Miljardenrekening Regie der Gebouwen klopt niet

De Regie heeft het vastgoedpatrimonium van de staat met minstens 1,4 miljard euro overschat. ©regie der gebouwen

De miljardenrekeningen van de Regie der Gebouwen zijn grotendeels onbetrouwbaar en voor 2018 is er zelfs geen algemene rekening opgesteld. Bij gebrek aan boekhouders en software.

Afgelopen weekend maakte De Tijd bekend dat een auditrapport van de Inspectie van Financiën brandhout maakt van de manier waarop grote vastgoedprojecten worden beheerd door de Regie der Gebouwen. Volgens de Inspectie zijn er alleen al tientallen miljoenen euro’s verspild bij het project rond het hoofdkantoor van de federale politie. Maar ook de miljardenboekhouding van de Regie der Gebouwen is een puinhoop, zo blijkt uit het laatste verslag dat het Rekenhof daarover opstelde.

‘Voor het jaar 2018 heeft de Regie der Gebouwen zijn algemene rekening niet opgemaakt’, begint het verslag van het Rekenhof. Maar ook de rekeningen van de vorige jaren vormen een probleem. Pas vorig jaar heeft de Regie eindelijk werk gemaakt van zijn rekeningen over de jaren 2015, 2016 en 2017. Maar de kwaliteit daarvan is zo ‘ondermaats’ dat het Rekenhof die rekeningen als ‘niet gecontroleerd verklaard’, net als de rekeningen van 2012, 2013 én 2014.

Meer dan 97 procent van de balans bevat cijfers die geen getrouwe weergave van de werkelijkheid zijn.
rekenhof in een rapport

Het Rekenhof hekelt dat de Regie nog altijd een boekhoudplan van 1988 gebruikt voor haar algemene boekhouding. ‘Daardoor geeft de jaarrekening geen getrouw beeld van het vermogen, de financiële situatie en het resultaat van de instelling’, luidt het. De Regie moet voor haar jaarbalansen over 2015, 2016 en 2017 trouwens zelf toegeven dat liefst 97 procent van de totale balans geen getrouwe weergave is van de werkelijkheid.

Veruit de belangrijkste post in de balans is het vastgoedpatrimonium dat de Regie beheert voor de staat. Dat is volgens de laatste cijfers, op 31 december 2017, gewaardeerd op 7,1 miljard euro. Maar door het verouderde boekhoudplan geeft dat geen getrouw beeld van de echte waarde van de gebouwen. ‘Deze rekening is met minimaal 1,4 miljard euro overschat’, besluit het Rekenhof.

De Regie mist ook een procedure om openstaande vorderingen systematisch op te volgen. Daardoor moet 10 procent van de vorderingen als ‘dubieus’ beschouwd worden. Sommige vorderingen staan intussen al 20 jaar open.

IT

Waar knelt het schoentje? De Regie heeft te weinig boekhoudpersoneel, stelt het Rekenhof. En ook de boekhoudsoftware die wordt gebruikt, is al jaren niet aangepast. Bij het maken van de rekeningen komen ook nog te veel risicovolle, manuele handelingen kijken.

Ook de dienst-interne controle van de Regie der Gebouwen doet de wenkbrauwen fronsen. Daar werken maar vijf mensen, maar omdat het team nog andere taken heeft, zijn er in werkelijkheid maar 1,5 voltijdse medewerkers bezig met ‘interne beheersing’. ‘Bovendien is de financiële dienst die bevoegd is voor de algemene boekhouding, sterk afhankelijk van één medewerker. Dat houdt risico’s in’, waarschuwt het Rekenhof.

De IT-dienst geeft zelf aan over te weinig technisch gekwalificeerd personeel te beschikken.
Rapport Rekenhof

En de IT-dienst van de Regie is er niet beter aan toe. ‘De IT-dienst geeft zelf aan over te weinig technisch gekwalificeerd personeel te beschikken’, schrijft het Rekenhof. ‘Vervangingen verlopen moeizaam. De Regie beschikt niet over een langetermijnplan voor IT dat gekoppeld is aan een langetermijnbudget. En het budget op korte termijn is weinig gedetailleerd.’

Er zijn ook veiligheidsrisico’s. Het Rekenhof stelt vast dat veel mensen toegang hebben tot de computerserverruimte van de Regie, ook soms externen. De IT-dienst is zelfs niet altijd op de hoogte wie de serverruimte binnenkomt. En als er stroomonderbrekingen zijn, weet de IT-dienst dat niet altijd, waardoor gevoelige IT-apparatuur in gevaar komt.

Rekenhof

Er moeten nu dringend maatregelen komen, besluit het Rekenhof. ‘Omdat de rekeningen van de Regie moeten worden geïntegreerd in de jaarrekening van de federale staat. De belangrijke tekortkomingen in de rekeningen van de Regie kunnen een negatieve impact hebben op de betrouwbaarheid van de jaarrekening van de federale staat. Die moet het Rekenhof vanaf het boekjaar 2020 certificeren.’

‘De opmerkingen van het Rekenhof raken aan zaken en processen die we structureel moeten aanpakken en dat vergt tijd’, reageert de woordvoerster van de Regie, Tine Deckers. Tegen 1 januari 2020 zal de Regie een nieuwe boekhoudsoftware beginnen gebruiken, luidt het. ‘Ook de rekening van 2018 wordt afgewerkt. Weliswaar met vertraging omdat die moet opgesteld worden volgens nieuwe regels. Voor de volgende rekeningen wordt nu al het nodige gedaan om die tijdig in te dienen.’ Ook het personeelstekort wordt aangepakt, ook al hadden de rekruteringscampagnes een ‘wisselend succes’.

En wat met de miljardenwaardering van de gebouwen die volgens het Rekenhof niet klopt? 'De Regie der Gebouwen heeft in haar rekeningen zélf uitgelegd dat – door de huidige manier van boekhouden – er rekening mee moet worden gehouden dat haar rekeningen voor een bedrag van 1,4 miljard euro aan gebouwen en terreinen vermelden die de federale staat niet meer in eigendom heeft. We houden op dit moment de bestaande waardering- en boekingsregels kritisch tegen het licht. Indien nodig zullen die in samenspraak met het Rekenhof worden aangepast. Deze maand heeft de Regie ook een overheidsopdracht toegewezen aan een externe partner om een gedetailleerde en geactualiseerde waardering te maken van de vastgoedportefeuille.’

Lees verder

Advertentie
Advertentie

Tijd Connect