Gat in begroting van 1,4 miljard euro

©Photo News

Het begrotingstekort is 1,4 miljard euro groter dan de regering eind vorig jaar bij de opmaak van de begroting had beloofd, blijkt uit een rapport van het monitoringcomité, de groep topambtenaren die de begroting opvolgt.

De regering-Michel begint normaal eind deze week met de begrotingscontrole. Het was wachten op het rapport van het monitoringcomité, dat bepaalt hoe het gesteld is met de toestand van de begroting.

Uit het rapport, dat De Tijd kon inkijken, blijkt dat de begroting is ontspoord. Het structureel tekort - dat geen rekening houdt met de evolutie van de conjunctuur en eenmalige ingrepen - van de federale overheid is opgelopen tot 4,5 miljard euro. Dat is 1,4 miljard euro meer dan de regering zelf had geraamd eind vorig jaar bij de opmaak van de begroting.

Dat betekent dat Michel en co. op zoek moeten naar 1,4 miljard euro besparingen of nieuwe belastingen.

Zware dobber

Het stond in de sterren geschreven dat de begrotingscontrole een zware dobber zou worden. Want bij de opmaak van de begroting had de regering de Europese begrotingseisen overboord gegooid ‘om de economische groei niet te fnuiken’.

Europa eist van ons land dat het elk jaar voor 0,6 procent van het bruto binnenlands product of 2,7 miljard euro structurele maatregelen neemt. Maar de regering deed dat niet. Meer van de helft van de inspanning gebeurde via technische correcties en meevallers, en dat zijn vaak geen structurele maatregelen. Zo schreef de regering 368 miljoen euro in als ‘conjuncturele meevaller’, omdat ze ervan uitgaat dat de economie meer zal groeien dan verwacht.

Een verklaring voor de verslechtering van het tekort is een minder goed resultaat in de sociale zekerheid in de sociale zekerheid. Dat komt omdat de spilindex vroeger wordt overschreden dit jaar, waardoor de lonen van ambtenaren en de uitkeringen vroeger omhoog gaan. Voorts leveren een aantal besparingen in de sociale zekerheid minder op dan verhoopt. Zo brengt de poging om langdurig zieken weer aan het werk te helpen, veel minder op dan verwacht.

Nog een reden voor het grotere structurele tekort is de regeringsmaatregel om bedrijven via boetes aan te zetten sneller vooraf te betalen. Daardoor stijgen de inkomsten uit voorafbetalingen dit jaar erg sterk, maar het monitoringcomité oordeelt dat zo’n 1,3 miljard euro ervan eenmalig is.

Scenario's

De komende dagen zullen technici het rapport analyseren. En dan is het aan de regering om te beslissen hoeveel ze zal besparen. Een mogelijkheid is dat de lat lager wordt gelegd, want voor 1,4 miljard euro besparingen zoeken op enkele maanden voor de verkiezingen ligt politiek zeer moeilijk.

Het is geen toeval dat het monitoringcomité ook andere scenario’s heeft berekend. Zo heeft het berekend hoe groot het gat is als rekening wordt gehouden met de verbetering van de toestand van de begroting in 2017. Als de regering het structureel tekort op hetzelde niveau wil houden als in 2017, bedraagt het gat 734 miljoen euro. Een derde berekening gaat over de evolutie van het nominaal begrotingstekort. Dat is verslechterd met 576 miljoen euro. Dat kan nog zakken als de economische groei versterkt. En dat is niet uitgesloten, want de regering houdt voor haar begroting nu rekening met een groei van 1,8 procent, maar sommige banken voorspellen al 2 procent voor dit jaar.

De vraag is voor welk scenario de regering kiest. Als de regering doet wat ze beloofd heeft dan moet ze voor het eerste scenario - een inspanning van 1,4 miljard euro – gaan. Maar het is onwaarschijnlijk dat de regering dat doet. De kans is groot dat ze kiest voor het tweede scenario, een inspanning van 734 miljoen euro.

De regering-Michel moet evenwel rekening houden met Europa, dat van dichtbij opvolgt of België zijn begroting voldoende gezond maakt. Het tekort van de gezamenlijke overheid - het cijfer waar Europa rekening mee houdt - is tussen 2017 en 2018 verslechterd met 1,3 miljard tot 5,3 miljard euro. En dat terwijl Europa elk jaar een verbetering eist met 2,7 miljard euro. Met andere woorden: mocht België de Europese begrotingseisen strikt volgen, zouden de regering-Michel en de regionale regeringen bij de begrotingscontrole 4 miljard euro moeten besparen.

Lees verder

Gesponsorde inhoud

Partner content