Haast nergens steeg aantal langdurig zieken sneller dan in België

©ANP XTRA

België kent een hoog aantal langdurig zieken. Bovendien nam hun aantal de voorbije tien jaar snel toe. In een nieuwe studie wijst arbeidsmarktdeskundige Jan Denys op de Belgische institutionele context.

Midden 2020 zaten liefst 460.000 mensen langer dan een jaar ziek thuis. Het aantal langdurig zieken neemt daarmee snel toe. Een Europese vergelijking, opgemaakt door arbeidsmarktexpert Jan Denys van hr-dienstverlener Randstad, leert dat we daarmee bij de ziekste landen van Europa behoren.

Volgens de recentste vergelijkbare cijfers van de Europese statistische dienst Eurostat was in 2019 6,4 procent van de Belgische bevolking tussen 20 en 64 jaar out door ziekte of invaliditeit. In de Europese Unie ligt dat aandeel alleen in Denemarken (7,7%) en Nederland (7,2%) hoger. Het hoge aantal arbeidsongeschikten is een groot probleem om op termijn een werkzaamheidsgraad van 80 procent te halen, zoals de federale regering ambieert.

Het zijn in Europa niet de grijste landen - Duitsland en Italië - die de meeste zieken en invaliden tellen.
Jan Denys
Arbeidsmarktdeskundige Randstad

Het aantal langdurig zieken is in België de voorbije tien jaar sneller toegenomen dan in de meeste andere landen. Tussen 2010 en 2019 gaat het over een toename van 2,2 procentpunten.

Alleen in Ierland (+5,4 procentpunten), Frankrijk (+4,1 procentpunten en Kroatië (+2,6 procentpunten) nam het aantal langdurig zieken sneller toe. In veel andere landen is een stagnatie te zien. In onder meer Zweden is zelfs sprake van een afname.

Impact vergrijzing beperkt

De vergrijzing, een vaak genoemde oorzaak voor de explosie van het aantal zieken, kan volgens Denys geen verklaring bieden. 'Het zijn in Europa niet de grijste landen - Duitsland en Italië - die de meeste zieken en invaliden tellen. Omgekeerd behoren de landen met het hoogste aandeel zieken en invaliden niet tot de grijze landen in Europa. Slechts zeven landen in de EU zijn 'jonger' dan België.'

De verstrengde activering van wie niet aan de slag is en de strengere regels voor vervroegde uittredingsstelsels zoals het brugpensioen bieden volgens Denys geen afdoende verklaring. 'In heel Europa daalde de werkloosheid de voorbije tien jaar, maar slechts in ongeveer de helft van de landen was er een stijging van het aandeel zieken en invaliden.'

Dat het werk in België zwaarder zou zijn dan elders, verwerpt Denys als hypothese. 'België scoort in arbeidsomstandigheden goed tot gemiddeld in Europa en is nooit in de onderste regionen te vinden. België kent ook minder dan gemiddeld nachtwerk.'

Het is de koppeling van een gemakkelijke instroom en een moeilijke uitstroom die mee verantwoordelijk is voor het hoge aandeel zieken en invaliden in dit land.
Jan Denys
Arbeidsmarktdeskundige Randstad

Interne institutionele oorzaken

Denys ziet vooral interne institutionele oorzaken voor de sterke stijging van het aantal zieken. Het gaat over een combinatie van factoren: artsen schrijven werknemers te gemakkelijk ziek en er is te weinig controle of wie langdurig ziek is nog kan werken. 'Onze hypothese is dat de poortwachterfunctie van het stelsel in dit land onvoldoende werkt.'

Omdat ze maximaal na één maand geen loon meer moeten uitbetalen aan een zieke werknemer, worden bedrijven bovendien niet geprikkeld om het probleem aan te pakken. Als bewakers van het systeem worden de ziekenfondsen, die de ziekte-uitkeringen uitbetalen, te weinig gestimuleerd om langdurig zieken aan het werk te helpen. Hetzelfde geldt voor de vakbonden.

'Het is de koppeling van een gemakkelijke instroom en een moeilijke uitstroom die mee verantwoordelijk is voor het hoge aandeel zieken en invaliden in dit land', zegt Denys.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud