ‘Vaderland/ La Bertitude des choses’. In 2004 won hij de quiz ‘De slimste mens ter wereld’, in 2011 ‘De allerslimste mens ter wereld’.

 

‘Ik ga akkoord met Carl Devos als hij zegt dat regeringen soms te snel gevormd worden en dat het goed is als de dingen vooraf grondig worden doorgepraat. Wellicht was de Vlaamse regering-Peeters II te snel gevormd. Dat voelde je toen er meningsverschillen ontstonden over Oosterweel en het onderwijsdossier. Maar vandaag zijn we op veel niveaus niet eens aan de inhoudelijke gesprekken begonnen. Allemaal zitten ze als duiven in een hok naar elkaar te loeren.’

‘Hoeft het echt zo complex te zijn?Als we een federale staat zijn, dan betekent het toch dat je deelstaatregeringen kan maken zonder dat er een federale regering is. Maar er is geen federalisme in dit land.

Ik zou willen dat de partijen die in de regering stappen dat doen alsof het hun laatste keer is. Ik hoor te vaak zeggen: als we dit doen, dan worden we daar over vijf jaar voor afgestraft. De term ‘kamikazecoalitie’ - een regering met aan Vlaamse kant de N-VA, CD&V en Open VLD en aan Waalse kant enkel de MR - zegt alles. Waarom is het in een federaal land politieke zelfmoord als er slechts een Franstalige partij in de federale regering zit? De gemeenteraad van Antwerpen kan toch ook perfect functioneren als er maar één gemeenteraadslid uit Merksem in zit?’

‘Er werd ons gezegd dat we dankzij de samenvallende verkiezingen nooit meer zo’n regeringscrisis zouden meemaken. Als we niet oppassen, gebeurt het omgekeerde. Mijn haar komt recht als ik politici redeneringen hoor maken in de trant van: Wat moet er met Kris Peeters gebeuren als hij geen federale premier wordt? En met Di Rupo als de PS niet in de federale coalitie zit? Ja zeg, als we ook nog met de postjes gaan rekening houden, geraken we nooit vooruit.’

Wat gaat er volgens u gebeuren?
Kruismans: ‘In Brussel en Wallonië geraken ze er wel uit, in Vlaanderen wellicht ook. Maar een federale regering is niet voor morgen. Bart De Wever heeft er alles aan gedaan om een regering zonder de PS op de been te brengen. Als je zijn nota leest, zie je dat de lat bijna op de grond lag en hij ervan overtuigd is, zoals Didier Reynders zegt dat ‘een regering zonder de PS op zich al een staatshervorming is. Toch was het voor het cdH niet genoeg. ‘Non’ zeggen is hun goed recht in een democratie, maar het toont wel hoe moeilijk het ligt. En een regering zonder de N-VA, een tripartite, daar heeft Cd&V dan weer weinig zin in. Ik begin te denken dat het weer een externe organisatie is, zoals een ratingbureau, die zal bepalen wanneer er een federale regering komt.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud