interview

'Migrantensmokkel verschuift opnieuw naar België'

Door de draconische beveiliging van de havens van Calais en Duinkerke verleggen de mensensmokkelaars hun activiteiten nog meer naar Zeebrugge. ©EPA

'De havens van Zeebrugge en Oostende blijven zo lek als een mand. Zolang daar niets aan gebeurt, zullen smokkelbendes massaal migranten blijven aanvoeren', zegt Nico Paelinck, korpschef van de politiezone Westkust.

De politie ontruimde afgelopen week in Jabbeke en Zeebrugge twee kampen met een honderdtal migranten. Staatssecretaris voor Asiel en Migratie Theo Francken (N-VA) en Brussels burgemeester Philippe Close (PS) bikkelen opnieuw over het lot van de honderden migranten in het Maximiliaanpark bij station Brussel-Noord. Met 6.431 onderscheppingen in de eerste zeven maanden van dit jaar stevent het aantal transmigranten - mensen zonder geldige papieren die door ons land reizen om naar het Verenigd Koninkrijk over te steken - op een nieuw record af. De migratiecrisis, die permanent sluimert, lijkt weer op te flakkeren.

'Het is het waterbedeffect. Duw je het op één plek omlaag, komt het elders omhoog.' De korpschef van de politiezone westkust, Nico Paelinck, is specialist in de problematiek van de smokkel met migranten. Hij volgt de routes van smokkelaars en migranten langs de E40 - die in De Panne dwars door zijn politiezone loopt - al jaren op de voet. 'De nieuwe regering-Macron in Frankrijk treedt een pak harder op. De Fransen hebben de voorbije maanden een aantal migrantenkampen bij Calais en Duinkerke ontmanteld, de politiepatrouilles zijn fors opgeschroefd en de Noord-Franse havens en snelwegparkings zitten potdicht. Het gevolg daarvan is een verschuiving naar België. De smokkelbendes volgen de weg van de minste weerstand, en die loopt dus over ons land.'

Waar loopt het mis?

Nico Paelinck: 'Je lost het probleem niet op door de parkings langs de snelweg E40 en de havens van Zeebrugge te beveiligen met een omheining en vier camera's. Vergelijk dat met Calais en Duinkerke. Die krijgen van de Britten geld, technische hulp en douaniers. De Fransen zetten zelf ook massief privébewakingsbedrijven en camerasystemen in.'

'Daarnaast zijn alle parkings van de Belgische grens in Adinkerke tot aan hun Noord-Franse havens ofwel helemaal gesloten ofwel extreem zwaar beveiligd. Bij ons zijn er wel bewakingsmaatregelen genomen, maar veel minder ingrijpend, waardoor havens en parkings zo lek als een mand blijven. De smokkelaars weten dat ze vanuit Zeebrugge en straks ook Oostende (waar binnenkort een nieuwe ferrylijn opstart) een goede kans hebben op een succesvolle overtocht. Dus blijven ze migranten aanvoeren.'  

Wat moet er gebeuren?

Paelinck: 'Smokkelaars moeten beseffen dat onze havens geen eindbestemming zijn om relatief simpel naar Engeland over te steken. Dat bereik je door strenge bewaking. Als de Britten de Fransen financiële steun geven, dan zouden wij dat ook moeten krijgen, zoals de West-Vlaamse gouverneur eist. Het beleid moet ook consequenter. De ene burgemeester is superstreng en verjaagt de migranten, terwijl de andere toleranter is en hun verblijf gedoogt, zoals de voorbije jaren in Zeebrugge en Brussel is gebeurd. Tot het plots een groot probleem wordt, de verkiezingen naderen en keiharde actie wordt geëist. Maar mijn agenten kunnen nu - midden in het toeristische topseizoen - overbevraagd. Het is werk dat bovenop ons gewone takenpakket komt. Het is niet zoals in Frankrijk, waar een gespecialiseerde cel alleen maar werkt op de ontmanteling van de smokkelbendes. Zij volgen de bendes van vertrekpunt van migranten in Zuid-Europa tot de eindbestemming in het Verenigd Koninkrijk, waar het geld uitbetaald wordt.' 

Wordt er eigenlijk samengewerkt met Franse en Britse collega's?

Paelinck: 'Zeker. Ik hou wel mijn hart vast voor de Brexit. De Britten zijn nooit lid geweest nu van de Schengenzone voor vrij verkeer, maar er is wel al jaren veel informatie-uitwisseling tussen mijn agenten en hun directe Britse collega's. Eens het Verenigd Koninkrijk helemaal uit de EU is gestapt, vrees ik dat de informatiestroom helemaal zal opdrogen. Terwijl de info van onze collega's over het Kanaal cruciaal is om de bendes in kaart te brengen. De grote kopstukken opereren vaak vanuit Engeland.'

Wie zijn die bendes?

Paelinck: 'Het zijn vooral Koerden, Albanezen en Eritreeërs. Wij krijgen hier het meest te maken met Koerdische bendes. Zij opereren vanuit het kamp La Linière bij Grande Synthe in de buurt van Duinkerke, op een dikke kilometer van een kamp dat eerder ontruimd is. La Linière ontstond uit de winteropvang die ngo's op vraag van de lokale groene burgemeester inrichtten. In de zomer verzamelen ze vlakbij in een bos in Puythouck, waar 200 à 300 mensen zitten. Het is de groep die betrokken was bij het transport van het gezin van de kleuter Mawda (die bij een politie-achtervoling stierf door een verdwaalde politiekogel). De bende bedient mensen die iets kapitaalkrachtiger zijn omdat ze met een abonnementsformule werken. De overtocht is gegarandeerd, hoeveel pogingen het ook vraagt, en betaling gebeurt pas bij aankomst in Engeland. Dat verklaart mee waarom de migranten in het busje, waarin Mawda en haar ouders zaten, niet willen meewerken aan het onderzoek. Ze hebben een lopend abonnement met de smokkelbende.'

Hoe verloopt het transport?

Paelinck: 'Alleen de Koerden gebruiken auto's en busjes om mensen tot bij de trucks op de snelwegparkings te brengen. De andere bendes zetten mensen op het openbaar vervoer, de trein en kusttram. Populaire lijnen zijn Brussel-Brugge, Rijsel-Kortrijk-Brugge, Adinkerke-Brugge en de kusttram naar Zeebrugge. De Koerden zetten de mensen weliswaar af, maar komen ze niet halen als het mislukt in de laadruimte van een truck of container te kruipen. Dat maakt de gratis bus tussen Adinkerke en Duinkerke ook tot een populaire pendeldienst. De smokkel gebeurt alleen 's nachts, tegen vijf uur 's ochtend keren de migranten terug naar Brussel of Noord-Frankrijk, om het een paar dagen of weken later opnieuw te proberen. De bendes hebben vaak ook elk de hegemonie over een bepaalde route, zoals de Eurotunnel of de parkings.'

Ontplooien die bendes ook andere criminele activiteiten?

Paelinck: 'Nee. De mensensmokkel is intussen lucratiever dan drugshandel, waardoor de smokkelaars zich exclusief concentreren op transport. Ze zorgen ook zelf voor eten en slaapplek voor de migranten, zodat het uitzonderlijk is dat er inbraken zijn of diefstallen om aan eten of warme kleren en dekens te raken. De bendes worden wel gewelddadiger, ook omdat ze minder vrij spel hebben dan vroeger. Ze rammen onze achtervolgingsteam en ze schieten sneller dan vroeger. Het wordt wel steeds moeilijker ze te klissen. Vroeger konden we de 'runners' er bij onderscheppingen snel uithalen, omdat zijn veel cash geld op zak hadden en een vijftal gsm's. Nu zetten de bendes migranten in om achter het stuur te kruipen, omdat ze het te risicovol vinden worden. Na een paar succesvolle ritten krijgen de migranten zelf de kans achterin een truck de oversteek te maken.'

Staatssecretaris Francken maakt opnieuw misbaar over de ngo's die de migranten helpen. Wat vindt u daarvan?

Paelinck: 'Ik heb daar vanuit menselijk oogpunt bijzonder veel begrip voor. Het zijn sukkelaars die vaak in precaire omstandigheden zitten. Maar de hulp heeft ook een duister kantje. De smokkelbendes zwaaien in die kampen - sinds de ontmanteling van een aantal grote kampen zijn er nu vele kleintjes verspreid over Noord-Frankrijk - vaak de plak. In La Linière komen alleen Iraakse, Turkse of Syrische Koerden binnen. Afghanen, Eritreeers en andere zwart-Afrikanen worden geweerd. Mijn Franse collega's zeggen dat er geweld wordt gebruikt tegen het personeel van de ngo's, die worden afgedreigd om niet naar de politie te stappen. Ondanks het harde optreden van de Franse politie zitten er rond Calais ook alweer 700 mensen, die voedsel en medische hulp krijgen van de ngo's. Hetzelfde gebeurt ook in Brussel.'

Dus de hulp van ngo's moet stoppen?

Paelinck: 'Het helpt in elk geval niet. De Fransen verspreiden migranten uit de kampen intussen in opvangcentra in heel Frankrijk. Maar ik hoor van mijn Franse collega's dat mensen die naar opvangcentra in de Pyreneeën gestuurd worden, twee dagen later terug in Calais staan. Alles wat de smokkelaars faciliteert, is een slecht idee. Ik snap bijvoorbeeld ook niet waarom de spoorwegpolitie geen controles doet op de treinen naar West-Vlaanderen. Alle 350 agenten worden in Brussel geconcentreerd. Het hoeft niet te verbazen dat de treinen steeds populairder worden als smokkelroute.'

Lees verder

Advertentie
Advertentie
Advertentie
Advertentie

Gesponsorde inhoud

Partner content