analyse

Michel kan Martens-truc bovenhalen om crisis te bezweren

Met negen regeringen op zijn naam was gewezen premier Wilfried Martens een meester in het afwikkelen van regeringscrisissen. ©Photo News

Nu Charles Michel naar creatieve oplossingen zoekt, kan hij inspiratie opdoen bij Wilfried Martens, die in 1991 zijn ministers liet stemmen over een omstreden wapenlevering.

Premier Charles Michel begeeft zich volgens professor grondwettelijk recht Stefan Sottiaux (KU Leuven) op glad ijs als hij maandag naar Marrakesh trekt zonder consensus in zijn regering.

'Michel kan niet naar Marrakesh gaan om te zeggen dat hij die verklaring goedkeurt als een deel van zijn regering daar niet mee akkoord gaat, ook al heeft het parlement zijn goedkeuring gegeven. Als hij dat wel doet, breekt hij met een belangrijke grondwettelijke traditie en stelt hij een gevaarlijk precedent', meent Sottiaux.

In diplomatieke kringen wordt erop gewezen dat er al ooit beslissingen zijn genomen door het parlement, zoals in de zomer van 2011 toen er beslist werd om Libië met Belgische F-16's te bombarderen. De regering-Leterme was toen in lopende zaken, maar had wel in consensus beslist om de kwestie over te laten aan het parlement.

Ministers stemmen

Dat Michel naar Marrakesh trekt, heeft vooral een symbolische waarde. De finale goedkeuring van het VN-migratiepact zal maandag niet in Marrakesh plaatsvinden, maar op 19 december in New York. De premier is er dus nog niet. In New York zal hij de steun moeten hebben van zijn voltallige regering om het VN-pact goed te keuren. En daar knelt het schoentje.

Als de N-VA-ministers in de regering blijven zitten en zich blijven verzetten tegen het VN-migratiepact, komt Michel wel in een heel moeilijk parket terecht. Hij kan dan eigenlijk niets anders doen dan zich onthouden in New York.

In de zoektocht naar een creatieve oplossing kan Michel wel inspiratie halen uit de manier waarop toenmalig premier Wilfried Martens in 1991 de regeringscrisis over wapenleveringen aan landen in de Perzische Golf aanpakte. Op zondag 29 september 1991 liet hij zijn ministers over de kwestie stemmen. 'Zoals verwacht stemden de VU-ministers Hugo Schiltz en André Geens tegen, wat betekende dat zij uit de regering stapten', schreef Martens in zijn memoires.

Om de pariteit te herstellen in zijn regering, en dus evenveel Nederlandstalige als Franstalige ministers te hebben, promoveerde hij de staatssecretarissen Erik Derycke (sp.a) en Wivina Demeester (CD&V) tot minister.

Patstelling doorbreken

Het zou de patstelling nu ook kunnen doorbreken, al herhaalt de geschiedenis zich nooit helemaal. Martens kon immers makkelijk voortdoen met zijn regering, hij had ook zonder de VU een meerderheid. De regering-Michel heeft zonder de N-VA geen meerderheid meer.

Een mogelijk scenario is dan wel dat Michel zou voortgaan met een minderheidsregering van de MR, Open VLD en CD&V. De premier zal dan wel de pariteit in die minderheidsregering moeten herstellen.

De staatssecretarissen Pieter De Crem (CD&V) en Philippe De Backer (Open VLD) zouden dan gepromoveerd kunnen worden tot minister voor nog enkele maanden. En er zal nog een derde Nederlandstalige minister moeten worden gevonden, of Michel zou een van zijn Franstalige ministers moeten schrappen. 

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect