Meer maskers, machtiger burgemeesters en een schietgebedje

Premier Sophie Wilmès (MR) op de persconferentie na de Nationale Veiligheidsraad. ©Photo News

We moeten vaker een mondmasker dragen en burgemeesters krijgen meer macht in de strijd tegen het coronavirus. Voor de rest hoopt de overheid dat de burger zijn gezond verstand gebruikt.

Voor wie aan het begin van de zomervakantie dacht dat het coronavirus weg was, was het de voorbije dagen hard ontwaken. De voorbije zeven dagen kwamen er dagelijks 193 besmettingen bij, wat 91 procent meer is dan de zeven dagen daarvoor. Vooral de sterke stijging baart zorgen: als het aantal besmettingen zo hard blijft toenemen, zitten we zo weer in de problemen. Zorgwekkend is ook dat het aantal ziekenhuisopnames en het aantal sterfgevallen toeneemt.

Na een vergadering van de Nationale Veiligheidsraad, waarin de federale topministers en de minister-presidenten van de deelstaten zetelen, maakte premier Sophie Wilmès (MR) duidelijk dat ze de situatie ernstig neemt. ‘Hoewel het aantal besmettingen in vrijwel het hele land toeneemt, zijn er in sommige provincies veel grotere en dus zorgwekkende stijgingen’, zei ze. Dat gaat in de eerste instantie over de stad Antwerpen (zie inzet).

De opstoot komt sneller dan verwacht. Zowel de politiek als de virologen hadden gehoopt dat die er pas in het najaar zou komen, als het kouder wordt en we allemaal dichter bij elkaar kruipen. De snelle opflakkering is een probleem, want het contactonderzoek, waarbij de contacten van besmette patiënten worden opgespoord en getest, staat nog niet op punt. Een corona-app is er ook nog niet.

Vaker mondmaskers

In een poging het virus in te dijken verscherpt de Nationale Veiligheidsraad de coronamaatregelen. Zo wordt het verplicht een mondmasker te dragen in publieke gebouwen, op markten en in winkelstraten. Wie in een restaurant of in café rondwandelt, bijvoorbeeld om zich naar een tafel te begeven of om naar het toilet te gaan, moet ook een dragen. Tegelijk komt er net als in Duitsland een registratieplicht in de horeca. Per tafel moet één persoon een e-mailadres of telefoonnummer nalaten, waardoor contacttracers gemakkelijker kunnen nagaan wie met een besmette klant in contact is geweest. Ook wie op reis gaat, moet zijn gegevens delen met de overheid.

In de Nationale Veiligheidsraad is de analyse gemaakt dat het aantal besmettingen stijgt omdat een deel van de bevolking de regels onvoldoende volgt. De getuigenissen over wilde, nachtelijke feestjes zijn talrijk. Om die te voorkomen moeten de nachtwinkels om 22 uur sluiten en wordt de politie gevraagd strenger op te treden. Experts hadden ook aangedrongen om de sociale bubbel tot tien personen te beperken. Velen blijken zich immers niet te houden aan de regel die voorschrijft dat we wekelijks met maximaal 15 anderen contact mogen hebben.

Kleinere bubbel

‘Het aantal contacten afbouwen, had als signaal kunnen tellen’, zegt virologe Erika Vlieghe, de voorzitster van de expertengroep GEES die de overheid bijstaat. Maar de politiek is dat advies niet gevolgd. 'Door de bubbel in te perken straffen we vooral mensen die zich aan de regels houden. Wie meer dan 15 mensen ziet, past zijn gedrag niet plots aan omdat je er maar tien mag zien', klinkt het in politieke kringen. Wel dringt Wilmès erop aan dat mensen de regels nauwgezetter opvolgen. 'De bubbel van 15 is niet definitief. Of we die kunnen behouden, hangt van ieders gedrag af.'

Van vooropgestelde versoepelingen is geen sprake meer. Het plan om op buitenevenementen maximaal 800 in plaats van 400 aanwezigen toe te laten gaat niet door. Voor binnenevenementen blijft de limiet 200 aanwezigen, en komt er dus geen verhoging naar 400. Voor extra nationale verscherpingen past de overheid voorlopig. Er wordt voor een meer lokale aanpak gekozen, waarbij heel wat verantwoordelijkheid bij de burgemeesters wordt gelegd.

Meer macht voor burgemeesters

De redenering is dat er in zwaar getroffen gemeenten een andere aanpak nodig is dan in gemeenten waar de jongste weken niemand is besmet. Of bepaalde evenementen kunnen doorgaan, hangt af van de mate waarin het virus in een bepaalde gemeente circuleert. Bovendien kunnen burgemeesters beter ingrijpen op eventuele overtreders. In plaats van nog strengere maatregelen voor de hele horeca op te leggen is het volgens de politiek beter om cafés en restaurants te sluiten die de regels aan hun laars lappen.

Als het virus zich in een gemeente te sterk manifesteert, kan een burgemeester overgaan tot het sluiten van alle horeca of een lockdown van wijken of de hele gemeente opleggen. De lokale besturen moeten zulke ingrijpende maatregelen, waarvoor minister van Binnenlandse Zaken Pieter De Crem (CD&V) vandaag het wettelijke kader uitrolt, wel overleggen met de provinciegouverneur. Ook het wetenschappelijk instituut Sciensano en het Crisiscentrum worden betrokken. Zij moeten toezien op een zekere coherentie in de maatregelen. Het heeft geen zin dat één gemeente de cafés en restaurants sluit als de inwoners dan naar het naburige dorp trekken.

Of de maatregelen volstaan, wordt door heel wat virologen betwijfeld. Niet alleen Vlieghe maar ook Marc Van Ranst en epidemioloog Pierre Van Damme roepen op het aantal contacten te beperken. In politieke kringen wordt een schietgebedje gemaakt. 'Niemand wil in lockdown en we willen de herwonnen vrijheid niet meteen terugnemen. Maar als bepaalde mensen er de kantjes blijven afrijden, zitten we binnen enkele weken weer in een nationale lockdown. Laat ons hopen dat iedereen zijn gezond verstand begint te gebruiken.'

Zorgen om Antwerpen

Behalve in Waals-Brabant neemt in alle provincies het aantal coronabesmettingen toe. Maar de meeste zorgen zijn er over de stad Antwerpen. De voorbije zeven dagen telde de grootste stad van Vlaanderen 67,5 besmettingen per 100.000 inwoners. Voor zo'n grote stad is dat een alarmerend hoog niveau. Ter vergelijking: in Duitsland moeten gemeenten in lockdown als het aantal besmettingen boven 50 per 100.000 inwoners stijgt.

Navraag leert dat veel Antwerpse besmettingen zich situeren in de allochtone gemeenschap. Virologe Erika Vlieghe wijst erop dat naast op een sterke contactopsporing wordt ingezet op een communicatiecampagne. 'Er is de taalbarrière, waardoor die mensen niet altijd weten wat ze moeten doen als ze besmet zijn. Daarnaast is er een probleem van toegang tot zorg.'

Zowel de politiek als de virologen maken zich zorgen over het Offerfeest eind deze maand, een van de belangrijkste feesten in de islam. Nu het virus weer volop circuleert kunnen de vele familiefeesten werken als een brandversneller. 'Het komt erop aan goed uit te leggen wat de risico's zijn', zegt Vlieghe.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud