interview

Maggie De Block: ‘Ze dachten mij te kunnen kraken'

Minister Maggie De Block (Open VLD) van Sociale Zaken en Volksgezondheid. ©Dieter Telemans

‘Sommigen zien mij liever weghuppelen omdat het dan aan hen is’, zegt Maggie De Block. Volgens sommige geruchten was haar politieke einde nabij, maar ze is nog lang niet weg. ‘Voor vijf extra jaar op Sociale Zaken en Volksgezondheid teken ik direct.’

Maggie De Block (Open VLD) spiegelt zich aan Roger Federer. De Zwitser domineerde jarenlang het mannentennis, maar kreeg het moeilijk om te winnen van de nieuwe generatie. Een blessure en een comeback later is hij opnieuw de dominante speler. ‘Ook met mij is het nog niet gedaan, wat sommigen ook mogen beweren’, grinnikt De Block. Ze reageert op geruchten dat ze de politiek beu zou zijn. Ze zou het hebben gehad omdat ze niet langer the people’s princess is. Omdat ze, zeker in Wallonië, zwaar onder vuur wordt genomen voor haar besparingen en hervormingen. En omdat in eigen rangen enkele mensen op vinkenslag zitten om haar positie in te nemen.

De geruchten kwamen er omdat 2017 een moeilijk jaar was, op persoonlijk en op politiek vlak. In het begin van het jaar verloor De Block haar schoonzoon. Voor het eerst in jaren was ze ook niet langer de populairste politica van het land - in de poppolls raakte ze zelfs in vrije val. En belangrijke hervormingen zoals die van het ziekenhuislandschap geraakten maar niet goedgekeurd. De voorbije weken werden de geruchten versterkt door enkele mediaoptredens waarin De Block bijzonder gepikeerd reageerde. Een eerste keer na de Franstalige heisa over de hervorming van de borstkankerscreening, een tweede keer nadat de belangenorganisatie van de kinesisten had opgeroepen tot verzet tegen de regering.

Ik heb een kast vol boeken over karaktermoorden in de politiek. De meeste worden gepleegd vanuit de eigen partij.

De Block rolt de ogen als we haar daarmee confronteren. ‘Het is niet omdat wat geruchten circuleren of omdat ik mij eens kwaad maak dat ik het ook écht beu ben.’ 2018 moet voor haar het jaar van de wederopstanding worden. Dat gisteren het licht op groen werd gezet voor de ziekenhuishervorming is in elk geval een opsteker. ‘Het duurt soms allemaal wat langer, maar de resultaten zijn er wel’, zegt de liberale. En in de peilingen maakt ze een remonte. ‘Ik sta nu op mijn gemak op de vierde plaats. Ik sta daar goed.’

U hebt weer zin in de politiek?
Maggie De Block: ‘Maar ik ben het nooit beu geweest. Voor mij persoonlijk was 2017 een moeilijk jaar. Mijn familie heeft veel verdriet moeten verwerken en dan loop je niet de hele dag te lachen en te zwanzen. Maar dat heeft niets te maken met mijn werk. Integendeel, door me te verdiepen in technische dossiers heb ik me er kunnen doorslaan. Ik blijf deze job ontzettend graag doen. Ik begrijp niet waar de signalen dat ik het beu zou zijn vandaan komen. Allez, ik begrijp het wel. Sommigen hebben gedacht: ze ligt onder vuur, we zullen een handje helpen om haar te kraken. Maar ik zet door.’

Het vuur kwam niet alleen van de andere politieke partijen, maar ook uit uw eigen partij. Dat is toch pijnlijk?
De Block: ‘Ik heb een kast vol boeken over karaktermoorden in de politiek. De meeste worden gepleegd vanuit de eigen partij. Sommigen zien mij liever weghuppelen, zodat het aan hen is. Ik heb er niets tegen dat mensen ambitie hebben, die had ik ook. Al heb ik nooit een carrièreplan uitgetekend. Als ik zo’n plan had gehad, was ik zeker geen staatssecretaris voor Asiel en Migratie geworden. Nu doet iedereen alsof dat de gedroomde functie is om een carrière te lanceren, maar toen ik eraan begon, was het een schopstoel. Maar het is niet omdat ik niet aan carrièreplanning doe dat ik ga wijken voor de ambities van anderen.’ (grinnikt)

Heeft het afgelopen jaar littekens nagelaten?
De Block: ‘Ik heb geen littekens. Je moet daar niet flauw over doen: wie minister is, weet dat hij met tegenstand wordt geconfronteerd. Het is geen walk in the park, het is een keiharde stiel waarin je moet vechten voor alles, en waar mensen die niet renderen, worden afgemaakt. Wie populair is, wordt voortdurend onder vuur genomen door iedereen die dat net iets minder is. Daarmee moet je leren leven, al is dat niet altijd gemakkelijk. Dat ik niet meer op één sta in de poppolls, is daarom een opluchting. Ik dacht: zeer goed, laat me nu vooral mijn ding doen.’

Populariteit is toch alles in de politiek?
De Block: ‘Natuurlijk, maar er is een verschil in hoe je populair wordt. Je kunt dat zijn door aan aankondigingspolitiek te doen of door met allerlei nonsens voortdurend in de media te komen. Of door op Twitter grote verklaringen af te leggen en bezig te zijn met steekvlampolitiek. Dat doe ik niet. Ik probeer een beleid te voeren dat evidencebased is en dat goed is voor de patiënt. Ik hoop dat de mensen me daar op het einde van de rit voor belonen.’

Elke minister zegt dat hij vooral beleid wil voeren.
De Block: ‘Maar ik meen het. Ik weet nog hoe kwaad ik als Kamerlid was toen de toenmalige minister van Pensioenen Michel Daerden (PS) kwam vertellen dat de pensioenen nog maar enkele jaren betaalbaar waren om er vervolgens niets aan te doen. Komaan, dat kan toch niet? Als ik geen ambitie zou hebben om te hervormen, was ik beter in mijn dokterspraktijk gebleven. Het belangrijkste vind ik dat de mensen achteraf zeggen: Maggie De Block, die heeft goed werk geleverd op asiel en migratie en voor onze gezondheidszorg.’

Met alternatieve geneeswijzen is nog nooit iemand genezen. Ik voel me ook beter na een warm bad. Daarom krijg ik dat nog niet terug betaald.

Dan moet u wel vaart maken, want veel van uw hervormingen geraken er maar niet door. Hoe komt dat toch?
De Block: ‘Ik ben als een kip die eieren moet uitbroeden. Dat duurt zijn tijd, want de hervormingen vergen veel voorbereiding en veel overleg met alle spelers in de sector. Maar de resultaten zijn er intussen. Er is een oplossing voor de artsenquota, die vastleggen hoeveel artsen er elk jaar in Vlaanderen en Wallonië mogen bijkomen - een communautair zeer beladen dossier. En er is witte rook rond de hervorming van het ziekenhuislandschap. Ziekenhuizen moeten beter samenwerken. Niet elk ziekenhuis zal nog alles kunnen doen, waardoor we betere zorg afleveren en efficiënter kunnen werken. Kijk, voor sommigen gaat alles veel te traag, voor anderen ga ik veel te snel. In de Franstalige media klinkt het dat ik mijn hervormingen er met de snelheid van een tgv doorjaag.’

In Wallonië hebt u een probleem. Kijk naar alle kritiek van de voorbije weken.
De Block:(ferm) Onterechte kritiek.’

Ze is er wel. Anderhalve week geleden verloor u in de Kamer zelfs even uw cool toen het over de borstkankerscreening ging.
De Block: ‘Er werd een vuil politiek spel gespeeld. Aan die hervorming is twaalf jaar gewerkt en alle belangenorganisaties waren erbij betrokken. Volgens studies heeft een screening op borstkanker bij vrouwen die jonger zijn dan 50 weinig zin. Daarom hebben we ook beslist om een screening pas vanaf 45 jaar terug te betalen, behalve voor enkele uitzonderlijke gevallen of voor wie tot een risicogroep behoort. Te veel screenen is ongezond door de bestraling die ermee gepaard gaat. In Wallonië is evenwel een campagne op gang gekomen alsof ik vrouwen borstkanker zou laten krijgen. Daarop is emotioneel gereageerd, zelfs door de voorzitter van de partij van premier Charles Michel (MR). Om de rust te laten terugkeren heb ik de hervorming tijdelijk opgeschort. Maar we gaan ze uiteindelijk wel uitvoeren. Het is de juiste weg.’

U ligt niet alleen onder vuur voor uw hervormingen, maar ook voor uw besparingen van de voorbije jaren.
De Block: ‘Ik bespaar helemaal niet. In het laatste jaar van de legislatuur zal meer dan 3 miljard euro meer naar zorg gaan dan in het eerste jaar. Met dat geld betalen we de vergrijzing en worden meer innovatieve behandelingen terugbetaald. Wel hebben we de forse stijging van de uitgaven afgeremd. Tot enkele jaren geleden stegen de kosten jaarlijks tot 4 procent boven op de inflatie. Dat was onhoudbaar - zelfs de Europese Commissie zei dat. Nu komt er nog 1,5 procent bij. Die inspanning doen we vooral door efficiënter te werken.’

Als minder geld naar zorg gaat dan eerst gedacht, is dat toch een besparing?
De Block: ‘Kostenefficiëntie wordt in België besparen genoemd. Ik noem dat verantwoord beleid. In ons land slikken mensen te veel antibiotica en slaap- en kalmeringsmiddelen. Als we daar iets aan doen, zeggen sommigen dat we de mensen hun slaappillen afpakken. Sorry, die overconsumptie is een probleem voor de volksgezondheid. Net zoals de overconsumptie in de radiologie. Dat is gevaarlijk. Iedereen heeft schrik van de kerncentrales, maar als we mensen te veel bestralen is dat plots geen probleem? Medische beelden zijn geen vakantiekiekjes, hè.’

‘Ik verzin mijn maatregelen niet. Plik plok en hier is een besparing, zo werkt het niet. Alles wat ik doe, is wetenschappelijk verantwoord. Niet iedereen vindt dat leuk, maar dat is dan maar zo. Neem nu al die alternatieve geneeswijzen. Als er geen aanwijzingen zijn dat die werken, betalen we die niet meer terug. Blijkbaar is dat een probleem in Wallonië, want zeven op de tien patiënten hebben vertrouwen in wat ze daar la médecine douce noemen. Hoe komt dat toch? Niemand is daar ooit van genezen. Ja, sommigen voelen zich er beter door. Maar ik voel me ook beter na een warm bad. Daarom krijg ik dat nog niet terugbetaald.’

De regering-Michel wroette de voorbije weken op een reeks dossiers zoals de zware beroepen. Waarom gaat het zo moeilijk?
De Block: ‘Het is alsof iemand die de Kilimanjaro beklimt, zou zeggen: dit is lastig. Natuurlijk is het lastig. Regeren is ook lastig, of dat nu in de regering-Di Rupo of in de regering-Michel is. En al zeker als je de ambitieuze hervormingen doorvoert die wij doorvoeren, want dan bots je op vakbonden en allerhande belangengroepen. Wie daar niet tegen kan, moet maar langs een kabbelend riviertje gaan wandelen.’

Voelt uw partij zich nog goed in de regering, gezien de slechte peilingen?
De Block: ‘We halen 14 procent. Dat betekent dat we standhouden. Natuurlijk mag het altijd meer zijn, maar dat is niet slecht. In een democratie is een liberale partij nodig. We zijn een partij die hervormt, die de belastingen wil vereenvoudigen en die de volgende generaties een mooi land wil nalaten.’

Dat wil elke partij.
De Block: ‘Maar wij geven daar een liberale invulling aan.’

Dat doet de N-VA ook - zeker op sociaal-economisch vlak. En de kiezer blijkt meer warm te lopen voor die partij.
De Block: ‘Ex-premier Guy Verhofstadt heeft op een congres eens gezegd dat de pistolets al waren besteld voor de begrafenis van onze partij. Wel, we liggen nog altijd niet onder de grond. En ze krijgen er ons ook niet onder. Hoe meer partijen ons sociaal-economisch denken kopiëren, hoe beter. Het bewijst dat we het bij het rechte eind hebben. Maar de N-VA en Open VLD, dat is niet hetzelfde, hè. Wij hebben geen communautaire agenda. Dat de N-VA die wel heeft, is niet zo duidelijk omdat ze onder de regering-Michel een communautaire stilstand heeft beloofd. Maar de partij is niet veranderd.’

Kosten efficiëntie wordt in België besparen genoemd. Ik noem dat verantwoord beleid.

Niet alleen de N-VA wil communautaire hervormingen, dat wil ook Zorgnet-Icuro, de grootste zorgkoepel van het land. Is een nieuwe staatshervorming nodig om wat meer orde in de versnipperde bevoegdheden te brengen, zoals topvrouw Margot Cloet vraagt?
De Block: ‘Ik nodig Margot Cloet uit om het te doen. Dat ze op een lijst komt staan, verkozen geraakt en een staatshervorming doorvoert. In de theorie klinkt dat fijn. Ja, het land is ingewikkeld en we steken veel tijd in overleg. Maar het is de keuze van onze voorvaders geweest om via staatshervormingen allerhande bevoegdheden op te knippen.’

Een nieuwe staatshervorming kan dat toch oplossen?
De Block: ‘Dat was de bedoeling van élke staatshervorming. En kijk waar we staan. De zesde staatshervorming heeft tot meer versnippering geleid. In de zorg, maar ook in het klimaat- of mobiliteitsbeleid. Kijk eens hoeveel ministers daarvoor bevoegd zijn. Voor elke kleine hervorming moeten we een kleine diplomatieke conferentie organiseren. Natuurlijk zijn coherentere bevoegdheidspakketten beter, maar de kans is groot dat een nieuwe staatshervorming enkel tot meer versnippering leidt.’

Daarom pleit de N-VA voor confederalisme.
De Block: ‘Dat ze dan eens duidelijk maken hoe ze dat concreet denken te doen. Ik geloof trouwens niet dat alles regionaliseren de oplossing is. Op bepaalde vlakken zouden we er wel bij varen dat bevoegdheden opnieuw naar het federale niveau komen omdat het efficiënter is. Ik denk bijvoorbeeld aan het preventiebeleid.’

Bij de gemeenteraadsverkiezingen trekt u de lijst in het Vlaams-Brabantse Merchtem. Wordt u burgemeester?
De Block: ‘Zolang mijn broer, die burgemeester is, de lijst trok, bleef ik er weg. Nu hij stopt, is aan mij gevraagd om de lijst te trekken. Dan doe ik dat. En wie kandidaat is, moet de ambitie hebben om burgemeester te worden.’

Stopt u als minister als dat lukt?
De Block: ‘Nee, ik doe de rit uit tot 2019. Mijn werk is nog niet af. Voor Merchtem hebben we een sterk plan uitgewerkt en heb ik stevige mensen rond mij. Onze plannen worden ook uitgevoerd als ik enkel titelvoerend burgemeester ben en minister blijf.’

Stapt u in 2019 over naar de lokale politiek?
De Block: ‘Dat hangt van de uitslag van de federale verkiezingen in 2019 af. Maar als mij vijf extra jaren op Sociale Zaken en Volksgezondheid worden aangeboden, dan teken ik direct.’

Maar nu eerst vakantie?
De Block: ‘Ik hoop het. Mijn grote vakantie is door een fipronilei verknald. Zo was er de afgelopen zes jaar altijd wel iets waardoor ik nauwelijks vakantie kon nemen. Mijn man zei onlangs dat we het niveau van een opritrelatie niet meer halen. Vroeger kruisten we elkaar nog wel eens op de oprit, maar zelfs dat lukt tegenwoordig niet meer. Ik hoop daar de komende twee weken iets aan te kunnen doen.’ (lacht)

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content