nieuwsanalyse

Informateurs krijgen nog hele zomer

Vande Lanotte en Reynders gingen voor de vijfde keer langs bij de koning om verslag uit te brengen van hun informatiegesprekken. ©Photo News

De federale informateurs Didier Reynders (MR) en Johan Vande Lanotte (sp.a) nemen nog een maand extra om de vorming van een federale regering voor te bereiden. Vlaams formateur Bart De Wever (N-VA) lijkt te versnellen op weg naar een Vlaamse regering.

Reynders en Vande Lanotte hebben voor de vijfde keer bij koning Filip verslag uitgebracht over hun informatieronde. Ze mogen hun verkenning, die meteen na de verkiezingen is begonnen, tot 9 september voortzetten. Op 17 augustus brengen ze tussentijds verslag uit bij de koning.

Het zag er lang naar uit dat ze met lege handen naar het paleis moesten trekken. Dankzij een minidoorbraak zondagavond is er een sprankel hoop. Na lang masseerwerk kregen ze de PS en de N-VA, de dominante politieke krachten in zuid en noord, eindelijk samen in één kamer. Dat was, ondanks herhaaldelijk aandringen van de N-VA, de voorbije twee maanden nooit gelukt omdat de PS niet wilde.

Het lukte niet ze tot een tête-à-tête te verleiden, maar met ook andere partijen aan de tafel ging het wel. Langs Vlaamse kant waren dat Open VLD, CD&V, de sp.a en Groen. Bij de Franstaligen ging het om de MR. Ecolo stuurde zijn kat omdat de partij het nut niet inziet van gesprekken met de N-VA als ze er toch nooit mee wil regeren.

Toxische sfeer

Is een coalitie met de N-VA en de PS geen optie? Er bestaan geen onoverbrugbare kloven, alleen kloven waarover geen brug is gebouwd.
Johan Vande Lanotte
informateur

Meer dan een lichtpunt is het onderonsje niet. Het water is nog veel te diep om over echte, inhoudelijke onderhandelingen te spreken. Reynders en Vande Lanotte distilleerden als voorlopige synthese een nota die ze de zeven partijen voorlegden. De nota wordt de basis om af te toetsen of gemeenschappelijke grond te vinden is.

‘Nu zwaaien de partijen met veto’s over met wie ze niet willen regeren, zonder te zeggen waarom’, zei Vande Lanotte op een persconferentie. Hij wil de toxische sfeer doorbreken door rond een tiental thema’s van iedereen de essentiële punten op te lijsten. Echt inhoudelijke gesprekken over hoe het beleid rond die punten, zoals de begroting, het klimaat, migratie of de arbeidsmarkt, moet worden gevoerd zijn nog niet aan de orde. De aanstelling van een nieuw Europees commissaris is dan weer een job voor de regering in lopende zaken.

Argwaan

Het informateursduo houdt nog de hele week bilaterale gesprekken. Daarna nemen ze een week om hun basisnota met alle input aan te vullen. Dan volgt een week van nieuw overleg tot ze tussentijds naar de koning trekken. Reynders en Vande Lanotte benadrukken dat de tijd dringt omdat de miljardenput in de begroting steeds groter wordt. Maar er mogen geen mirakels worden verwacht. ‘De onderlinge argwaan is groot’, gaf Vande Lanotte toe.

De twee blijven hopen dat een coalitie tussen de N-VA en de PS heel misschien toch kan. Hun belangrijkste piste lijkt nu paars-geel, waarbij de N-VA het geel invult en ook CD&V er eventueel bij kan. De enige andere federale optie, paars-groen, lijkt voorlopig van de baan nu Ecolo uit de dans is gestapt. Dat betekent ook game-over voor Groen omdat de partij duidelijk maakt dat het samen uit, samen thuis is met Ecolo. Daardoor blijven nog zes partijen over, waarvan minstens vijf nodig zijn om federaal aan een meerderheid te raken. De afvalrace zet extra druk op de PS en de N-VA om hun verantwoordelijkheid te nemen.

Magnette

Maar nog voor hun persconferentie had PS-kopstuk Paul Magnette het optimisme van de informateurs al een deuk gegegeven. ‘Als je de programma’s bekijkt, blijft het voor ons onmogelijk’, zei hij na het PS-partijbureau over een eventuele coalitie met de N-VA. Vande Lanotte liet zich daardoor niet ontmoedigen. ‘De definitie van een kloof is dat er van de ene naar de andere kant bruggen gebouwd moeten worden. Er bestaan geen onoverbrugbare kloven, alleen kloven waar geen brug is gebouwd’, riposteer hij. ‘Mocht ik ervan overtuigd zijn dat het geen optie is, zou ik hier niet zitten.’

Als je de programma’s bekijkt, blijft het voor ons onmogelijk.
Paul Magnette
over een samenwerking met de N-VA

Reynders en Vande Lanotte lijken eerder bezig met eliminatie dan met informatie. Het duo lijkt vooral uitsluitsel te willen over een PS-N-VA scenario, om dan eventueel naar alternatieven over te schakelen.

Magnette herhaalde maandag nog eens dat er andere opties zijn dan de N-VA. Hij lanceerde eerder al de piste van paars-groen, aangevuld met CD&V. Dat betekent ook dat Ecolo en Groen niet definitief uitgeschakeld zijn. Het afhaken van Ecolo beïnvloedt ook de PS. Die wil Ecolo absoluut aan boord van de Waalse coalitiegesprekken houden. De grote vrees is dat Ecolo ook daar wegloopt, waardoor de PS dreigt gevangen te raken in een regering met de MR en ze op haar linkerflank geconfronteerd wordt met een horroroppositie van groenen en communisten.

Vlaamse formatie

Aan de Vlaamse kant lijkt formateur De Wever zijn vinger van de pauzeknop te halen. Officieel zette hij de gesprekken een maand geleden on hold omdat hij te weinig zicht had op de federale formatie. Hij wilde vermijden dat hij Vlaams in zee zou gaan met partijen die vervolgens zonder de N-VA een federale regering met een totaal tegengesteld beleid zouden vormen.

Bij Open VLD en CD&V klonk het herhaaldelijk dat ze passen voor federale scenario’s die aan de Vlaamse kant geen meerderheid hebben. ‘Het is duidelijk dat nu eerst de paars-gele piste wordt verkend. Dat geeft ons wat meer houvast om de Vlaamse onderhandelingen te hervatten’, luidt het bij de N-VA. De Wever gebruikte de pauze ook om intern in zijn partij een puzzel te leggen. Door de grote onzekerheid over hoe het federaal zal lopen, staat hij voor een lastige personeelsselectie over wie in de Vlaamse ploeg komt en wie (voorlopig) uit de boot valt.

De Wever heeft donderdag of vrijdag een nieuw gesprek met het Vlaams Belang gepland. De enige vraag lijkt nog te zijn wanneer en hoe die partij er precies afgereden wordt. Het is onduidelijk of ook de sp.a, Open VLD en CD&V langs mogen komen. ‘Iedereen weet wat op de tafel ligt. De Wever wacht nu vooral op een antwoord van de drie partijen, om uit te maken hoe de kaarten het best liggen voor een nieuwe coalitie’, luidt het bij de N-VA. ‘In principe kan nu heel snel duidelijk worden met wie formeel de formatie wordt opgestart.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect