Advertentie

Knip in partijfinanciering nog niet voor morgen

De verkiezingszege van het Vlaams Belang in 2019 levert de partij jaarlijks een bonus van 5,5 miljoen euro op. ©BELGA

Zelfkastijding. Daar komt de discussie over het verminderen van de partijdotaties volgens een partijvoorzitter op neer. Voorlopig ligt niets concreets op tafel.

De vragen over de centen die 'wit konijn' Sihame El Kaouakibi van Open VLD heeft gekregen, hebben het debat doen losbarsten over de gulle partijfinanciering, waarmee de politieke partijen zichzelf de voorbije jaren hebben bediend. In 2019 is zo'n 72,2 miljoen euro belastinggeld naar de politieke partijen gegaan, terwijl die begin jaren zeventig slechts zo'n 150.000 euro van de staat kregen.

Eind 2019 had de N-VA een eigen vermogen opgebouwd van bijna 30 miljoen euro, waardoor de Vlaams-nationalisten een haast even grote spaarpot hadden als alle andere Vlaamse partijen samen. De sp.a, CD&V, Open VLD, het Vlaams Belang en Groen beschikten over een gezamenlijk eigen vermogen van 33 miljoen euro. Dat blijkt uit het recentste financieel jaarverslag dat de partijen indienden in de Kamer.

Elke partij krijgt per stem gemiddeld 10 euro per jaar. Het gaat om financieringsstromen vanuit de Kamer en de Senaat en de deelstaatparlementen, die in de kas van de partijhoofdkwartieren terechtkomen. De grootste partij, de N-VA, is de grote slokop, maar zag door het verlies bij de verkiezingen van 2019 haar jaarlijkse dotatie van 13 miljoen naar 10,5 miljoen euro teruglopen. De verkiezingsoverwinning van het Vlaams Belang deed zijn inkomsten met 5,5 miljoen euro per jaar stijgen, waardoor de extreemrechtse partij kan rekenen op een jaarlijkse partijfinanciering van 7,7 miljoen euro.

Versnippering

De traditionele partijen - de christendemocraten, de liberalen en de socialisten - moesten na hun slechte verkiezingsresultaat in 2019 allemaal inboeten. Samen liepen hun inkomsten met zo'n 4 miljoen euro terug. De groenen zagen hun inkomsten met driekwart miljoen euro stijgen naar 4,3 miljoen euro per jaar.

Dat de partijfinanciering de voorbije jaren almaar is toegenomen, heeft te maken met de versnippering van het partijlandschap. Alleen door de bedragen per binnengehaalde stem op te trekken, konden de traditionele partijen hun verkiezingsuitgaven blijven bekostigen. Het neveneffect was en is dat partijen met electoraal de wind in de zeilen, zoals het Vlaams Belang en de N-VA, almaar meer geld in kas kregen.

De herziening van de partijdotaties maakt deel uit van de nieuwe politieke cultuur, waarvan de Vivaldi-coalitie werk wil maken. In het parlement is daarover al meerderheidsoverleg geweest, maar voorstellen voor een vermindering van de partijfinanciering zijn er niet. Het enige wapenfeit is een voorstel van de N-VA om de partijdotaties niet te indexeren, zoals ook is gebeurd tijdens de Zweedse regeerperiode, maar dat heeft de Vivaldi-meerderheid afgeketst.

Winnaars en verliezers

In de wandelgangen van het parlement is te horen dat de partijdotaties 'chefsache' zijn. Daar gaan de partijvoorzitters over. Die vinden misschien wel dat het met wat minder kan, maar ze willen niet in eigen vlees snijden. In Vivaldi-kringen is te horen dat de overheidsdotaties moeten worden begrensd, waardoor ze de grootste partijen, de N-VA en het Vlaams Belang, viseren. Een alternatief dat op hetzelfde neerkomt, is de invoering van een basistoelage met een kleine(re) bijdrage per stem, zoals de socioloog Luc Huyse en de groenen voorstellen.

Als inspanningen van de mensen worden gevraagd, moet de politiek ook een inspanning doen.
Kamerfractieleider CD&V
Servais Verherstraeten

De reden waarom tot nu toe weinig of geen vooruitgang is geboekt in het beperken van de overheidsdotaties, is dat er altijd winnaars en verliezers zijn. Het is maar de vraag of de partijvoorzitters het eens kunnen worden om de partijfinanciering te herzien. De beste kans is als de regering in het najaar echte begrotingsbesprekingen aanvat. 'Als inspanningen van de mensen worden gevraagd, moet de politiek ook een inspanning doen', zegt CD&V-Kamerfractieleider Servais Verherstraeten.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud