Advertentie
analyse

Interne clash bij Hoge Gezondheidsraad verhit kernenergiedebat

©BELGA

Een advies van de Hoge Gezondheidsraad, dat de regering-De Croo kon helpen een beslissing te nemen over de kernuitstap, is na een openlijk conflict onder experten helemaal aangebrand. De interne onenigheid versterkt de polarisatie nog meer.

Het debat over de kernuitstap, dat volgende maand beslecht wordt door de federale regering, is nog maar eens op scherp gezet. De oorzaak is de interne onenigheid in een werkgroep van de Hoge Gezondheidsraad (HGR). Dat wetenschappelijk adviesorgaan dat beleidsmakers adviseert over volksgezondheid publiceerde deze week een nieuw advies over kernenergie. In het rapport van 145 pagina's waarschuwt de HGR voor de risico's van het langlevende nucleaire afval, mogelijke ongevallen en nucleair terrorisme.

Dit rapport is met een opiniërende attitude uitgevoerd in plaats van een wetenschappelijke.
Johan Camps
Expert noodplanning

Drie van de 23 experten weigerden het finale advies te ondertekenen, omdat 'hun wetenschappelijke integriteit en onafhankelijkheid werd aangetast'. Ze wilden zelfs hun naam niet vermeld zien: elke associatie moest vermeden worden 'om hun wetenschappelijke reputatie intact te houden'. De drie experten werken voor het Studiecentrum voor Kernenergie (SCK), een onafhankelijke onderzoeksinstelling die focust op de veiligheid van nucleaire installaties en de ontwikkeling van nucleaire geneeskunde.

‘De regels van wetenschappelijk advies werden niet gevolgd', zegt Johan Camps, expert noodplanning. Hij hekelt de vooringenomenheid van de leden van de werkgroep. ‘Als een element paste in de dominante windrichting, was dat al snel voldoende. Natuurlijk zijn er hiaten in het noodplan, maar die aangrijpen om een advies tegen kernenergie te schrijven, is niet wetenschappelijk. Anekdotiek is geen wetenschap. Dit rapport is met een opiniërende attitude uitgevoerd in plaats van een wetenschappelijke.’

Onder druk

Er is nood aan een zeker vertrouwen in een interdisciplinaire expertengroep. We hebben open geluisterd naar alle standpunten.
Patrick Smeesters
Voorzitter werkgroep kernenergie HGR

Camps en zijn twee collega's, de radiobiologen Bjorn Baselet en Rafi Benotmane, werden naar eigen zeggen onder druk gezet om het rapport toch te onderschrijven. 'We kregen een mail van het wetenschappelijk secretariaat, dat insinueerde dat het onze directie zou contacteren. In de toekomst zouden ze wel twee keer nadenken vooraleer experten van het SCK uit te nodigen.'

Patrick Smeesters, de voorzitter van de werkgroep Kernenergie van de HGR, ontkent dat er druk was om het advies te ondertekenen. 'Er is nood aan een zeker vertrouwen in een interdisciplinaire expertengroep. We hebben open geluisterd naar alle standpunten en zelfs passages aangepast voor de SCK-experten.' Hij is ook stellig dat er geen wetenschappelijke fouten in het advies staan. 'Over de ethische standpunten lopen de meningen vanzelfsprekend uiteen, maar het advies was een compromis voor alle experten.'

Polarisering

Het advies over kernenergie kwam er op eigen initiatief van de HGR, niet op vraag van een minister. De timing van de publicatie - net voor de regering de knoop moet doorhakken over het sluiten van de kerncentrales - is geen toeval. Maar in de plaats van bruikbaar feitelijk advies te verschaffen over een delicate kwestie, helpt de HGR met zijn openlijk straatgevecht het debat geen stap vooruit. Niet alleen haalt de raad met zijn emotionele welles-nietesdiscussie zijn geloofwaardigheid onderuit, ook politiek heeft het aangebrande advies geen nut meer.

Een scheut wetenschappelijke nuchterheid is nochtans meer dan welkom in de gepolariseerde regeringsdiscussie over de kernuitstap. Voor Groen staat veel op het spel: de partij zet alles op alles om de laatste kerncentrales tegen 2025 te sluiten. Tegelijk verzet coalitiepartner MR zich tegen het alternatief, de gascentrales, en vanuit de oppositie en de Vlaamse regering zet ook de N-VA voortdurend druk. Met een naderende deadline, en zonder bruikbaar advies van de HGR, wordt het dossier voor Vivaldi alleen maar heter.

Myrrha

De Hoge Gezondheidsraad laat zich in het advies kritisch uit over het Myrrha-project, een onderzoeksproject voor een nieuw type kernreactor. Dat wordt uitgerold op de SCK-site in Mol, de werkgever van de drie experts die het advies weigerden te ondertekenen.

Ook stelt de HGR zich vragen bij de ‘aanzienlijke’ investering in dit megaproject, liefst 1,6 miljard euro. De eerste fase werd toegekend door de federale regering voor 0,56 miljard euro.

Johan Camps, een van de drie experts, ontkent met klem dat hun weigering iets te maken heeft met de kritische noten over het paradepaardje van het SCK. ‘We zaten daar als onafhankelijke expert, zonder enige sturing van het SCK.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud