Advertentie
mijn geld

Gunstregime auteursrechten dooft sneller uit dan gedacht

Minister van Financiën Vincent Van Peteghem. ©Photo News

Voor de hervorming van het gunstregime op de auteursrechten zal de regering finaal maar één overgangsjaar inlassen, blijkt uit het voorontwerp van minister van Financiën Vincent Van Peteghem. Kunstenaars, auteurs, journalisten en spelontwikkelaars blijven buiten schot. Ze krijgen wel strakkere plafonds.

De federale regering besliste tijdens de begrotingsonderhandelingen om het fiscaal aantrekkelijke regime van auteursrechten grondig bij te sturen. De fiscus beschouwt inkomsten uit auteursrechten als een roerend inkomen waarop maar 15 procent roerende voorheffing moet worden betaald. Bovendien mag voor de laagste inkomstenschijf 50 procent aan forfaitaire kosten worden afgetrokken.

De essentie
  • Via het voorontwerp van wet van minister van Financiën Van Peteghem wordt duidelijk dat de regering stevig het mes wil zetten in het fiscaal gunstregime op de auteursrechten.
  • Kunstenaars, letterkundigen en mensen die een door auteursrechten beschermd werk overdragen aan een derde voor mededeling aan het publiek of voor openbare uitvoering, blijven buiten schot.
  • Voor game designers zal geval per geval beoordeeld worden of ze aan de definitie voldoen.
  • Voor wie niet meer van het regime gebruik kan maken, wordt een overgangsperiode van slechts één jaar voorzien.

De regeling werd in 2008 uitgewerkt en was oorspronkelijk bedoeld voor schrijvers en kunstenaars die meerdere jaren over de creatie van een werk doen. Maar omdat die regeling wettelijk heel breed kon worden geïnterpreteerd, kozen in de loop van de jaren diverse sectoren - media, consultancy, informatica, marketing, architecten en advocaten - ervoor om hun personeel of zichzelf deels in auteursrechten uit te betalen. De facto werd het in veel bedrijven een manier om aan loonoptimalisatie te doen in de strijd om talent.

Een game wordt gezien als een gemengd werk. Afhankelijk van een beoordeling geval per geval, komt het design van games dus in aanmerking.

Kabinet van minister Van Peteghem

Tussen 2013 en 2020 steeg het aantal mensen dat gebruikmaakte van de regeling met 152 procent en steeg het aangegeven bedrag met 270 procent, leren cijfers van de Hoge Raad van Financiën. Eind 2020 was voor 399,3 miljoen euro aan auteursrechten aangegeven. In de meeste gevallen ging aan die behandeling een gunstige ruling vooraf, net omdat de huidige wet zo’n brede interpretatie toestaat.

Al jaren hameren instellingen als de Hoge Raad of het Rekenhof erop dat het systeem uit de hand gelopen is en moet worden ingeperkt. Ze kregen een eerste keer gehoor in het fraudeplan dat minister van Financiën Vincent Van Peteghem (CD&V) vorig jaar lanceerde.

Wat is kunst?

Tijdens de begrotingsonderhandelingen werden alleen de contouren en de verwachte opbrengst - 37,5 miljoen euro in 2023 en 75 miljoen in 2024 - vastgelegd. Het bleef voor heel wat sectoren wachten op het voorontwerp van de minister om precies te weten waar ze aan toe zijn. Dat voorontwerp werd maandag neergelegd bij de regering en wordt vandaag dinsdag besproken op een kabinetsoverleg. De Tijd kon de tekst inkijken.

Ruw samengevat kan worden gesteld dat het fiscaal gunstregime nog behouden blijft voor uitvoerders van kunst en letterkunde en mensen 'die een door auteursrechten beschermd werk overdragen aan een derde voor de mededeling aan het publiek of voor een openbare uit- of opvoering'. Dat gaat dus breder dan journalisten, zoals hier eerst stond.

De verhouding tussen klassieke bezoldiging en auteursrechten wordt in het voorstel van Van Peteghem gebetonneerd op 70-30. Alle bestaande rulings vervallen zodra de nieuwe wetgeving van kracht wordt.

Een cruciale vraag is dus hoe breed kunst wordt gedefinieerd. Volgens het kabinet-Van Peteghem valt de audiovisuele sector - die in het economisch wetboek V wordt gedefinieerd - daar ook onder. Voor computerprogramma’s - die in wetboek VI worden opgelijst - geldt dat niet, maar een game wordt dan weer als een gemengd werk gezien. ‘Afhankelijk van een beoordeling geval per geval komt het design van games dus in aanmerking’, aldus het kabinet-Van Peteghem. In de coalitie wordt de vraag gesteld of dat niet tot nieuwe interpretatieproblemen zal leiden.

Overgangsperiode van een jaar

Voor de bedrijven die geen gebruik meer kunnen maken van het regime, geldt een overgangsperiode, maar die is inmiddels flink ingekort. De facto gaat het maar over een jaar meer, namelijk het kalenderjaar 2023.

Concreet stelt Van Peteghem voor dat alle bedrijven die in het kalenderjaar 2022 gebruikmaken van het regime dat ook in 2023 nog kunnen, maar voor de helft. Vandaag komen alle inkomsten onder 64.070 euro in aanmerking voor een behandeling als roerende inkomsten. In het overgangsjaar 2023 wordt dat de helft van dat bedrag, rekening houdend met indexering.

De overgangsperiode wordt beperkt tot een jaar om budgettaire redenen, in plaats van de eerder aangekondigde twee jaar. Al klinkt in de coalitie de vraag of de opbrengst van 37,5 miljoen euro wel wordt behaald als bedrijven tussen vandaag en 31 december 2022 nog kunnen instappen.

70-30

Ook voor de rechthebbenden die van het systeem kunnen blijven gebruikmaken komen er scherpere plafonds. De verhouding tussen klassieke bezoldiging en auteursrechten wordt vastgelegd op 70-30. ‘Dat lost een belangrijk hiaat in de wetgeving op’, zegt specialist Hendrik Putman, tax partner bij KPMG.

Tussen 2008 en 2013 waren er kranten die hun freelancejournalisten 100 procent in auteursrechten betaalden, maar de fiscus vocht dat aan. Daarna kwam er een ruling die een 50-50-verhouding vastlegde. Maar er zijn al een tijdje pleidooien om die verhouding verder bij te stellen. Sowieso vervallen alle bestaande rulings zodra er nieuwe wetgeving is, met respect voor de overgangsperiode van een jaar weliswaar.

Tot slot wordt ook het financieel plafond aangepast aan de realiteit dat kunstenaars vaak een heel onregelmatig inkomen hebben, met uitschieters afhankelijk van hun productie. Het plafond van 64.070 euro wordt voortaan op langere termijn bekeken. ‘Als het gemiddelde inkomen van de jongste vier jaar groter is dan 64.070 euro, kom je niet in aanmerking voor het fiscaal gunstregime. Dan oordeelt de wetgever blijkbaar dat je al genoeg geclaimd hebt’, beoordeelt Putman de wetteksten.

Vrijdag behandelt de regering de programmawet, waarin de hervorming van de auteursrechten valt. Tot dan zijn nog wijzigingen aan de wetteksten mogelijk, al lijken er geen fundamentele meningsverschillen meer.

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie
Gesponsorde inhoud
Tijd Connect
Tijd Connect biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.
Partnercontent
Partner Content biedt organisaties toegang tot het netwerk van De Tijd. De partners zijn verantwoordelijk voor de inhoud.