Advertentie
analyse

Hoe realistisch zijn de plannen van de regering-De Croo?

De regering-De Croo wil een turbo zetten op de ontwikkeling van Belgische offshorewindparken en gaat onderzoeken of ook in de internationale wateren windenergie ‘geoogst’ kan worden. ©BELGA

Het regeerakkoord van de Vivaldi-regering stelt enkele ambitieuze doelstellingen voorop. Zo moeten meer mensen aan het werk, moet de CO₂-uitstoot naar beneden en moet veel geld komen uit de strijd tegen fraude. Hoe kan de regering-De Croo dat realiseren?

1. Een tewerkstellingsgraad van 80 procent tegen 2030

Op dit moment is 73,6 procent van de Belgen tussen 25 en 64 jaar aan het werk. De tewerkstellingsgraad drukt het aantal werkende mensen uit tegenover het aantal mensen op beroepsleeftijd. Er zijn twee vijvers waaruit gevist kan worden om de tewerkstelling op te drijven.

Enerzijds kunnen werklozen aan een job geholpen worden. Werkzoekenden kunnen aan openstaande vacatures worden gekoppeld, via omscholing en activatieprogramma’s. In ons land is 8,8 procent van de bevolking op arbeidsleeftijd werkloos. Anderzijds zijn er inactieven, mensen op arbeidsleeftijd die wegens ziekte, vervroegd pensioen of ontmoediging niet ter beschikking van de arbeidsmarkt staan. Het gaat om 22,8 procent van de bevolking op arbeidsleeftijd. ‘Om de werkzaamheidsgraad te doen stijgen moeten we naar die laatste groep kijken’, zegt arbeidseconoom Stijn Baert (UGent).

Het regeerakkoord vermeldt weinig concrete maatregelen om de werkzaamheidsgraad te verhogen. De regering wil een conferentie organiseren met de sociale partners en de deelstaten om actieplannen uit te werken. Zelf heeft ze verschillende instrumenten om de tewerkstelling te beïnvloeden. ‘Ze kan het brugpensioen afbouwen, de degressiviteit van de werkloosheidsuitkeringen invoeren of een fiscale verschuiving van arbeid naar consumptie of kapitaal implementeren’, zegt Baert.

©Mediafin

Vlaanderen, Brussel en Wallonië zijn bevoegd voor het activeringsbeleid. Vlaanderen zit met een tewerkstelling van 78 procent bijna op de federale doelstelling. Brussel en Wallonië zitten op respectievelijk 65,8 en 68,4 procent. ‘Je zal Vlaanderen tegen 2030 boven 80 procent moeten duwen om de nationale doelstelling te halen. Brussel en Wallonië naar 80 procent brengen is utopisch’, zegt Baert.

De slechte conjunctuur vergemakkelijkt dat niet. ‘De tewerkstellingsgraad is onder de regering-Michel met 2 procentpunten gestegen, in goede economische tijden. Dan lijkt 10 procentpunten op dit moment moeilijk haalbaar’, zegt Baert. De regering-De Croo mikt de komende jaren op een beperkte stijging. In haar begrotingstabellen rekent ze op terugverdieneffecten van 400 miljoen euro tegen 2024. ‘Als ze gemiddeld rekent op een verbetering van de begroting met 40.000 euro per werkloze die een job vindt, schat ze dat er 10.000 werkenden bijkomen. Dat is een verbetering van amper 0,3 procentpunt’, zegt Baert. Tenzij de regering haar werkgelegenheidsbeleid in de loop van de legislatuur bijstelt, zijn de grootste inspanningen voor na 2025.

2. Forse klimaatambities,maar sleutel niet in handen

De regering-De Croo wil op het Europese toneel voluit de klimaatkaart trekken. Na de Brusselse en de Waalse regering toont nu ook de federale regering zich een pleitbezorger van de Europese klimaatdoelen voor de lidstaten. De regering gaat de Europese Commissie steunen in haar poging de Europese broeikasgasuitstoot tegen 2030 met 55 procent in plaats van met 40 procent terug te dringen. Ze onderschrijft ook de Parijsdoelstelling van klimaatneutraliteit tegen 2050.

De federale ploeg moet echter de Vlaamse regering aan boord krijgen om de ambitieuzere Europese targets te realiseren. Als Europa de doelstellingen voor de lidstaten aanscherpt, liggen de sleutels om die te halen vooral bij de gewesten. De regering-De Croo komt met haar klimaatvoluntarisme dan tegenover de N-VA te staan. Zuhal Demir (N-VA), de Vlaams minister van Energie, toont zich een koele minnaar van de ambitieuzere doelstellingen, terwijl de vorige doelen nog niet eens gehaald zijn.

‘Het grootste deel van de ambitie heeft de federale overheid niet zelf in handen’, zegt Mathias Bienstman, beleidscoördinator bij Bond Beter Leefmilieu. ‘De meeste hefbomen zitten bij de gewesten, zoals gebouwen, transport, landbouwemissies, hernieuwbare energie en energiebesparing. Dat neemt niet weg dat de federale regering in de bevoegdheden die ze in handen heeft belangrijke stappen vooruit wil zetten.’

-55
procent
De regering-De Croo steunt de Europese ambitie om de uitstoot van broeikasgassen tegen 2030 met 55 in plaats van met 40 procent terug te dringen.

De regering-De Croo wil een turbo zetten op de ontwikkeling van Belgische offshorewindparken en gaat onderzoeken of ook in de internationale wateren windenergie ‘geoogst’ kan worden. Er komen forse investeringen in de NMBS en in de spoorinfrastructuur. Vanaf 2026 mogen enkel nog elektrische en emissievrije bedrijfswagens worden aangeschaft en zonder er een timing aan vast te knopen engageren De Croo en co. zich om op termijn de verkoop van wagens op gas en diesel te verbieden.

De regering wil ook de uitbouw van een waterstofnet ondersteunen, inzetten op projecten voor groen gas en voor de opvang van CO₂, en ze wil investeren in het elektriciteitsnet van Elia om de groeiende hoeveelheid hernieuwbare energie te transporteren over het land en over de landsgrenzen.

Of dat volstaat om de uitstoot van broeikasgassen naar beneden te halen zal vooral afhangen van de mate waarin de regering erin slaagt de handen in elkaar te slaan met de gewesten. De Belgische klimaatplannen hebben in het verleden steeds de neiging gehad te verzanden in een jarenlang getouwtrek over wie welke inspanningen moet leveren. Dat Europa miljarden wil vrijmaken voor landen die in de transitie investeren, kan een hefboom zijn om er echt werk van te maken

3. Vermindering gezondheidskloof met 25 procent

Hoogopgeleide en gegoede mensen leven gemiddeld 18 jaar langer in goede
gezondheid dan laagopgeleide en armere mensen. Die kloof moet met 25 procent worden verkleind. Gezonde levensjaren zijn jaren die mensen zonder ziektes of beperkingen doorbrengen. Met 18 jaar is de kloof in gezonde levensverwachting aanzienlijk groter dan de kloof in biologische levensverwachting van vijf jaar. Dat
de regering de groeinorm van het gezondheidsbudget vanaf 2022 opdrijft tot 2,5 procent boven op de inflatie moet die ambitie kracht bijzetten.

Om de gezondheidskloof aan te pakken zijn een pak maatregelen nodig. ‘Vooreerst is het nodig de inkomensongelijkheid terug te dringen. Inkomen hangt nauw samen met gezondheid’, zegt professor huisartsgeneeskunde Jan De Maeseneer (UGent). ‘Daarnaast moet het zorgsysteem toegankelijk en kwaliteitsvol zijn.’ Een maatregel om de toegankelijkheid te verhogen is de afschaffing of verlaging van het remgeld. ‘Zeker in de eerstelijnszorg is dat nodig zodat mensen naar de huisarts kunnen gaan zonder financiële drempel.’

Gezondheidseconoom Lieven Annemans (UGent) pleit voor een uitgebreide toepassing van het globaal medisch dossier. ‘Iedereen moet worden opgevolgd door een huisarts.’ De regeringsverklaring streeft ook naar een rookvrije generatie. ‘Roken is een belangrijke oorzaak voor een verlies van gezonde levensjaren’, zegt Annemans.

4. 1 miljard extra halen uit fraudebestrijding

Volgend jaar 200 miljoen euro extra, 400 miljoen in 2022, 700 miljoen in 2023
en in totaal 1 miljard in 2024. Met die bedragen wil de regering-De Croo de opbrengst uit de strijd tegen de fiscale en sociale fraude doen stijgen deze legislatuur. Maar dat lijkt vooral wishful thinking als je weet welke bedragen de voorbije jaren uit de fraudebestrijding werden gehaald.

Zo kon de Bijzondere Belastinginspectie vorig jaar 294 miljoen euro innen van de belastingaanslagen en invorderingsorders die de vorige jaren waren gevestigd. Dat komt erop neer dat elke BBI-ambtenaar vorig jaar gemiddeld 487.084 euro opbracht. Er zijn dus 200 extra ambtenaren nodig om 100 miljoen euro meer te innen.

De strijd tegen de sociale fraude is er de voorbije jaren al op vooruitgegaan door de inspectiediensten beter te laten samenwerken, maar dan nog bracht dat gespreid over meerdere jaren, tussen 2015 en halfweg 2019,  ‘maar’ 1,1 miljard op.

In het regeerakkoord staat dat de regering onder andere de fiscale regularisatie wil stopzetten eind 2023, wat belastingzondaars kan overtuigen om nog snel te regulariseren. Maar of dat samen met enkele andere maatregelen 1 miljard euro extra zal opleveren, valt te betwijfelen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud