nieuwsanalyse

Michel gaat naar Marrakesh, met of zonder N-VA

©ISOPIX

Premier Charles Michel zoekt in de Kamer naar een meerderheid die het VN-migratiepact wil steunen. De N-VA, die tegen het pact is, staat voor de keuze tussen haar principes of de val van de regering.

‘Ik ga naar Marrakesh om de positie van het parlement te verdedigen’, verklaarde premier Charles Michel (MR) gisteren iets na 19 uur op een in der haast bijeengeroepen persconferentie. In Marrakesh wordt volgende week maandag het migratiepact van de Verenigde Naties (VN), waarin spelregels voor migratie zijn vastgelegd, besproken. Op de Algemene Vergadering van de VN in september had Michel verklaard dat ons land het pact zou onderschrijven, maar door het verzet van de N-VA was dat de voorbije weken hoogst onzeker geworden.

Het verzet van de N-VA leidde tot een crisis in de regering, die gisteren tot een climax kwam. Iets na de middag ontplooiden de Vlaams-nationalisten op de sociale media een campagne om uit te leggen waarom ze tegen het pact gekant zijn. Bij een foto van vrouwen in een nikab stelde de partij dat het pact focust op het behoud van de eigen cultuur van de migrant. Bij een foto van een boot met migranten klonk het dan weer dat het pact illegaal verblijf niet langer strafbaar maakt. De verkiezingscampagne leek begonnen.

Onfatsoenlijk

Over de socialemediacampagne van de N-VA spoelde meteen een golf van verontwaardiging. CD&V-vicepremier Kris Peeters sprak over een ‘onfatsoenlijke’ en ‘schandalige campagne’. Open VLD-voorzitster Gwendolyn Rutten had het op Twitter over een ‘campagne tegen mensen’. ‘Dit kan niet’, voegde ze eraan toe. De tweet kreeg bijval van CD&V-voorzitter Wouter Beke.

©Photo News

Elders werd erop gewezen dat de campagne deed denken aan wat het Vlaams Belang doorgaans doet. Vlaams Belang-kopstuk Filip Dewinter zei dat ook met zoveel woorden. ‘Ze had van mij kunnen zijn’, stelde hij in de Kamer, waar gisteren juridische experts werden gehoord over het migratiepact.

Uit die uiteenzetting bleek dat het pact geen onmiddellijk effect heeft in ons land. Zo wordt illegaal verblijf niet uit de strafwet gehaald, zoals de N-VA in haar campagne beweert. Wel zouden rechters zich op het pact kunnen beroepen om bijvoorbeeld de regels rond illegaal verblijf anders te interpreteren. Dat is een risico, maar allesbehalve een zekerheid.

Ook vanuit eigen rangen kreeg de N-VA-campagne kritiek. Peter De Roover, fractieleider in de Kamer, distantieerde zich openlijk. Volgens hem was intern doorgesproken dat een campagne duidelijk moest maken wat de problemen van de N-VA met het migratiepact zijn. Maar over het momentum en de gebruikte slogans en beelden waren er geen afspraken. ‘Dat slogans worden gebruikt is oké, maar dit is niet waar wij voor staan. Het moet voorzichtiger.’

Handpop

Uiteindelijk werd op het N-VA-hoofdkwartier beslist de campagne terug te trekken. ‘Ze was fout’, gaf N-VA-vicepremier Jan Jambon toe toen hij bij de ambtswoning van Michel toekwam voor crisisoverleg. In een toelichting verklaarde de partij dat ze op een ‘laagdrempelige’ manier haar bezwaren over het pact kenbaar wilde maken. ‘Het was geen politieke campagne, het was een informatiecampagne.’ Ook voorzitter Bart De Wever ging door het stof. ‘Er zijn beelden gekozen die niet goed matchen met de inhoud. We erkennen dat er een fout gemaakt is.’

Michel greep de N-VA-campagne aan om de Vlaams-nationalisten in het defensief te duwen. Door het verzet van de N-VA kon hij moeilijk naar Marrakesh vertrekken, want daarvoor had hij het fiat van zijn regering nodig. Dat dreigde, zeker in Franstalig België, het beeld te versterken van Michel als de handpop van de N-VA. Zelf opstappen lag evenzeer moeilijk, want dan dreigde het beeld over te blijven van de man die de gok aanging te regeren met de N-VA maar uiteindelijk moest toegeven dat het is mislukt.

Niet helemaal koosjer

Door de heisa over de N-VA-campagne werd het voor Michel gemakkelijker om de bal richting de Vlaams-nationalisten te trappen. ‘Ik heb kennis genomen van een campagne van één politieke partij inzake migratie. In mijn ogen is het een onaanvaardbare, schandalige en onwaardige campagne’, stelde de premier. Tegelijk kondigde hij aan dat de Kamer over het migratiepact moet stemmen. ‘Het parlement is het huis van de democratie en als we met een dergelijke moeilijke politieke discussie worden geconfronteerd, is het aan hen’, zei hij.

Door de heisa over de N-VA-campagne werd het voor Michel gemakkelijker om de bal richting de Vlaams-nationalisten te trappen.

Michel trekt maandag naar Marrakesh om de beslissing van het parlement te verdedigen. Het betekent dat hij het pact zal onderschrijven, want in de Kamer is er ook zonder de steun van de N-VA een meerderheid voor het migratiepact. Ook met een wisselmeerderheid denkt de premier naar Marrakesh te kunnen, zelfs al is dat volgens grondwetspecialisten juridisch niet helemaal koosjer omdat daar eigenlijk het fiat van een regering voor nodig is. Michel maakte zo duidelijk dat hij niet naar het pijpen van de N-VA danst. Hij vermijdt evenzeer dat hij de zwartepiet krijgt door zelf naar de koning te trekken om zijn ontslag aan te bieden.

En zo moet de N-VA beslissen wat ze met de toegespeelde bal doet. Kamerfractieleider De Roover liet eerder weten dat een wisselmeerderheid betekent dat de N-VA uit de regering wordt geduwd. De partij kan nu de stekker uit de regering trekken, of ze kan alsnog akkoord gaan met een interpretatieve verklaring bij het migratiepact. Michel had zo’n begeleidende tekst, die onder meer uitlegt dat rechters zich niet op het pact kunnen beroepen, als oplossing naar voren geschoven. Nederland en Denemarken hebben eerder al zo’n tekst aangenomen, maar de N-VA heeft altijd laten verstaan dat dat voor haar geen oplossing is.

De N-VA staat voor de keuze: de interpretatieve verklaring aanvaarden en de regering redden, of volharden in haar standpunt en de stekker eruit trekken.

De N-VA staat dus voor de keuze: de interpretatieve verklaring aanvaarden en de regering redden, of volharden in haar standpunt en de stekker eruit trekken. In de partij werd gisteravond druk overlegd over de opties. Het pact goedkeuren blijft de rode lijn, was te horen. En dus lijkt de val van de regering bijzonder dichtbij. Al kan de N-VA nog altijd een inventieve tegenzet doen. Gisteren lieten de Vlaams-nationalisten nog niet in hun kaarten kijken.

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect