column

Goed bestuur is het enige medicijn tegen extreemrechts

Redacteur Politiek & Economie

Hoe omgaan met extreme partijen in de politiek? In hun wekelijkse kroniek buigen Alain Narinx (L’Echo) en Wim Van de Velden (De Tijd) zich over die vraag.

Beste Alain,

Ik kan je alleen maar gelijk geven, Alain. Haat en discriminatie als gevolg van iemands identiteit, huidskleur, godsdienst, seksuele geaardheid of nationaliteit kan nooit worden goedgepraat. Het is de kanker waarop extreemrechts teert. Maar hoe bestrijd je dat?

De aanpak van extreemrechts is altijd al een communautaire twistappel geweest. Aan Franstalige zijde geldt het cordon sanitaire, de politieke schutskring rond het Vlaams Belang, met een heuse omerta. Er heerst zwijgplicht over het Vlaams Belang. Is ooit al eens een interview met een Vlaams Belang-kopstuk in de Franstalige pers gepubliceerd?

Ook in Vlaanderen is lang geprobeerd het Vlaams Belang dood te zwijgen. Het was de Steve Stevaert-doctrine. Hij vergeleek het Vlaams Belang met het gat in de haag. Als je dat gat uit de haag wilde knippen, zou het alleen maar groter worden. Maar die strategie had een nare bijwerking. Ze deed ons de ogen sluiten voor de problemen in de samenleving die in al onze steden - pakweg Antwerpen of Brusssel, maar evenzeer Luik, Charleroi of Verviers - zichtbaar zijn geworden.

Als je nog maar durfde te spreken over integratie, dreigde je weggezet te worden als een Vlaams Belanger. De Wetstraat zweeg, wat leidde tot een groeiend ongenoegen in de Dorpsstraat. Die onvrede is de brandstof voor extreemrechts in Vlaanderen en extreemlinks in Wallonië. Vandaar ook de steunbetuigingen voor Jurgen Conings. Dat is choquerend, zoals je zegt, Alain. Maar het is een realiteit waarvoor je de ogen niet mag sluiten, want dan blijft ze onderhuids smeulen.

In de peilingen is het Vlaams Belang weer uitgegroeid tot de grootste partij van het land. De N-VA kon het gras niet voor de voeten van het Vlaams Belang wegmaaien.

In Vlaanderen was het 'brulboei' Jean-Marie Dedecker die voor het eerst de problemen waarop het Vlaams Belang kapitaliseerde ook durfde te benoemen. Daarna volgde Bart De Wever, die zijn N-VA presenteerde als een fatsoenlijk rechts alternatief. Daarmee kwam een einde aan de lange reeks van verkiezingszeges van het Vlaams Belang. Bij de stembusgang van 2014 raakten Dewinter en co. maar nipt boven de kiesdrempel. Net geen game over.

Intussen lijkt het antidotum van de N-VA uitgewerkt. In de peilingen is het Vlaams Belang weer uitgegroeid tot de grootste partij van het land. De N-VA kon het gras niet voor de voeten van het Vlaams Belang wegmaaien. Als beleidspartij kon de
N-VA het verschil niet maken. Ze kon de belofte van verandering die ze de rechts-conservatieve Vlaamse kiezer had beloofd niet waarmaken.

De N-VA had het Vlaams Belang klein gekregen, maar krijgt het verwijt het Vlaams Belang ook weer groot te hebben gemaakt door die partij achterna te hollen. Door de regering-Michel te doen vallen over het Marakkeshpact, zette de N-VA het migratiethema weer bovenaan de politieke agenda. En dan wint het origineel het altijd van de kopie, zegt een ijzeren wet.

Is het je trouwens opgevallen, Alain, dat MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez met zijn strijd voor de 'laïcité' - waarbij hij het dragen van een hoofddoek bij een overheidsdienst radicaal afwijst - voor het eerst in Franstalig België inspeelt op de onvrede over de lakse politieke houding tegenover migratie. Die onvrede is langs Franstalige zijde volgens mij niet kleiner dan in Vlaanderen. Door erop in te spelen hoopt Bouchez het politiek marktleiderschap in Franstalig België te veroveren.

Maar uiteindelijk is goed bestuur het enige wapen in de strijd tegen de extremen. Hoe saai dat ook mag klinken. In alle eerlijkheid, Alain, ik vrees dat die strijd in België niet kan worden gewonnen. Want Vlaanderen vraagt een eerder rechts beleid, terwijl Wallonië voor een links kiest. Een federale regering kan maar worden gevormd als die communautaire tegenstellingen worden uitgegomd in een beleid dat mossel noch vis is. Dat is het drama van België, waarop de extremen teren.

Lees verder