Lagere tarieven voor almaar winstgevendere notarissen op komst

Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne. ©BELGA

Minister van Justitie Vincent Van Quickenborne (Open VLD) wil alle kosten die notarissen aanrekenen tegen het licht houden. Een doorlichting toont aan dat ze verouderde en allesbehalve transparante tarieven hanteren én almaar winstgevender zijn.

Het Prijzenobservatorium van de federale overheidsdienst Economie publiceerde woensdagochtend een lijvig rapport met daarin een grondige doorlichting van het notariaat. Dat is een speciale sector. Want notarissen zijn openbare functionarissen met het monopolie om authentieke akten op te stellen. Maar ze ontplooien zich ook meer en meer als ondernemers - vrije beroepers die (juridische) diensten verlenen.

De honoraria die notarissen mogen aanrekenen voor akten zijn al 40 jaar niet meer aangepast. 'Surrealistisch’, vindt minister van Justitie Vincent Van Quickenborne, die een formeel overleg begonnen is met het notariaat om de tarieven te evalueren en in lijn te brengen met die in de buurlanden. ‘Wij willen zeker nadenken over hoe we de tarieven kunnen moderniseren', reageert Jan Sap, de directeur-generaal van de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat.

Ook problematisch is dat het wettelijk kader dat de notariswerking regelt, dateert uit 1950. Heel wat akten die nu evident zijn - zoals een wijziging van het huwelijksstelsel of de fusie van vennootschappen - bestonden niet. Daardoor kunnen notarissen daarvoor zelf hun tarief bepalen. Maar dat doen ze allesbehalve transparant, oordeelt het Prijzenobservatorium. Zulke ‘vrije’ akten zijn al goed voor een kwart van alle akten.

Forfaitaire tarieven zouden het voordeel van de duidelijkheid hebben.
Jan Sap
Directeur-generaal Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat.

De regering wil dat de administratieve kosten bij de aankoop van een gezinswoning forfaitair worden en minstens 10 procent lager dan nu. 'Forfaitaire tarieven zouden het voordeel van de duidelijkheid hebben', vindt ook Sap. Omdat ze jaarlijks voor bijna 40 procent van alle akten tekenen, zijn vastgoedakten een belangrijke winstmotor voor het notariaat.

De vraag is hoe ver het notariaat mee zal springen in de oefening van de regering, die het laatste woord heeft. Van Quickenborne wil niet alleen goedkopere tarieven voor vastgoedakten, maar de tarieven van alle akten aanpassen. Ook kijkt hij naar de honoraria en andere kosten. Hoe meer tariefaanpassingen, hoe groter de impact op de winstgevendheid van de sector. Uit de doorlichting van het Prijzenobservatorium blijkt dat het notariaat winstgevender is dan vergelijkbare sectoren.

Winstgevendheid zit in de lift

Zeker de jongste drie jaar zit de rendabiliteit in de lift. In 2018, het recentste jaar waar cijfers voor beschikbaar zijn, bedroeg de winstmarge (de nettowinst tegenover de omzet) 16,6 procent, tegenover 13,6 procent in 2012. Een kwart van de notarissen haalt een marge van 20 procent of meer. Minder dan 1 procent van de notarissen is verlieslatend. Amper één notaris ging de voorbije drie jaar failliet.

Behalve zijn eigen loon, eventueel de huur van het notarispand (samen 60%) en lonen voor de medewerkers (36%) hebben notarissen weinig operationele kosten.

Rendabeler dan andere (vrije) beroepen

Het verschil met boekhouders en boekhouders-fiscalisten (15% winstmarge), deurwaarders (14,9%) en advocaten (14%) is niet bijster groot. Maar met landmeters (11,2%), ingenieurs (7,1%) en bedrijfsrevisoren (6,3%) is er een duidelijke kloof. Al kan de winstgevendheid van het notariaat - vanwege de strikte reglementering - niet sluitend vergeleken worden met die van andere juridisch-economische dienstverleners en vrije beroepers.

Uit welke activiteiten halen notarissen hun inkomsten?

37 procent van hun transacties zijn vastgoedtransacties. Door de boomende vastgoedmarkt steeg het gemiddelde honorarium per verkoopakte sinds 2000 met bijna 50 procent. Het aantal akten waarvoor notarissen vrij hun tarief mogen bepalen, groeide sinds 2015 met 19 procent. In vergelijking met 2015 wordt er een kwart meer geschonken. Schenkingsakten zijn goed voor 3,5 procent van alle akten.

Gemiddeld werken zeven werknemers in een notariskantoor. Die voeren gemiddeld 936 transacties per jaar uit. De omzet per voltijdse werknemer steeg sinds 2012 met 16 procent naar 264.041 euro in 2018. De nettowinst groeide in diezelfde periode 41 procent tot 43.735 euro per werknemer.

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Gesponsorde inhoud