Liberalen vrezen voor nieuwe belastingen

©BELGA

De financiering is een van de grote knopen in het overleg over een Vivaldi-regering. Een van de redenen waarom MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez wild om zich heen schopt, is de vrees voor nieuwe belastingen.

M et zijn eigengereide optreden heeft Georges-Louis Bouchez afgelopen weekend weinig vrienden gemaakt. Volgens de socialisten, de groenen en CD&V schopt de MR-voorzitter zo wild om zich heen dat het onmogelijk is geworden een Vivaldi-regering met hem te vormen. In zijn eigen partij zien ze dat anders: Bouchez onderhandelt op het scherpst van de snee, valt te horen.

Door de ongewone politieke situatie levert de MR momenteel de premier en bezet de partij zeven ministerposten. Met een Vivaldi-regering moeten de Franstalige liberalen die positie opgeven. Bouchez wil daarom boter bij de vis. Hij zet hoog in door nadrukkelijk het premierschap op te eisen. Tegelijk wil hij een zo liberaal mogelijk regeerakkoord uit de brand slepen. Cruciaal is het afhouden van nieuwe belastingen.

De Vivaldi-partijen leken goed op weg naar een compromis over nieuwe uitgaven. Uit een begrotingsdocument dat De Tijd kon inkijken, blijkt dat minstens 6 miljard euro nodig is als de wensenlijst van de Vivaldi-partijen wordt gerealiseerd (zie inzet). De MR maakt zelfs gewag van 10 miljard euro.

Om een akkoord verteerbaar te maken, zou PS-voorzitter Paul Magnette de tekst bewust vaag houden. In een volgende fase zou hij met nieuwe belastingen op de proppen komen.

Een socialistische trofee zoals de verhoging van het minimumpensioen tot 1.500 euro netto kost 2,3 miljard euro. Het optrekken van alle uitkeringen tot boven de armoededrempel kost 1,75 miljard. De kostprijs van de CD&V-eisen voor het ondersteunen van gezinnen met kinderen, zoals door de belastingvermindering voor een kinderoppas uit te breiden, kan tot meer dan 300 miljoen euro oplopen.

De kosten voor steunmaatregelen aan de bedrijven bedragen bijna 1 miljard euro. Voor bedrijven zou een fiscaal gunstregime worden uitgewerkt zodat ze hun reserves die in de coronacrisis zijn opgesoupeerd weer gemakkelijker kunnen opbouwen. Ook wordt gedacht aan een compensatie voor eenmanszaken, omdat die niet genieten van de verlaging van de vennootschapsbelasting, en aan de verlenging van de fiscale aftrek voor bedrijven die investeren.

Over de begroting spraken de Vivaldi-partijen af dat ze het tekort jaarlijks met minstens 0,1 procent van het bruto binnenlands product (bbp) afbouwen. De onderhandelaars kwamen overeen dat nieuw beleid budgettair neutraal moet zijn.

Wat kosten de plannen?

Technici hebben een inschatting gemaakt van de kostprijs van de
Vivaldi-plannen. Een onderhandelaar wijst erop dat de
hervormingen nog niet zijn afgeklopt: afhankelijk van de kostprijs
zullen sommige volledig, sommige deels en andere niet worden
doorgevoerd. De kostprijs is telkens die in 2024, het laatste jaar
van de legislatuur. Dit zijn de duurste maatregelen:

  • Het verhogen van het minimumpensioen tot 1.500 euro voor
    mensen met een loopbaan van 45 jaar. Wie minder lang heeft
    gewerkt, krijgt minder. Een loopbaan van 30 jaar levert minstens
    1.000 euro op. Kostprijs: 2,3 miljard euro.
  • Het verhogen van de uitkeringen van alleenstaanden tot de
    armoedegrens. Samenwonenden en wie mensen ten laste heeft,
    krijgen een procentueel gelijkaardige verhoging. Kostprijs: 1,75
    miljard.
  • De herfinanciering van justitie en van het asiel- en migratiebeleid.
    Kostprijs: 500 miljoen euro.
    Het invoeren van een ondernemersaftrek voor zelfstandigen met
    een eenmanszaak. Zo worden ze gecompenseerd omdat ze niet
    profiteren van de verlaging van de vennootschapsbelasting.
    Kostprijs: 400 miljoen euro.
  • Het verlengen van de verhoogde investeringsaftrek, waardoor
    kmo’s investeringen in vaste activa langer aan 25 procent van hun
    belastingen kunnen aftrekken. Kostprijs: 259 miljoen euro.
  • Het invoeren van een wederopbouwreserve, waardoor bedrijven
    op een fiscaal gunstige manier hun reserves kunnen aanvullen die
    door de coronacrisis aangetast raakten. Kostprijs: 256 miljoen
    euro

Constructieve ambiguïteit

Niet alle voorstellen van de lijst zullen het halen. Andere zullen slechts gedeeltelijk worden doorgevoerd. Voor die die het wel halen, moet geld worden gezocht. Dat betekent of besparingen of nieuwe belastingen. Toch lijken de socialisten daar niet te zwaar aan te tillen: een uitgave morgen moet niet per se meteen gecompenseerd worden als dat op de langere termijn de groei of de productiviteit aanwakkert.

Bij de liberalen vertrouwen ze het zaakje niet. Meteen een van de redenen waarom de onderhandelingen afgelopen weekend zijn vastgelopen. ‘Constructieve ambiguïteit’, wordt bij de MR gezegd, een term die vaak in diplomatieke middens wordt gebruikt. Om een akkoord verteerbaar te maken, zou PS-voorzitter Paul Magnette de tekst bewust vaag houden. Maar in een volgende fase zou hij met nieuwe belastingen op de proppen komen, die de liberalen dan moeten slikken. ‘Als er belastingverhogingen komen, zal het zonder ons zijn’, klinkt het in de entourage van Bouchez.

Dat Bouchez de gebeten hond is, is volgens de Franstalige liberalen omdat Open VLD zich in een moeilijke onderhandelingspositie bevindt. Als preformateur moet Lachaert een compromis zoeken. Open VLD-onderhandelaar Alexander De Croo zou zich dan weer inhouden om zijn premierambities niet te schaden. Tel daarbij Bouchez’ onconventionele optreden en het verklaart waarom de situatie maandag ontspoorde.

‘Inhoudelijk speelt Bouchez het heel hard’, is bij Open VLD te horen. Het is een van de redenen waarom Lachaert bereid bleek zijn lot aan zijn Franstalige evenknie te verbinden. ‘Maar soms gaat hij te ver’, merkt een liberale bron op. Afgelopen weekend was dat duidelijk het geval, waarna de sp.a een veto tegen verdere onderhandelingen met de Franstalige liberalen stelde.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud