nieuwsanalyse

Koning start driedaagse consultatieronde

Koning Filip vrijdagavond bij het ontslag van koninklijk onderhandelaar Koen Geens.

Koning Filip ontvangt alle partijvoorzitters, behalve die van het Vlaams Belang en de PVDA, in de hoop dat hij woensdag iemand het veld in kan sturen, nadat de opdracht van Koen Geens mislukt is.

Als de opdracht van vicepremier Koen Geens (CD&V) al iets heeft geleerd, is het wel dat paars-geel geen optie meer is. Maar er zijn ook diepe wonden geslagen tussen de Parti Socialiste en CD&V, waardoor het nog heel wat masseerwerk zal vereisen voor de optie van een Vivaldi-coalitie met socialisten, liberalen, groenen en christendemocraten weer op de tafel kan komen.

Nadat PS-voorzitter Paul Magnette vrijdag de koninklijke poging van Koen Geens (CD&V) om een regering met de N-VA en de PS op de been te brengen, getorpedeerd had, haalden de PS en CD&V dit weekend nog eens hard naar elkaar uit.

Magnette postte een meme op Instagram waarop te zien is dat CD&V de koninklijke opdrachthouder Geens afschiet, en dan zegt dat het de schuld van de PS is. De kritiek vanuit de Keizerslaan, waar het PS-hoofdkwartier ligt, luidt dat het partijbestuur van CD&V vlak na de aanstelling van Geens als koninklijk opdrachthouder besliste dat hij alleen een coalitie met de N-VA en de PS mocht onderzoeken, zo hekelde Waals minister Pierre-Yves Dermagne (PS) nog eens.

Verwijten

Geens stak zondag zijn ontgoocheling niet weg en verweet Magnette met een 'ezelsstamp' aan de oorzaak te liggen van de mislukking van zijn opdracht. Geens counterde de kritiek vanwege de PS dat hij geen moeite zou hebben gedaan om Vivaldi te proberen. Maar dat was volgens Geens geen optie, omdat bij de start van zijn koninklijke opdracht twee voorzitters, die een sleutelrol spelen, hem zeiden dat Vivaldi morsdood was.

Er was geen tekst van een akkoord, wel een inhoudstafel zonder concrete voorstellen. Als mijnheer Geens het tegendeel beweert, dat hij dan de tekst publiceert.
Paul Magnette
PS-voorzitter

En daarmee was de kous niet af. Magnette pikte het niet dat Geens de schuld voor de mislukking in zijn schoenen schoof. Geens verklaarde dat de inhoudelijke gesprekken goed opgeschoten waren en dat die wat hem betreft een preformatie in gang hadden kunnen zetten. Er lag ook een becijferd plan op tafel.

Inhoudstafel

Magnette bestrijdt evenwel dat een akkoord dichtbij was en vraagt Geens hem het tegendeel te bewijzen. 'Er was geen tekst van een akkoord, het ging louter om een inhoudstafel zonder concrete voorstellen. Als mijnheer Geens het tegendeel beweert, dat hij dan de tekst publiceert.' 

Wel bevestigt de PS dat de begrotingsgesprekken al goed waren opgeschoten. Maar in vergelijking met de begroting van de ontslagnemende Zweedse regering zou voor sociale zaken 1 miljard euro minder uitgetrokken zijn.

'Dat was geen optie. Wij weigeren de factuur van de Zweedse regering te laten betalen door de burgers. Wij willen precies een breuk met de bezuinigingspolitiek van de voorgaande regering', zegt de partijwoordvoerder.

Rust doen weerkeren

De impasse is dus compleet en de wonden zijn nog niet gelikt. De consultatieronde van de koning moet de rust doen weerkeren, in de hoop dat er toch nog een uitweg kan worden gevonden. Maandag ontvangt hij cdH-voorzitter Maxime Prévot als eerste om 15 uur, waarna Groen-voorzitster Meyrem Almaci en N-VA-voorman Bart De Wever worden verwacht.

Een rondvraag van De Tijd bij de politieke partijen leert evenwel dat er nog weinig scenario’s denkbaar zijn.

Open VLD

Na het afschieten van paars-geel ligt het voor de hand dat weer gekeken wordt of de draad niet kan worden opgepikt van een regering zonder de N-VA. De manier waarop de PS en CD&V elkaar de zwartepiet toeschuiven bewijst evenwel dat er nog veel tijd moet overgaan voor CD&V 'overstag' zou gaan. Wat bij CD&V overigens uitgesloten wordt.

Ondertussen is het ook nog maar de vraag of Open VLD Vivaldi aankan, want de Vlaamse liberalen kwamen in zwaar weer toen voorzitster Gwendolyn Rutten de bocht naar paars-groen inzette. Kandidaat-voorzitter Bart Tommelein zei zondag in de VTM-studio dat er snel een regering moet komen, maar voor Egbert Lachaert is dat niet evident. Hij zal een hoge prijs vragen, de nota-Magnette was in zijn ogen 'imbuvable'.

Mathematisch overbodig

Ook de socialisten denken dat een rechts-liberaal sociaal-economisch beleid de prijs is die ze moeten betalen voor Vivaldi. De MR is even incontournabel als de PS. Voor de groenen, en zeker voor Ecolo, is ook dat geen partituur waarop ze willen dansen. Ze waren al ongelukkig met de toegevingen die Magnette had gedaan in de nota-Magnette.

De sp.a-voorzitter Conner Rousseau houdt de Vivaldi-boot af, want de Vlaamse socialisten zijn daar mathematisch niet voor nodig. Ze vrezen ook dat er een hoge prijs aan de liberalen zal moeten worden betaald.

Dat is de reden waarom de sp.a er bij de PS had op aangedrongen toch een poging te doen een regering met de N-VA te vormen, waarbij er een uitruil zou komen tussen het communautaire en het sociale. Met de N-VA erbij zou het regeringswerk over veiligheid en migratie als vanzelf aansluiten bij de 'flinksheid' die Rousseau, zoveel jaren nadat Louis Tobback die weg was ingeslagen, predikt.

'Definitief veto'

De hoop die leefde bij de sp.a en CD&V dat een coalitie met de N-VA en de PS mogelijk was, is nu wel helemaal weg. Geens zei ook dat het in zijn ogen om een 'definitief veto' van de PS tegenover de N-VA gaat. Als de opdracht van Geens iets heeft bijgebracht, is het toch dat.

Bart De Wever en Paul Magnette: niet in één regering te krijgen.

Toch was het volgens Geens inhoudelijk niet onmogelijk om een dans tussen N-VA en PS in te luiden, maar Magnette wil of kan zijn achterban blijkbaar niet in de ogen kijken.

Onder de ex-informateurs Georges-Louis Bouchez (MR) en Joachim Coens (CD&V) was er al een eerste ronde van geven en nemen geweest tussen De Wever en Magnette. En Geens had nu inhoudelijke voorstellen op tafel gelegd, en een budgettair kader geschetst, waarmee hij het Magnette almaar moeilijker aan het maken was om alsnog van de onderhandelingstafel weg te lopen. Dat het toch gebeurde, met een ezelsstamp, was bitter.

Na het ongenadig torpederen van Geens heeft Magnette het nu ook nog maar eens moeilijker gemaakt dat CD&V zou plooien. 'CD&V is geen voetmat', zo maakte Geens duidelijk dat zijn partij niet belachelijk kan worden gemaakt.

Lopende zaken

Een noodscenario is dat de regering-Wilmès in lopende zaken verder aanmoddert. Premier Sophie Wilmès (MR) zou dan een poging kunnen doen om een noodbegroting op te stellen, waarvoor ook de gouverneur van de Nationale Bank Pierre Wunsch een lans heeft gebroken.

Het kan dan dienen als een opstapje naar Vivaldi. Want om een meerderheid te vinden, zal Wilmès steun moeten gaan zoeken bij de linkse partijen. Ook met de N-VA erbij komt de Zweedse restregering niet meer aan een meerderheid.

Een politieke consensus over de centen vinden is echter zowat de kern van het probleem in deze formatie. De linkerzijde wil komaf maken met de Zweedse erfenis, en de maatregelen van de regering-Michel terugdraaien. Het zou voor de liberalen en CD&V neerkomen op een knieval voor de PS en de groenen. Het is dan ook hoogst onzeker of Wilmès nog tijd kan kopen.

Verkiezingen

Als niets meer mogelijk is, dan is er geen andere keuze dan nieuwe verkiezingen te organiseren. Maar zelfs dat ultieme 'feest van de democratie'-scenario is problematisch, want ook voor het organiseren van nieuwe verkiezingen moet een meerderheid worden gevonden. En laat net dat bijna negen maanden na de verkiezingen van 26 mei nog nooit gelukt zijn.

Ook voor het organiseren van nieuwe verkiezingen is een meerderheid in het parlement nodig.

Behalve het Vlaams Belang is ook niemand vragende partij voor verkiezingen, laat staan dat er een partij zou zijn die het initiatief zou durven te nemen om die bal aan het rollen te brengen. Het dreigt tot een complete blokkering van België te  leiden.

Sciencefiction

Puur wiskundig zijn er nog wel wat andere coalities mogelijk, maar het gaat om pure politieke sciencefiction. Maar goed, er is dus wel degelijk een regering zonder de PS mogelijk, net zoals er een Vivaldi-coalitie zonder CD&V mogelijk is.

Gwendolyn Rutten (Open VLD) en Georges-Louis Bouchez (MR).

En wat doet Bart De Wever ondertussen? Die zwijgt, zeker nu Magnette zo driftig de zwartepiet heeft opgeraapt en ermee zwaait. De N-VA-voorzitter heeft zelf een foutloos parcours gereden, waarbij hem niets kan worden verweten. Hij heeft paars-geel alle kansen gegeven. Zelfs het torpederen van Vivaldi was niet zijn werk.

In december was het uitgerekend MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez die verhinderde dat Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten de Vivaldi-trein kon laten vertrekken. En nu heeft Magnette het zelf ook weer moeilijk gemaakt.

De ironie is dat het paleis met de gok om voor Geens te kiezen, en niet voor De Wever, het nu moeilijker heeft gemaakt om naar Vivaldi te draaien. Na een mislukking van De Wever was het misschien makkelijker geweest voor CD&V om met de PS te dansen.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud