Het onoplosbare probleem van Theo Francken

Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA). ©BELGA

De forse taal van de staatssecretaris over de aanpak van illegalen keert als een boemerang terug. Hij liet illegalen met een strafblad vrij, terwijl die net de prioriteit van het terugkeerbeleid zijn.

De strijd tegen illegalen van staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) komt over als een draaideurpolitiek. Hij liet de voorbije week een 100-tal mensen zonder papieren vrij uit gesloten centra, om plaats te maken voor migranten die illegaal via snelwegparkings proberen door te reizen naar het Verenigd Koninkrijk. Hoewel hij dat eerst ontkende, moet de staatssecretaris nu toegeven dat bij de vrijgelaten illegalen mensen met een strafblad zitten.

Dat is pijnlijk voor Francken. Hij zegt sinds zijn aantreden in 2014 dat criminelen de absolute prioriteit van zijn uitwijzingsbeleid zijn, wat resulteerde in recordcijfers van uitgezette criminelen. Regelmatig trekt hij van leer tegen Melchior Wathelet (cdH), die tijdens zijn bewind op asiel criminelen regulariseerde. Francken zegt met zijn administratie te overleggen om te vermijden dat nog illegalen met een strafblad worden vrijgelaten.

De staatssecretaris verdedigt zich door te wijzen op het beperkte aantal plaatsen in de gesloten centra. Er zijn slechts 590 plaatsen, die continu vol zitten met illegalen die wachten op hun repatriëring. Nu de transmigranten die reizen tussen Noord-Frankrijk, het Maximiliaanpark bij Brussel-Noord en de snelwegparkings een nieuwe topprioriteit zijn, moeten uitgeprocedeerde asielzoekers en mensen zonder papieren plaats vrijmaken. In de bestaande capaciteit worden tot 160 plekken exclusief voor die migranten gereserveerd.

Doorschuifpolitiek

De doorschuifpolitiek geldt ook voor de transmigranten. Wie de politie van een parking plukt, wordt sinds vorige week overgebracht naar een nieuw detentiecentrum in Steenokkerzeel. Daar wordt gecheckt wie eventueel opgesloten moet worden met het oog op een uitzetting. De rest wordt na 24 uur vrijgelaten, of eerder: met de politiebus aan het Maximiliaanpark afgezet.

Bij Francken klinkt het dat migranten daar gedropt worden om ze de kans te geven asiel aan te vragen bij het asielloket van de Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) aan Brussel-Noord. De staatssecretaris moest de burgemeester van Steenokkerzeel beloven de migranten niet op zijn grondgebied vrij te laten.

De praktijk leidt tot boosheid bij de politie en de Brusselse burgemeester Philippe Close (PS). Terwijl de federale regering en Francken al ruim een jaar roepen dat ze geen tentenkamp à la Calais willen en dat het park een ronselplek voor smokkelaars is, houden ze het probleem nu mee in stand, luidt de kritiek.

In de zomer kwam het tot een zware ruzie tussen Close en Francken. De Brusselse burgemeester slaat nu terug. De uitspraak van Francken van deze zomer dat hij de situatie in het Maximiliaanpark in twee weken kon oplossen, krijgt hij nu in zijn gezicht terug.

De veiligheid rond het Maximiliaanpark blijft een zorgenkind. Agenten schoten maandagochtend een man neer nadat die een politieman had neergestoken. Vorige week werd bij een ruzie aan het park al een migrant neergestoken. De voorbije weken waren er ook berichten over agressie tegen vrijwilligers in een opvangcentrum voor migranten van een lokaal burgerplatform in Haren. Daar blijken drugsverslaafden, daklozen en illegalen zich te vermengen met de migranten voor wie de opvang echt bedoeld is.

Gesjacher

Het gesjacher met illegalen bewijst nog eens dat uitzetting Franckens achilleshiel is. Minder dan twee op de tien mensen die geen recht op verblijf hebben, keerden vorig jaar effectief terug. Francken stelt dat hij de erfenis van de regering-Di Rupo aan het opkuisen is. Die liet het aantal plekken in gesloten centra zakken tot ongeveer 300.

2
Terugkeer
Minder dan twee op de tien mensen die geen verblijfsrecht hebben, zijn vorig jaar effectief teruggekeerd.

Dat aantal is onder Francken gestegen tot ongeveer 600. Het zal tegen eind dit jaar stijgen tot 722 en boven 1.000 tegen 2021. Francken trekt vrijdag naar de ministerraad met het voorstel voor een extra centrum voor transmigranten. Bij CD&V klinkt intussen dat hij al groen licht en een budget kreeg voor plaatsen die hij nog niet gerealiseerd heeft en die vertraging hebben opgelopen. 'Dat hij daar eerst eens werk van maakt.'

De extra plaatsen kunnen niet alles oplossen. De cijfers tonen dat 70 tot 80 procent van de mensen die in een gesloten centrum belanden, effectief uitgezet worden. Duizenden plaatsen erbij creëren, kost handenvol geld en lijkt geen optie. Opsluiting kost 200 à 300 euro per migrant per dag. Er zijn bovendien naar schatting 100.000 illegalen in ons land. Het is een illusie ze allemaal uit te zetten. Francken geeft toe dat wel vaker criminelen worden vrijgelaten omdat hij ze niet uitgezet krijgt.

Dat is een ander groot pijnpunt van het uitzettingsbeleid. Francken krijgt illegalen niet uitgezet omdat de thuislanden niet meewerken aan hun repatriëring. Daarnaast is het asiel- en vreemdelingenrecht gebetonneerd in nationaal, Europees en internationaal recht, waardoor mensen zich met procedures tegen hun uitwijzing kunnen blijven verzetten.

Het gevolg is dat mensen niet uitgezet kunnen worden of vrijgelaten moeten worden omdat de wettelijk bepaalde maximale opsluitingstermijn is verstreken. Dat blijkt nu met de Servische moeder met vier kinderen in een gesloten familiecentrum, rond wie een vaudeville aan de gang is. Omdat uitzetting in de praktijk vaak onmogelijk is, maakt het de strijd tegen migranten en illegalen onoplosbaar.   

Actieplan

Francken en minister van Binnenlandse Zaken Jan Jambon (N-VA) lanceerden vorige week een actieplan tegen transmigranten. Daarvan blijft nog weinig over nu de illegalen-carrousel het nieuws domineert. Dat is ook vervelend voor de N-VA, die volgende maand met migratie, identiteit en veiligheid naar de gemeenteraadsverkiezingen trekt. Het thema behoort tot het DNA van de partij.

Francken geeft toe dat de strijd tegen illegalen aartsmoeilijk is. 'Toen we in 2015 1,5 miljoen vluchtelingen en migranten in Europa toelieten, wist ik dat dit zou gebeuren', luidt het. Hij legt de falende strijd tegen illegalen op het bord van Europa, dat volgens hem eindelijk werk moet maken van het Australische model. Dat betekent geen toegang meer tot Europa, behalve via legale migratiekanalen, met arbeidsmigranten en vluchtelingen die uit vluchtelingenkampen gehaald worden.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect