nieuwsanalyse

ING: 'Begrotingsevenwicht in 2018 is onvoldoende'

ING-econoom Philippe Ledent. ©DRIES LUYTEN

Een evenwicht op de begroting tegen 2018 volstaat niet om de Belgische economie en overheidsfinanciën op lange termijn te stabiliseren, zegt ING-econoom Philippe Ledent. Ons land moet de activiteitsgraad opkrikken of de productiviteit verhogen.

Ledent heeft een studie gemaakt over de vooruitzichten van de Belgische economie tot 2050. Hij onderzocht welke aanpassing van het beleid nodig is om op lange termijn een ontsporing van de economie te voorkomen.

In zijn basisscenario veronderstelt hij dat de overheid het begrotingstekort de komende vier jaar wegwerkt. Dat is ook de doelstelling is van de partijen die onderhandelen over de vorming van een federale regering. Dan zullen de kosten van de vergrijzing tegen 2050 het begrotingstekort doen stijgen tot 7 procent van het bruto binnenlands product (bbp) en de overheidsschuld tot 140 procent.

Ledent houdt echter geen rekening met de geplande pensioenhervorming die de kosten van de vergrijzing zal beperken. 'Dat is op dit moment moeilijk te berekenen.' Hij onderzocht de impact van zeven alternatieve scenario's op de langetermijnvooruitzichten van de Belgische economie.

Scenario 1: niets doen. Met andere woorden, de nieuwe federale regering neemt geen maatregelen om het begrotingstekort terug te dringen. De gevolgen zijn dramatisch. De vergrijzing doet tegen 2050 het begrotingstekortstijgen tot 21 procent van het bbp en de overheidsschuld tot ruim 250 procent. 'Niets doen is geen optie', beklemtoont Ledent.'

Scenario 2: de gouden regel (60% overheidsschuld). Als de overheid op termijn de overheidsschuld wil stabiliseren op 60 procent van het bbp en de groei van de uitgaven beperkt tot 0,2 procentpunt boven de groei van het bbp moet zij tussen 2019 en 2039 elk jaar 0,4 procent van het bbp of 1,6 miljard euro besparen. Maar Ledent vindt dat geen goede aanpak. 'Dit zijn bijzonder zware inspanningen. Beleidsmaatregelen die enkel gericht zijn op een boekhoudkundige stabilisering van de overheidsfinanciën zijn economisch en sociaal moeilijk haalbaar.'

Scenario 3: Piketty (grote vermogenstaks). Ledent vroeg zich af welke vermogensbelasting nodig is om de overheidsschuld te stabiliseren. Hij berekende dat de overheid dan elk jaar een extra vermogenstaks van 4,7 procent van het bbp of bijna 20 miljard moet heffen. Dat is meer dan de helft van het inkomen uit vermogen. 'Zo'n ingreep zou leiden tot massale kapitaalvlucht.'

Scenario 4: Kuroda (gouverneur Japanse centrale bank). Wat gebeurt als de Europese Centrale Bank net als de Japanse centrale bank massaal geld zou drukken om de financieringskosten van de overheid tot 2019 te verminderen tot amper 1 procent? Zowel de groei als de inflatie zou stijgen, maar geld drukken is geen oplossing om de overheidsschuld te stabiliseren.

Scenario 5: Deflatie. Als Europa afstevent op 15 jaar deflatie zoals Japan zou dat erg negatieve gevolgen hebben. Dan stijgt de overheidsschuld tot bijna 200 procent. Dat is het slechtste scenario, na helemaal niets doen.

Scenario 6: Optimisme over technologie. 'Als de productiviteit elk jaar met 0,1 procentpunt meer stijgt dan de vergrijzingscommissie veronderstelt, is dat voldoende om de uitdagingen van de toekomst aan te pakken', signaleert Ledent. Maar hij voegt er meteen aan toe dat meer productiviteit niet vanzelfsprekend is. 'De vergrijzingscommissie veronderstelt dat de productiviteit tot 2050 met gemiddeld 1,5 procent per jaar stijgt, driemaal zoveel als de voorbije 15 jaar. Ik vind die hypothese al optimistisch. Een hogere productiviteit vereist betere kwalificaties en investeren in onderzoek en ontwikkeling.'

Scenario 7: Scandinavië (meer jobs). België heeft nu een lage activiteitsgraad. Als ons land de activiteitsgraad 40 jaar lang met 0,15 procentpunt per jaar optrekt, komen we in 2050 boven het Europees gemiddelde maar blijven we onder het niveau van Duitsland en Scandinavië. 5.000 tot 10.000 extra jobs per jaar bovenop de spontane stijging is volgens Ledent voldoende om de overheidsschuld te stabiliseren. 'Er zijn verschillende manieren om de activiteitgraad op te trekken, bijvoorbeeld een verhoging van de effectieve pensioenleeftijd en hervormingen die de structurele werkloosheid verminderen. Dit is het beste scenario', besluit Ledent.

Het valt op dat de overheidsschuld in de 'goede' scenario's 6 en 7 stabiliseert rond 100 procent van het bbp in 2050. Ledent merkt op: 'Het zou beter zijn een lagere overheidsschuld te hebben. Maar we moeten niet streven naar een schuld van 60 procent wanneer de vergrijzingskosten hoog zijn. In beide scenario's zal de schuld na 2050 dalen.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud